Құрылтай депутаты Айжан Аймағанова Қазақстанда әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алу шараларын күшейтуді ұсынды. Ол Ішкі істер министрі Ержан Сәденовке депутаттық сауал жолдап, адам өміріне қауіп төнген жағдайда полицияның жедел әрекет етуін қамтамасыз ететін жаңа цифрлық жүйе енгізу мәселесін көтерді.
"Әділет" партиясы фракциясының мүшесі, бұрынғы прокурор Айжан Аймағанова 21 қазанда Құрылтай отырысында тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесіне тоқталды.
Депутаттың айтуынша, соңғы жылдары әйелдер мен балаларды қорғау бағытында заңнамалық өзгерістер қабылданып, құқық бұзушыларға қолданылатын жауапкершілік күшейтілген. Алайда бұл шараларға қарамастан, адам өлімімен аяқталатын оқиғалар әлі де тіркеліп жатыр.
"Соңғы жылдары елімізде әйелдер мен балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау бағытында маңызды шаралар қабылданды. Жауапкершілік күшейтілді, алдын алу тетіктері кеңейтілді. Алайда қайғылы жағдайлар әлі де жалғасуда", – деді депутат.
Аймағанова екі қайғылы оқиғаны мысалға келтірді
Депутат өз сөзінде соңғы айларда қоғам назарын аударған екі оқиғаны атап өтті. Оның мәліметінше, 13 шілдеде Абай облысында 20 жастағы Дильназ Жұмағұлова көптеген пышақ жарақатынан қаза тапқан.
Ал 23 қыркүйекте Астанада екі баланың анасы Жазира Адауова бұрынғы күйеуінің қолынан қаза болғанын айтты. Айжан Аймағанова осы оқиғаларға байланысты қолданыстағы қорғау шараларының тиімділігіне қатысты мәселе көтерді.
"Осы орайда қолданыстағы қорғау тетіктері зорлық-зомбылық болғаннан кейін ғана әрекет етпей, қауіпті алдын ала анықтап, оның жолын кесуге қаншалықты мүмкіндік береді деген маңызды сұрақ туындайды", – деді ол.
Депутаттың пікірінше, басты назар қайғылы жағдай орын алғаннан кейін шара қолдануға емес, қауіптің алғашқы белгілерін дер кезінде анықтауға аударылуы керек.
Қазақстанда "Электрондық қорғаныс аймағын" іске қосу ұсынылды
Айжан Аймағанова Ішкі істер министрлігіне тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағытталған «Электрондық қорғаныс аймағы» атты пилоттық жобаны әзірлеуді ұсынды.
Оның айтуынша, мұндай жүйені енгізу үшін міндетті түрде жаңа әрі қымбат ақпараттық инфрақұрылым құру қажет емес. Қазақстанда профилактикалық есепке алу мен электрондық бақылаудың қолданыстағы тетіктері бар. Депутат осы мүмкіндіктерді бір жүйеге келтіріп, қауіпке жедел әрекет етуге пайдалану қажет деп есептейді. Бұл бағытта ол үш нақты ұсыныс жасады:
- "Электрондық қорғаныс аймағы" жобасын сынақтан өткізу. Ішкі істер министрлігі бастаманы алдымен еліміздің жекелеген өңірлерінде пилоттық режимде іске қосуы қажет.
- Полиция әрекетінің бірыңғай алгоритмін бекіту. Қауіп туралы сигнал түскен кезде құқық қорғау қызметкерлерінің қандай шараларды және қандай тәртіппен қабылдайтыны нақты белгіленуі тиіс.
- Барлық сигналды цифрлық тіркеу. Қауіп туралы әр хабарлама мен оған байланысты қабылданған шешімдер электрондық жүйеге автоматты түрде енгізілуі керек.
Мұндай тәсіл әрбір хабарламаға кім жауап бергенін, қызметкердің қашан әрекет еткенін және қандай шара қолданғанын анықтауға мүмкіндік береді.
"Жаңа әрі қымбат жүйе құрудың қажеті жоқ"
Депутат шетелдік тәжірибеге де назар аударды. Оның сөзінше, зорлық-зомбылық қаупін электрондық бақылау арқылы анықтауға бағытталған тетіктер Францияда қолданылады.
Аймағанова Қазақстанда да осындай мүмкіндіктерді пайдалануға құқықтық және технологиялық негіз бар екенін жеткізді.
"Бұл үшін жаңа әрі қымбат ақпараттық жүйе құрудың қажеті жоқ. Қазақстанда профилактикалық есепке алу мен электрондық бақылаудың қажетті тетіктері қазірдің өзінде бар", – деді депутат.
