جاساندى ينتەللەكت بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە جاڭا سەرپٸن بەرٸپ, حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالىنا اينالىپ وتىر. مۇنىڭ ايقىن دەلەلٸ – ٸليياس جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جەتٸسۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ جاس عالىمى, فيلوسوفييا دوكتورى (PhD) رايگٷل جەلديباەۆانىڭ ەلەمدەگٸ جەتەكشٸ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بٸرٸ – اقش-تىڭ University of Illinois Urbana-Champaign ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورلارىمەن بٸرلەسٸپ Coursera حالىقارالىق بٸلٸم بەرۋ پلاتفورماسىنا ارنالعان ونلاين كۋرس ەزٸرلەۋٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
«Introduction to AI-Supported Language Education» («جاساندى ينتەللەكت قولدايتىن تٸلدٸك بٸلٸم بەرۋگە كٸرٸسپە») اتتى كۋرس بٷگٸندە Coursera كاتالوگىنا ەنگٸزٸلٸپ, ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸندەگٸ بٸلٸم الۋشىلارعا قولجەتٸمدٸ بولىپ وتىر. كۋرس اۆتورلارىنىڭ قاتارىندا Zhetysu University اففيلياتسيياسىنىڭ كٶرسەتٸلۋٸ – ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ حالىقارالىق عىلىمي كەڭٸستٸكتەگٸ بەدەلٸنٸڭ ارتىپ كەلە جاتقانىنىڭ ناقتى دەلەلٸ.
بٷگٸندە Coursera – ميلليونداعان قولدانۋشىسى بار ەلەمدەگٸ ەڭ بەدەلدٸ ونلاين بٸلٸم بەرۋ پلاتفورمالارىنىڭ بٸرٸ. مۇندا ستەنفورد, يللينويس, يەل, ديۋك, لوندون ۋنيۆەرسيتەتٸ سەكٸلدٸ جەتەكشٸ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جەنە Google, IBM, Microsoft سيياقتى حالىقارالىق كومپانييالاردىڭ بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارى ۇسىنىلادى. وسىنداي بەدەلدٸ ورتادا جەتٸسۋ ۋنيۆەرسيتەتٸ عالىمىنىڭ اۆتورلىق ۇجىم قۇرامىندا بولۋى – قازاقستاندىق جوعارى بٸلٸم مەن عىلىم ٷشٸن ماڭىزدى جەتٸستٸك.
ٷش مودۋلدەن تۇراتىن كۋرس جاساندى ينتەللەكتتٸ تٸلدٸك بٸلٸم بەرۋ ٷدەرٸسٸنە تيٸمدٸ ەنگٸزۋدٸڭ عىلىمي جەنە پراكتيكالىق نەگٸزدەرٸن قامتيدى. ونىڭ ٸشٸندە رايگٷل جەلديباەۆا ەزٸرلەگەن «Frameworks and Case Studies in AI-Supported Language Education» مودۋلٸندە جاساندى ينتەللەكتتٸ تٸل ٷيرەتۋدە قولدانۋدىڭ تەورييالىق تۇجىرىمدامالارى مەن حالىقارالىق تەجٸريبەلەر كەڭٸنەن باياندالعان. سونىمەن قاتار بٸلٸم بەرۋ ورتاسىن جوبالاۋ, وقۋ ٷدەرٸسٸن باعالاۋ جەنە AI قۇرالدارىن ەرتٷرلٸ تٸلدٸك كونتەكستە قولدانۋدىڭ ناقتى مىسالدارى ۇسىنىلعان.
جاس عالىم بۇل جوبانى ٶزٸنٸڭ كەسٸبي دامۋىنداعى ماڭىزدى بەلەس دەپ باعالايدى.
– حالىقارالىق كوماندا قۇرامىندا وسىنداي كۋرستى ەزٸرلەۋ مەن ٷشٸن ٷلكەن تەجٸريبە بولدى. بۇل جۇمىس تسيفرلىق بٸلٸم بەرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتتٸ وقىتۋ ٷدەرٸسٸنە ەنگٸزۋ باعىتىنداعى بٸلٸمٸمدٸ تەرەڭدەتٸپ, ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ عالىمدارمەن تەجٸريبە الماسۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ, – دەيدٸ رايگٷل جەلديباەۆا.
بۇل جەتٸستٸك «500 عالىم» باعدارلاماسى اياسىندا ٶتكەن عىلىمي تاعىلىمدامانىڭ نەتيجەسٸ بولدى. 2024–2025 وقۋ جىلىندا ول University of Illinois Urbana-Champaign ۋنيۆەرسيتەتٸندە عىلىمي زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸپ, پەداگوگيكالىق يننوۆاتسييالار, تسيفرلىق بٸلٸم بەرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارىن بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزۋ مەسەلەلەرٸمەن اينالىستى.
تاعىلىمداما بارىسىندا حالىقارالىق عىلىمي جوبالارعا قاتىسىپ, شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرٸمەن بٸرگە جوعارى يمپاكت-فاكتورلى جۋرنالداردا بٸرنەشە عىلىمي ماقالا جارييالادى. سونىمەن قاتار University of Illinois Urbana-Champaign ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ Education Policy, Organization and Leadership (EPOL) فاكۋلتەتٸنٸڭ زەرتتەۋشٸ-اففيليانتى مەرتەبەسٸنە يە بولدى. بۇل حالىقارالىق عىلىمي جوبالارعا تۇراقتى قاتىسۋىنا جەنە جەتەكشٸ زەرتتەۋشٸلەرمەن بٸرلەسكەن جۇمىستارىن جالعاستىرۋىنا جول اشتى.
قازٸرگٸ تاڭدا رايگٷل جەلديباەۆا قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸ قارجىلاندىراتىن «جاساندى ينتەللەكت تٸلدٸك ەمەس ماماندىقتار ستۋدەنتتەرٸنٸڭ اكادەمييالىق اعىلشىن تٸلٸن مەڭگەرۋدەگٸ كٶمەكشٸسٸ رەتٸندە: راندوميزاتسييالانعان زەرتتەۋ» عىلىمي جوباسىن باسقارادى. جوبانىڭ عىلىمي كەڭەسشٸسٸ – University of Illinois Urbana-Champaign ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى ليام مەگي. بۇل حالىقارالىق سەرٸكتەستٸك زەرتتەۋدٸڭ عىلىمي ساپاسىن ارتتىرىپ, نەتيجەلەرٸنٸڭ تەجٸريبەلٸك قۇندىلىعىن كٷشەيتۋدە.
سوڭعى بٸر جىلدىڭ ٶزٸندە جاس عالىم اقش, ليتۆا جەنە برازيلييا زەرتتەۋشٸلەرٸمەن بٸرلەسٸپ بٸرنەشە عىلىمي ەڭبەك جارييالاپ, ولاردىڭ ەكەۋٸ Scopus دەرەكتەر بازاسىندا يندەكستەلەتٸن Q2 ساناتىنداعى حالىقارالىق جۋرنالداردا جارىق كٶردٸ. ونىڭ عىلىمي بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ نەتيجەسٸندە Hirsch يندەكسٸ (h-index) 3-كە جەتتٸ.
رايگٷل جەلديباەۆانىڭ جەتٸستٸگٸ – بٸر عانا عالىمنىڭ تابىسى ەمەس. بۇل – جەتٸسۋ ۋنيۆەرسيتەتٸندە حالىقارالىق عىلىمي ەرٸپتەستٸك پەن زاماناۋي بٸلٸم بەرۋ تەحنولوگييالارىن دامىتۋعا باعىتتالعان جٷيەلٸ جۇمىستىڭ نەتيجەسٸ.
ەلەمدٸك بٸلٸم پلاتفورماسىندا جارييالانعان بۇل كۋرس جەتٸسۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ حالىقارالىق بەدەلٸن نىعايتىپ قانا قويماي, قازاقستاندىق عالىمداردىڭ ەلەمدٸك بٸلٸم بەرۋ ٷدەرٸسٸنە قوسىپ وتىرعان ناقتى ٷلەسٸنٸڭ دەلەلٸ بولىپ وتىر.
