كەشە تالدىقورعان قالاسىندا ەلٸمٸزدٸڭ جاڭا اتا زاڭىنىڭ كٷشٸنە ەنۋٸنە وراي «جاڭا كونستيتۋتسييا – ەدٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ بەرٸك نەگٸزٸ» اتتى اۋقىمدى كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. جيىنعا بەلگٸلٸ قوعام قايراتكەرلەرٸ, عىلىم جەنە بٸلٸم سالاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, زاڭگەرلەر, ازاماتتىق سەكتور بەلسەندٸلەرٸ مەن جاستار قاتىسىپ, كونستيتۋتسييانىڭ ساياسي جەنە قۇقىقتىق رەفورمالاردىڭ بەرٸك ٸرگەتاسى رەتٸندەگٸ ماڭىزىن تالقىلادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ٸس-شاراعا جەتٸسۋ وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى دياس ەسدەۋلەتوۆ مودەراتورلىق ەتتٸ. كونفەرەنتسييانى اشىپ, قاتىسۋشىلاردى ەل ٶمٸرٸندەگٸ ماڭىزدى مەرەكەمەن قۇتتىقتاعان ول جاڭارتىلعان كونستيتۋتسييانىڭ كٷشٸنە ەنۋٸ ەربٸر ازامات ٷشٸن ايرىقشا مەنگە يە تاريحي وقيعا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
دياس ەسدەۋلەتوۆتٸڭ ايتۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسييا قوعامنىڭ ەدٸلەتتٸلٸككە, اشىقتىققا جەنە تەڭ مٷمكٸندٸكتەرگە دەگەن سۇرانىسىن ايقىن كٶرسەتەدٸ. ونىڭ نەگٸزٸندە زاڭنىڭ ٷستەمدٸگٸ, ادام قۇقىقتارىن قۇرمەتتەۋ, بيلٸكتٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ, ۇرپاقتار ساباقتاستىعى جەنە قوعام بٸرلٸگٸ سيياقتى مەملەكەت پەن حالىق ٷشٸن اسا ماڭىزدى قاعيداتتار جاتىر. ول ەدٸلەتتٸ مەملەكەت قاراپايىم ەرٸ تٷسٸنٸكتٸ قاعيداتتان باستالاتىنىن اتاپ ٶتتٸ, ياعني ەر ازامات تۇرعىلىقتى جەرٸنە, ماماندىعىنا, جاسىنا نەمەسە ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنا قاراماستان ٶزٸن زاڭنىڭ قورعاۋىندا سەزٸنٸپ, ٶز ەلەۋەتٸن تولىق جٷزەگە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك الۋى تيٸس.
اتاپ ٶتسەك, جاڭا كونستيتۋتسييانى ەزٸرلەۋ جٶنٸندەگٸ ۇسىنىستاردى پىسىقتاۋمەن اينالىسقان كونستيتۋتسييالىق رەفورما جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ جۇمىسىنا جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ اتىنان وبلىستىق مەسليحاتتىڭ تٶراعاسى گٷلنەر تويلىباەۆا قاتىسقان بولاتىن. كونفەرەنتسييادا سٶز سٶيلەگەن گٷلنەر قوجاگەلدٸقىزى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن قورىتىندى وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى زاڭ شىعارۋشى ورگاننىڭ جوعارى ميسسيياسىنا ەرەكشە توقتالعانىن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار ول كونستيتۋتسييادا ەدٸلەتتٸلٸك, «زاڭ مەن تەرتٸپ», تابيعاتقا ۇقىپتى قاراۋ سيياقتى جاڭا قۇندىلىقتاردىڭ بەكٸتٸلگەنٸنە نازار اۋداردى. بۇل مەملەكەتتٸك ورگاندار شەشٸم قابىلداۋ كەزٸندە تەك بٷگٸنگٸ مٸندەتتەردٸ عانا ەمەس, قوعامنىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ مٷددەلەرٸن دە باسشىلىققا الۋى قاجەت ەكەنٸن ايقىندايدى.
كونفەرەنتسييا قاتىسۋشىلارىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ مٷشەسٸ, «جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى دانييا قىدىرباەۆا بەينەٷندەۋ ارقىلى قۇتتىقتاۋ جولدادى. ول ٶز سٶزٸندە جاڭارتىلعان كونستيتۋتسييا ەلٸمٸز ٷشٸن جاڭا قۇقىقتىق كەزەڭنٸڭ باستاماسى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋعا تىڭ مٷمكٸندٸكتەر اشاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ تاڭدا مەملەكەت پەن قوعامنىڭ بٸر-بٸرٸن تىڭداپ, ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ بٸرلەسٸپ تالقىلاپ, حالىقتىڭ ناقتى سۇرانىسىنا ساي كەلەتٸن شەشٸمدەر قابىلداۋىنىڭ ماڭىزى زور.
سونداي-اق جيىندا وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستٸڭ تٶراعاسى ەسەت قىدىرمانوۆ, ٸ. جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جەتٸسۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باسقارما تٶراعاسى – رەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ەرمەك بٶرٸباەۆ, وبلىس پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى بٸرلٸك ٸزباساروۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلدٸڭ جەتٸسۋ وبلىسى بويىنشا ٶكٸلٸ قانات قارىمساقوۆ جەنە باسقا دا سپيكەرلەر سٶز سٶيلەدٸ.
تالقىلاۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلار تەڭدٸك, ينكليۋزييا, قۇقىقتىق مەدەنيەت, قوعامدىق ديالوگ, تسيفرلىق قۇقىقتار جەنە بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸك ت.ب. مەسەلەلەرگە توقتالدى. بۇل تاقىرىپتار جاڭا كونستيتۋتسييامەن تٸكەلەي بايلانىستى, ٶيتكەنٸ قازٸرگٸ زامانعى مەملەكەت بارشاعا – ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار ازاماتتارعا, جاستارعا, تٷرلٸ قوعامدىق بٸرلەستٸكتەر ٶكٸلدەرٸنە, بٸلٸم, اقپارات جەنە تسيفرلىق تەحنولوگييالار سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن ماماندارعا – ىڭعايلى, اشىق ەرٸ ەدٸلەتتٸ بولۋى تيٸس.
وسى كٷنٸ ايتىلعان ويلاردىڭ جالپى مازمۇنى بٸر ارناعا توعىستى: جاڭا كونستيتۋتسييا كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ناقتى جۇمىس ٸستەۋٸ تيٸس. ول تەك زاڭگەرلەرگە, مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەرگە نەمەسە دەپۋتاتتارعا عانا ەمەس, ەربٸر ادامعا قاتىستى. ياعني, بۇل - ەر ازاماتتىڭ ەدٸل قارىم-قاتىناسقا قۇقىعى, ساپالى بٸلٸم الۋى, جەكە دەرەكتەرٸنٸڭ قورعالۋى, قۇقىقتىق كٶمەككە قولجەتٸمدٸلٸگٸ, قوعام ٶمٸرٸنە قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸ.
كونفەرەنتسييا سوڭىندا جەتٸسۋ وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى دياس ەسدەۋلەتوۆ تالقىلاۋدى قورىتىندىلاپ, جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ كٷشٸنە ەنۋٸ تەك قۇقىقتىق وقيعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قوعامدىق جاڭعىرۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ٸس-شارا اياسىندا قاتىسۋشىلارعا جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ ارنايى باسىلىمى تابىستالدى.
