قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ سەناتىندا سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا 35 جىل تولۋىنا ارنالعان دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ. ٸس-شاراعا سەنات دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, عىلىمي ۇيىمداردىڭ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ مەن ساراپشىلار قاتىستى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
دٶڭگەلەك ٷستەلدٸڭ ماقساتى – سەمەي پوليگونىنىڭ زارداپتارىن ەڭسەرۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلاۋ, ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ تەتٸكتەرٸن جەتٸلدٸرۋ, مەديتسينالىق جەنە عىلىمي زەرتتەۋلەردٸڭ ٶزەكتٸ باعىتتارىن ايقىنداۋ, سونداي-اق حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ بولدى.
ٸس-شارانى اشقان سەنات دەپۋتاتى بيبٸگٷل جەكسەنباي سەمەي پوليگونىنىڭ جابىلۋى قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, بٷكٸل ادامزات تاريحىنداعى ماڭىزدى وقيعا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"بٸز ەلەمگە قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋدان ٶز ەركٸمەن باس تارتقانىن, سەمەي پوليگونىنىڭ جابىلعانىن ماقتانىشپەن ايتىپ كەلەمٸز. الايدا بٷگٸن بٸز تاعى بٸر ماڭىزدى سۇراققا جاۋاپ بەرۋٸمٸز كەرەك: وسى سىناقتاردىڭ زاردابىن تارتقان ازاماتتاردىڭ مەسەلەسٸن تولىق شەشە الدىق پا? تاريحي ەدٸلەتتٸلٸك تەك ٶتكەندٸ ەسكە الۋمەن ەمەس, بٷگٸنگٸ ادامداردىڭ تاعدىرىنا ناقتى جاۋاپكەرشٸلٸكپەن ٶلشەنەدٸ", – دەدٸ سەناتور.
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸندە ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ – رادياتسييالىق ەسەرگە ۇشىراعان ازاماتتاردىڭ ناقتى سانىن انىقتاۋ جەنە بٸرىڭعاي مەملەكەتتٸك رەەستر قالىپتاستىرۋ.
"بٸز حالىقارالىق دەڭگەيدە ميلليوننان استام ادام زارداپ شەكتٸ دەپ ايتىپ كەلەمٸز. بٸراق مەملەكەت ناقتى قانشا ادامنىڭ رادياتسييالىق ەسەرگە ۇشىراعانىن, ولاردىڭ قانشاسى بٷگٸن ٶمٸر سٷرٸپ جاتقانىن, قانشاسى قايتىس بولعانىن, ولاردىڭ دەنساۋلىق جاعدايى قانداي ەكەنٸن ناقتى بٸلۋٸ تيٸس. بۇل مەسەلە بولجاممەن ەمەس, دەل دەرەكتەرمەن شەشٸلۋٸ كەرەك", – دەدٸ بيبٸگٷل جەكسەنباي.
دٶڭگەلەك ٷستەل بارىسىندا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ, مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ, رادياتسييالىق مونيتورينگ جٷرگٸزۋ جەنە سەمەي يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعى تۋرالى زاڭنىڭ ٸسكە اسىرىلۋ بارىسى جٶنٸندە بايانداما جاسادى.
سونداي-اق قوعامدىق ۇيىمدار مەن ساراپشىلار قولدانىستاعى زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ, ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ قۇقىقتىق مەرتەبەسٸن ناقتىلاۋ, مەديتسينالىق سكرينينگ باعدارلامالارىن كەڭەيتۋ جەنە زارداپ شەككەن ازاماتتاردىڭ بٸرىڭعاي مەملەكەتتٸك رەەسترٸن قۇرۋ جٶنٸندەگٸ ۇسىنىستارىن تانىستىردى.
سەناتور بيبٸگٷل جەكسەنباي ٶز سٶزٸندە مەسەلەنٸڭ تەك ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەرمەن شەكتەلمەۋٸ كەرەكتٸگٸن ايتتى.
"ادامدارعا تەك جەردەماقى نەمەسە ٶتەماقى عانا ەمەس, ٶمٸر سٷرۋگە, ەڭبەك ەتۋگە, بالالارىن وقىتۋعا جەنە بولاشاعىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋٸمٸز قاجەت. سوندىقتان سەمەي ٶڭٸرٸنە قاتىستى ساياسات ٶتەماقى تٶلەۋ ساياساتىنان دامۋ ساياساتىنا كٶشۋٸ تيٸس", – دەدٸ دەپۋتات.
قاتىسۋشىلار كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ سەمەي پوليگونىنا قاتىستى قابىلداعان قۇقىقتىق ۇستانىمدارىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ٶتٸپ, عىلىمي زەرتتەۋلەردٸ جاڭارتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ جٷيەسٸن قازٸرگٸ جاعدايعا بەيٸمدەۋ قاجەتتٸگٸن جەتكٸزدٸ.
سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق باستامالارى, ونىڭ ٸشٸندە يادرولىق سىناقتاردان زارداپ شەككەن ازاماتتارعا كٶمەك كٶرسەتۋگە ارنالعان حالىقارالىق تراستتىق قور قۇرۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستار تۋرالى اقپارات بەردٸ.
دٶڭگەلەك ٷستەل قورىتىندىسى بويىنشا ايتىلعان ۇسىنىستاردى جيناقتاپ, مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جولداۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى.
"سەمەي پوليگونىنىڭ زارداپتارىن ەڭسەرۋ – تەك ٶتكەننٸڭ مەسەلەسٸ ەمەس. بۇل – بٷگٸنگٸ ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعى, ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتى جەنە بولاشاق ۇرپاقتىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ٷشٸن مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸگٸ", – دەپ تٷيٸندەدٸ بيبٸگٷل جەكسەنباي.
