سايلاۋ رەسٸمدەرٸنٸڭ اشىقتىعى, ۇلتتىق جەنە حالىقارالىق بايقاۋشىلاردىڭ سايلاۋدى باقىلاۋىنا جاسالعان مٷمكٸندٸك – ەقىۇ-نىڭ دەموكراتييالىق ينستيتۋتتار جەنە ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ بيۋروسى (دياقب) ميسسيياسىنىڭ قازاقستانداعى سايلاۋدى باقىلاۋ قورىتىندىسىندا جەكە اتاپ ٶتٸلگەن باعىتتاردىڭ بٸرٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بۇل تۋرالى بٷگٸن قۇرىلتاي سايلاۋىن بايقاۋ جٶنٸندەگٸ ەقىۇ دياقب حالىقارالىق ميسسيياسىنىڭ باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا مەلٸم بولدى.
ميسسييا مٷشەلەرٸ قازاقستان زاڭناماسىندا سايلاۋعا ۇلتتىق تا, حالىقارالىق تا بايقاۋ جٷرگٸزۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلعانىن اتاپ ٶتتٸ. داۋىس بەرۋ كٷنٸ سايلاۋ بارىسىن بٸرقاتار ۇيىمنىڭ ٶكٸلدەرٸ باقىلاپ وتىردى. بۇل بٷكٸل سايلاۋ ناۋقانى بارىسىندا قولدانىلعان جارييالىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ٶزگە دە تەتٸكتەرٸن تولىقتىرا تٷستٸ.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسى وتىرىستارىن تۇراقتى تٷردە اشىق ٶتكٸزٸپ, ولاردى تٸكەلەي ەفيردە كٶرسەتتٸ. قابىلدانعان شەشٸمدەر رەسمي سايتتا جەدەل جارييالانىپ وتىردى. قولدانىستاعى سايلاۋ زاڭناماسى, ونىڭ ٸشٸندە سوڭعى ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ مەن زاڭعا تەۋەلدٸ نورماتيۆتٸك اكتٸلەر دە اشىق قولجەتٸمدٸ. ميسسييا بۇل جايتتى وڭ باعالاپ, ارنايى اتاپ ٶتتٸ.
اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋدٸڭ تاعى بٸر ماڭىزدى تەتٸگٸ – سايلاۋ ناۋقانىن قارجىلاندىرۋ تۋرالى مەلٸمەتتەردٸڭ جارييالانۋى. وسك قاۋلىسىنا سەيكەس, داۋىس بەرۋ كٷنٸنە دەيٸن ەربٸر ساياسي پارتييانىڭ سايلاۋ ناۋقانىن قارجىلاندىرۋى تۋرالى اقپارات ەكٸ رەت جارييالانۋعا تيٸس بولدى. ميسسييا بۇل تالاپتىڭ ورىندالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ساياسي پارتييالار دا اشىق قوعامدىق كوممۋنيكاتسيياعا بەلسەندٸ قاتىستى. ولاردىڭ سايلاۋالدى تۇعىرنامالارى ەلەۋمەتتٸك جەنە ەكونوميكالىق مەسەلەلەردٸڭ كەڭ اۋقىمىن قامتىدى, ال ناۋقان تۇتاستاي العاندا تىنىش ەرٸ ۇيىمداسقان جاعدايدا ٶتتٸ. سايلاۋ پروتسەسٸنە قاتىسۋشىلار ٷگٸت-ناسيحات جۇمىستارىن ەكٸمشٸلٸك كەدەرگٸلەرسٸز جٷرگٸزە الدى. ميسسيياعا ٷگٸت ٸس-شارالارىنا نەگٸزسٸز شەكتەۋ قويىلعانى تۋرالى راستالعان اقپارات تٷسكەن جوق.
تاعى بٸر ماڭىزدى مەسەلە – پارلامەنتتٸڭ جاڭا مودەلٸنٸڭ ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدان قابىلدانۋى. ميسسييا سۇحباتتاسقان ساياسي پارتييالار ٶكٸلدەرٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ پارتييالىق مانداتى كٷشەيتٸلگەن جاڭا بٸر پالاتالى قۇرىلتاي زاڭ شىعارۋ پروتسەسٸنٸڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ دەگەن پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
جالپى, ميسسييانىڭ باعالاۋى سايلاۋ پروتسەسٸ اشىقتىعىنىڭ بٸرنەشە قۇرامداس بٶلٸكتەن تۇراتىنىن كٶرسەتەدٸ. ولار – وسك جۇمىسىنىڭ جارييالىلىعى, زاڭناما مەن قابىلدانعان شەشٸمدەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ, قارجىلاندىرۋ تۋرالى اقپاراتتىڭ اشىق جارييالانۋى, سايلاۋدى بايقاۋ ينستيتۋتى جەنە ازاماتتاردى اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارى. وسى تەتٸكتەردٸڭ بارلىعى سايلاۋ پروتسەسٸنٸڭ اشىقتىعى مەن ورنىقتىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
ايتا كەتەيٸك, بيىلعى سايلاۋدى رەكوردتىق دەڭگەيدەگٸ حالىقارالىق بايقاۋشىلار – 42 ەل مەن 13 حالىقارالىق ۇيىمنان 777 ٶكٸل باقىلادى. ولاردىڭ قاتارىندا تمد, ۇقشۇ, شىۇ, ەقىۇ دياقب, ەقىۇ پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسى, ەۋروپا كەڭەسٸ جەنە تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ ميسسييالارى بولدى.
سونىمەن قاتار سايلاۋدى باقىلاۋعا وتاندىق ۇيىمداردان 80 مىڭعا جۋىق بايقاۋشى تارتىلدى. جالپى العاندا, ورتالىق جەنە اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسييالارى 258 ۇيىمدى اككرەديتتەدٸ.
