Jasandy intellekt bilim berý júiesine jańa serpin berip, halyqaralyq ǵylymi yntymaqtastyqty damytýdyń mańyzdy quralyna ainalyp otyr. Munyń aiqyn dáleli – Iliias Jansúgirov atyndaǵy Jetisý ýniversitetiniń jas ǵalymy, filosofiia doktory (PhD) Raigúl Jeldibaevanyń álemdegi jetekshi joǵary oqý oryndarynyń biri – AQSh-tyń University of Illinois Urbana-Champaign ýniversitetiniń professorlarymen birlesip Coursera halyqaralyq bilim berý platformasyna arnalǵan onlain kýrs ázirleýi, dep habarlaidy dalanews.kz.
«Introduction to AI-Supported Language Education» («Jasandy intellekt qoldaityn tildik bilim berýge kirispe») atty kýrs búginde Coursera katalogyna engizilip, álemniń túkpir-túkpirindegi bilim alýshylarǵa qoljetimdi bolyp otyr. Kýrs avtorlarynyń qatarynda Zhetysu University affiliatsiiasynyń kórsetilýi – ýniversitettiń halyqaralyq ǵylymi keńistiktegi bedeliniń artyp kele jatqanynyń naqty dáleli.
Búginde Coursera – milliondaǵan qoldanýshysy bar álemdegi eń bedeldi onlain bilim berý platformalarynyń biri. Munda Stenford, Illinois, Iel, Diýk, London ýniversiteti sekildi jetekshi joǵary oqý oryndarynyń jáne Google, IBM, Microsoft siiaqty halyqaralyq kompaniialardyń bilim berý baǵdarlamalary usynylady. Osyndai bedeldi ortada Jetisý ýniversiteti ǵalymynyń avtorlyq ujym quramynda bolýy – qazaqstandyq joǵary bilim men ǵylym úshin mańyzdy jetistik.
Úsh modýlden turatyn kýrs jasandy intellektti tildik bilim berý úderisine tiimdi engizýdiń ǵylymi jáne praktikalyq negizderin qamtidy. Onyń ishinde Raigúl Jeldibaeva ázirlegen «Frameworks and Case Studies in AI-Supported Language Education» modýlinde jasandy intellektti til úiretýde qoldanýdyń teoriialyq tujyrymdamalary men halyqaralyq tájiribeler keńinen baiandalǵan. Sonymen qatar bilim berý ortasyn jobalaý, oqý úderisin baǵalaý jáne AI quraldaryn ártúrli tildik kontekste qoldanýdyń naqty mysaldary usynylǵan.
Jas ǵalym bul jobany óziniń kásibi damýyndaǵy mańyzdy beles dep baǵalaidy.
– Halyqaralyq komanda quramynda osyndai kýrsty ázirleý men úshin úlken tájiribe boldy. Bul jumys tsifrlyq bilim berý men jasandy intellektti oqytý úderisine engizý baǵytyndaǵy bilimimdi tereńdetip, álemdik deńgeidegi ǵalymdarmen tájiribe almasýǵa múmkindik berdi, – deidi Raigúl Jeldibaeva.
Bul jetistik «500 ǵalym» baǵdarlamasy aiasynda ótken ǵylymi taǵylymdamanyń nátijesi boldy. 2024–2025 oqý jylynda ol University of Illinois Urbana-Champaign ýniversitetinde ǵylymi zertteýler júrgizip, pedagogikalyq innovatsiialar, tsifrlyq bilim berý jáne jasandy intellekt tehnologiialaryn bilim berý júiesine engizý máselelerimen ainalysty.
Taǵylymdama barysynda halyqaralyq ǵylymi jobalarǵa qatysyp, sheteldik áriptesterimen birge joǵary impakt-faktorly jýrnaldarda birneshe ǵylymi maqala jariialady. Sonymen qatar University of Illinois Urbana-Champaign ýniversitetiniń Education Policy, Organization and Leadership (EPOL) fakýltetiniń zertteýshi-affilianty mártebesine ie boldy. Bul halyqaralyq ǵylymi jobalarǵa turaqty qatysýyna jáne jetekshi zertteýshilermen birlesken jumystaryn jalǵastyrýyna jol ashty.
Qazirgi tańda Raigúl Jeldibaeva Qazaqstan Respýblikasy Ǵylym jáne joǵary bilim ministrligi qarjylandyratyn «Jasandy intellekt tildik emes mamandyqtar stýdentteriniń akademiialyq aǵylshyn tilin meńgerýdegi kómekshisi retinde: randomizatsiialanǵan zertteý» ǵylymi jobasyn basqarady. Jobanyń ǵylymi keńesshisi – University of Illinois Urbana-Champaign ýniversitetiniń professory Liam Megi. Bul halyqaralyq seriktestik zertteýdiń ǵylymi sapasyn arttyryp, nátijeleriniń tájiribelik qundylyǵyn kúsheitýde.
Sońǵy bir jyldyń ózinde jas ǵalym AQSh, Litva jáne Braziliia zertteýshilerimen birlesip birneshe ǵylymi eńbek jariialap, olardyń ekeýi Scopus derekter bazasynda indeksteletin Q2 sanatyndaǵy halyqaralyq jýrnaldarda jaryq kórdi. Onyń ǵylymi belsendiliginiń nátijesinde Hirsch indeksi (h-index) 3-ke jetti.
Raigúl Jeldibaevanyń jetistigi – bir ǵana ǵalymnyń tabysy emes. Bul – Jetisý ýniversitetinde halyqaralyq ǵylymi áriptestik pen zamanaýi bilim berý tehnologiialaryn damytýǵa baǵyttalǵan júieli jumystyń nátijesi.
Álemdik bilim platformasynda jariialanǵan bul kýrs Jetisý ýniversitetiniń halyqaralyq bedelin nyǵaityp qana qoimai, qazaqstandyq ǵalymdardyń álemdik bilim berý úderisine qosyp otyrǵan naqty úlesiniń dáleli bolyp otyr.
