كەزٸندە عوي حالىق «حاباردى» كٶرەتٸن. كەشكٸ جاڭالىقتارىن ايتامىز. سەنەتٸن. ال قازٸر كٸم كٶرەدٸ?
ايتالىق, «حابار» كٶرسەتەتٸن جاڭالىق نەمەسە تاراتاتىن اقپارات سٸزگە قانشالىقتى قىزىقتى? ودان بۇرىن «حابار» تاراتقان حابارعا سەنەسٸز بە?
قويىڭىز, «سەنەمٸن» دەگەنگە سەنبەيمٸز. قازٸرگٸ تۇرمىسىمىزعا قاراساق, «حابار» بٷگٸنگٸنٸڭ ەمەس, بولاشاقتىڭ دٷنيەسٸن ايتىپ جاتقانداي كٶرٸنەدٸ. بولاشاقتا بولۋى مٷمكٸن, ورىندالىپ قالۋى كəدٸك ارماندار...
ەندٸ شە, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ٶزٸ بٸزدٸ سوعان سەندٸرٸپ, كەرەك دەسەڭٸز تəربيەلەپ وتىر عوي. باقىتتى بولاشاق نەمەسە "2030" نەمەسە "2050" نەمەسە...
قارىشتاعان قازاقستان. قارقىندى دامۋ ٷستٸندەگٸ قازاقستان. تاعى قانداي تەڭەۋ بار ەدٸ?
انىعىندا, «حابار» كٶرسەتەتٸن قازاقستان شىن ٶمٸردە جوق. «حابار» كٶرسەتەتٸن قازاقستاندا ٶمٸر سٷرگٸم كەلەدٸ» دەگەن ساركازم (ايتپاقشى, ساركازم əزٸل ەمەس) سودان قالعان.
بيىل «حاباردىڭ» قۇرىلعانىنا جيىرما جىل تولدى. انىعى, «حابار» قۇرىلعالى بەرٸ جيىرما جىل ٶتكەن.
كٶپ دٷنيە ٶزگەردٸ. وي, ورتا, كٶزقاراس...
بٸراق ٶمٸر ٶزگەرگەنمەن, «حابار» ٶزگەرگەن جوق.
«حاباردىڭ» كەشكٸ جاڭالىقتارىنداعى قازاقستان شىنىمەن دە جۇماق مەكەن. قوي ٷستٸنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان اسانقايعىنىڭ ارمانى.
يə, قالانىڭ حالقىندا تاڭداۋ بار. ال اۋىلداعى جۇرت بەرتٸنگە دەيٸن الدانىپ كەلدٸ, بٸر قىزىعى. اينالدىرعان تٶرت تەلەارنا... «وتاۋتۆ» قوسىلعالى كٶزٸ اشىلدى. قازاقستاندى باسقا قىرىنان تانىدى جəنە باسقا قىرىنان كٶردٸ. Əلٸ دە ٸلگەرٸدە ايتقان تٶرت تەلەارنانى توقسان اينالدىرىپ وتىرعان اعايىن بار. ولاردى اڭقاۋلىعى ٷشٸن سٶگە المايسىڭ, əرينە.
مəسەلە مۇندا ەمەس دەلٸك.
«حاباردىڭ» جاڭالىقتارىن ەكٸ جٸككە بٶلۋگە بولادى, بٸزدٸڭشە.
Əلەم-اقپارات نەمەسە شەتەل جاڭالىقتارى شىلعاي نەگاتيۆتەن تۇرادى. مىسالى:
«گرەكييانىڭ حالٸ ناشار», «قارا قۇرلىقتىڭ بəلەنباي ەلٸندە جارىلىس بولدى» بولماسا «كولۋمبييانىڭ حالقى نارازىلىققا شىقتى», – دەيدٸ "حابار".
جارايدى, بٷلٸك بولماي-اق قويسىن. بٸراق قازٸرگٸ قازاقستانداعى جاعدايدى بوياماسىز كٶرسەتۋگە «حاباردىڭ» جٷرەگٸ داۋالامايدى.
داعدارىس تەرەڭدەدٸ. تەڭگە قۇنسىزداندى. بيۋدجەت ورتايدى... ايلىق پا? ايلىق ورنىندا قالدى. كٶبەيگەنٸ 100 پايىز قۇنسىزدانعان تەڭگەنٸڭ جىرتىعىن جاماۋعا جەتپەيدٸ. ەسەسٸنە, جەر-جەردە قىسقارتۋ كٶبەيدٸ. ٷنەمدەۋ باستالدى. 25 جىل بويى ەرتەگٸگە سەنگەن ەل حاوسقا تٷستٸ.
يə, تٷسٸنٸكتٸ. جٷرەگٸ نەگە داۋالامايتىنىن بٸلەمٸز عوي. باسشىلىق بار, باقىلاۋ بار, تاعى باسقا ٷلكەن-كٸشٸ سەبەپتەر تولىپ جاتىر. بٸراق اسىرا ماقتاۋ مەن ارتىق پافوستان حالىقتان بۇرىن, تەلەارنانىڭ ٶزٸ زييان شەگٸپ جاتقانىن əلگٸ «حاباردىڭ» باسشىلىعى بٸلمەۋٸ مٷمكٸن ەمەس.
«حابار» كٶرەرمەنٸنەن باياعىدا ايىرىلعان. كٶزٸقاراقتى كٶرەرمەننٸڭ «حاباردان» əلدەقاشان كٶڭٸلٸ قالعان.
كٶڭٸلٸ قالعان كٶرەرمەن قازٸرگٸ قازاقستاننىڭ احۋالىن جاقسى بٸلەدٸ. ولار «حاباردىڭ» كەشكٸ جاڭالىقتارىن كٶرسە, كٶتەرٸلٸپ كەتەدٸ. «حابار» مۇنىسى قالاي?», – دەيدٸ ولار.
يə, ٶمٸر ٶزگەرگەنمەن, «حابار» ٶزگەرگەن جوق. ايتپاقشى, «حاباردى» كٶرمەگەلٸ كٶپ بولدى...
ال فرەدو
