استانادا «شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى» Cامميتٸ اياسىندا قازاقستان-قىتاي بٸرلەسكەن ٸسكەرلٸك كەڭەسٸ ٶتتٸ. بيىل 7-شٸ رەت ٶتٸپ جاتقان كەڭەسكە قىتايدىڭ ٶنەركەسٸپ سالاسىنداعى الپاۋىت كومپانييالارى قاتىستى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن قحر باسشىسى سي تسزينپيننٸڭ ٶزارا ٸسكەرلٸك بايلانىسى ەكٸ ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتا تٷسۋدە. بٷگٸندە قازاقستان-قىتاي ٸسكەرلٸك كەڭەسٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ بيزنەس-توپتارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ ٷشٸن ديالوگ الاڭى, سونداي-اق ەكٸ ەل اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق جەنە ينۆەستيتسييالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالىنا اينالعان.
ٸس-شارا قورىتىندىسى بويىنشا قىتايلىق بيزنەسمەندەرمەن جالپى قۇنى 1 ملرد. 615 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن 4 ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبا بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. اتاپ ايتساق, تٷركٸستاندا بەس جۇلدىزدى قوناق ٷي كەشەنٸ مەن اكۆاپارك جەنە بەينەباقىلاۋ كامەرالارىن شىعاراتىن زاۋىت سالىنباق. جوبانىڭ جالپى قۇنى 270 ملن اقش دوللارىن قۇرايدى. قازٸرگٸ تاڭدا ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتان 11,8 گەكتار جەر ۋچاسكەسٸ ناقتىلانعان. وندا 18 قاباتتى قوناق ٷي, اكۆاپارك جەنە ۆيللا كەشەنٸ بوي كٶتەرەدٸ دەپ جوسپارلانۋدا. ال اۋقىمدى ينۆەستيتسييالىق جوبا «Chian Chuangshi Construction Group» كومپانيياسىنا تيەسٸلٸ. سونىمەن قاتار ايماقتا بالامالى ەنەرگييا كٶزدەرٸن ٶندٸرۋ بويىنشا دا بٸرقاتار جوبالار جٷزەگە اسپاق. اتاپ ايتقاندا, قۋاتتىلىعى 500 مۆت بۋ-گاز قوندىرعىسى جەنە قۋاتتىلىعى 300 مۆت كٷن ەلەكتر ستانتسيياسى, سونداي-اق ەلەكتر جەلٸسٸنٸڭ مەتالل تٸرەكتەرٸن جەنە ەنەرگييا جيناقتاۋ جٷيەلەرٸن ٶندٸرەتٸن زاۋىت بازاسىندا ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى.
اتالعان جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن بەيدٸبەك, ساۋران, تٷلكٸباس اۋداندارىنان جەر تەلٸمدەرٸ ناقتىلاندى. قۋات كٶزٸن كٶپ قاجەت ەتٸپ, ٶزگە ٶڭٸرلەردەن الىپ تۇتىناتىن تٷركٸستان وبلىسى ٷشٸن جوبا اسا ماڭىزدى. قازٸرگٸ تاڭدا قىتايدىڭ «China Energy Overseas Investment Co.,Ltd» كومپانيياسى جوباعا جالپى 915 ملن اقش دوللارىن بٶلٸپ وتىر.وسىمەن قوسا ورداباسى اۋدانىندا «Central Asia Aluminium» جشس اليۋمينيي بۇيىمدارىن ٶندٸرەتٸن زاۋىت قۇرىلىسى باستالماق. قۇنى 17 ملن اقش دوللارىنا باعالانىپ وتىر.
ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ سالاسىنداعى ينۆەستيتسييالىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ ارقىلى جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى.ەلٸمٸزدە ماقتا ٶسٸرۋمەن اينالىساتىن جالعىز ٶڭٸر – تٷركٸستان. مۇندا, تٸپتٸ, ماقتاارال اتالعان اۋدان دا بار. الايدا بٷگٸنگە دەيٸن وبلىستا توقىما ٶنەركەسٸبٸ دۇرىس جولعا قويىلماعان. سالدارىنان شيكٸزاتتىق ەكونوميكا دەڭگەيٸندە قالىپ, ال ماقتا باعاسى جىل ٶتكەن سايىن ارزانداپ, شارۋالار ەڭبەگٸنٸڭ جەمٸسٸن تولىق كٶرە الماي وتىر. سوندىقتان ايماقتا وبلىس ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدىنىڭ تٸكەلەي تاپسىرماسىمەن توقىما كلاستەرٸن قۇرۋ جۇمىسى قارقىندى جٷرٸپ جاتىر. قازٸرگٸ تاڭدا ماقتا ٶسٸرٸپ, ودان بۇيىم شىعارىپ, ەلەمگە ەكسپورتىن جولعا قويعان قىتايلىق كومپانييالارمەن ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكٸزٸلدٸ. نەتيجەسٸندە وبلىس اۋماعىندا ماقتا تالشىعىن قايتا ٶڭدەيتٸن زاۋىت, جٸپ يٸرۋ زاۋىتى مەن ماتا فابريكاسى سالىنباق. «Xinjiang Lihua(Group) Co., Ltd» كومپانيياسى اتالعان جوبالارعا جالپى 440 ملن اقش دوللار كٶلەمٸندە ينۆەستيتسييا باعىتتاماق.
