قۇرىلتاي سايلاۋىنا ساناۋلى كٷن قالدى. 19 تامىزدا پارتييالار سايلاۋالدى ناۋقاننىڭ مازمۇندى ٶتكەن سوڭعى كٷندەرٸنٸڭ بٸرٸن ٶتكٸزدٸ. كانديداتتار مەن پارتييا ٶكٸلدەرٸ ٶڭٸرلەردە تۇرعىندارمەن, ەڭبەك ۇجىمدارىمەن جەنە كەسٸبي قاۋىمداستىقتارمەن كەزدەسسە, كەشكە جەتٸ پارتييانىڭ كٶشباسشىسى باستى تەلەدەباتتا باس قوستى. ەكونوميكا, حالىقتىڭ تابىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى, ەلەۋمەتتٸك ساياسات جەنە ەكولوگييا مەسەلەلەرٸ داۋىس بەرۋ الدىنداعى سوڭعى ٸرٸ ساياسي ەفيردٸڭ نەگٸزگٸ تاقىرىپتارىنا اينالدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
«ەدٸلەت» پارتيياسى استانادا مٷلٸك يەلەرٸ بٸرلەستٸكتەرٸ, پيك, باسقارۋشى كومپانييالار مەن سالا ساراپشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن تۇرعىن ٷي قورىن باسقارۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق ديالوگ الاڭىن ٶتكٸزدٸ. وندا ينجەنەرلٸك جەلٸلەردٸ جاڭعىرتۋ جەنە تۇرعىن ٷي قورىن ەسەپكە الۋدى تسيفرلاندىرۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. سونداي-اق پارتييا ٶكٸلدەرٸ تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنىڭ حالىقارالىق بايقاۋشىلارىمەن كەزدەستٸ جەنە پاۆلودار وبلىسىنا ساپارىن «بوگاتىر كٶمٸر», ەكٸباستۇز گرەس-1, پاۆلودار مۇناي-حيمييا زاۋىتى جەنە «قازاقستان اليۋمينييٸ» ٶنەركەسٸپ كەسٸپورىندارىنىڭ ۇجىمدارىمەن كەزدەسۋلەر ارقىلى اياقتادى.
جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتييا ەڭبەك قۇقىقتارى مەسەلەلەرٸ بويىنشا كەزدەسۋ, سونداي-اق كٶكپەكتٸ اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن جەنە وبلىستىق «رۋحانييات» ورتالىعىندا جاستارمەن ٸس-شارالار ٶتكٸزدٸ. تالقىلاۋلار بارىسىندا اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن, ەكولوگييا, زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ جەنە بٸلٸمنٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەسەلەلەرٸ قوزعالدى. تەلەدەباتتاردىڭ بٸرٸندە بولعان جاعداي دا قوعامدىق كەڭٸستٸكتە ەرەكشە نازار اۋداردى. كەسٸپكەر ەسەم بولاتجان جسدپ تٶراعاسىنىڭ تەلەدەبات بارىسىندا قازاقستان حالىق پارتيياسىنان ۇسىنىلعان ەيەل كانديداتتارعا قاتىستى «سەنديدات» سٶزٸن قولدانعانىنا نازار اۋداردى.
«بايتاق» پارتيياسى الماتى وبلىسىنىڭ دولان اۋىلىندا پەداگوگتەرمەن جەنە اقتٶبە وبلىسى مۇعالجار اۋدانىنىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸمەن كەزدەسٸپ, ەكولوگييا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى. اۋماعىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ بۇرىنعى سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ ايماعىنا جاتاتىن پاۆلودار وبلىسىنىڭ ماي جەنە اققۋلى اۋداندارىندا توپىراققا, سۋ مەن ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸنە رادياتسييالىق مونيتورينگ جٷرگٸزۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. پارتييا سونداي-اق ۇلىتاۋ وبلىسىندا جەنە الماتىداعى «الاتاۋ جارىق كومپانيياسى» ەنەرگەتيكالىق كومپانيياسىنىڭ ۇجىمىمەن كەزدەسۋلەر ٶتكٸزدٸ.
قازاقستان حالىق پارتيياسى ارداگەرلەرمەن, «ٷمٸت» داعدارىس ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸمەن, سونداي-اق تەۋەلدٸلٸگٸ بار ادامدارعا كٶمەك كٶرسەتۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى جەنە پاتسيەنتتەرٸمەن كەزدەستٸ. كەزدەسۋلەر بارىسىندا رەتسەپتٸمەن بەرٸلەتٸن دەرٸ-دەرمەكتەردٸڭ بوساتىلۋىن باقىلاۋ, ەمدەلگەننەن كەيٸن قوعامعا بەيٸمدەلۋ جەنە مەكتەپتەردٸڭ پسيحولوگتەرمەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
«اۋىل» پارتيياسى پاۆلودار وبلىسىندا عىلىم جەنە بٸلٸم سالاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸمەن, سونداي-اق نابەرەجنوە اۋىلىنداعى «AndasAgro» شارۋاشىلىعىنىڭ ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەستٸ. وندا ٶسٸمدٸك جەنە مال شارۋاشىلىعى مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
«اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسى ۇلىتاۋ, قوستاناي, ماڭعىستاۋ, قىزىلوردا, الماتى, پاۆلودار جەنە جامبىل وبلىستارىنداعى سايلاۋالدى كەزدەسۋلەرٸن جالعاستىردى. باتىس قازاقستان وبلىسىندا وبلىستىق شتاب ٶكٸلدەرٸ بٶرٸلٸ اۋدانى جارسۋات اۋىلدىق وكرۋگٸنٸڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسٸپ, ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلادى.
«Respublica» پارتيياسى اقمولا وبلىسىندا كونتسەرتتٸك باعدارلاما مەن كٶرمە ۇيىمداستىرىلعان جاقتاستار فورۋمىن, سونداي-اق كانديداتتاردىڭ «Re Jastary» جاستار قوزعالىسىمەن كەزدەسۋٸن ٶتكٸزدٸ.
«باستى دەبات – 2026»
19 تامىزدا 24KZ تەلەارناسىندا («حابار» اگەنتتٸگٸ) «ەكونوميكالىق ٶسٸمنەن ازاماتتاردىڭ ەل-اۋقاتىنا دەيٸن» تاقىرىبىندا «باستى دەبات – 2026» ٶتتٸ. ەفيرگە جەتٸ پارتييانىڭ تٶراعاسى قاتىستى: ايبەك دەدەباي («ەدٸلەت»), دانييا ەسپاەۆا («اق جول»), نۇرسۇلتان شوقانوۆ (قازاقستان حالىق پارتيياسى), قايرات ايتۋعانوۆ («اۋىل»), اسحات راحيمجانوۆ (جسدپ), ايداربەك قوجانازاروۆ (Respublica) جەنە ازاماتحان ەمٸرتاەۆ («بايتاق»).
سٶز سٶيلەۋ تەرتٸبٸ بٸر كٷن بۇرىن, 18 تامىزدا ٶتكەن اشىق جەرەبە ارقىلى انىقتالدى. دەبات فورماتى تٶرت راۋندتان تۇردى: باعدارلامالاردى تانىستىرۋ, قارسىلاستار مەن كٶرەرمەندەردٸڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرۋ, پارتييالار اراسىنداعى تٸكەلەي پٸكٸرتالاس جەنە قورىتىندى سٶز سٶيلەۋ. ەفير بارىسىندا بارلىق پارتييانىڭ شتابىنان تٸكەلەي قوسىلىمدار ۇيىمداستىرىلىپ, اقش, قىتاي جەنە باە-دەگٸ قازاقستاندىقتارمەن تەلەكٶپٸر ٶتتٸ. كٶرەرمەندەر QR-كود پەن بايلانىس ورتالىعى ارقىلى شامامەن 59 مىڭ سۇراق جولدادى. ولاردىڭ اراسىندا شەتەلدەن قويىلعان سۇراقتار دا بولدى.
جەرەبە قورىتىندىسى بويىنشا بٸرٸنشٸ بولىپ Respublica پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى ايداربەك قوجانازاروۆ سٶز سٶيلەدٸ. ول پارتييانىڭ سوڭعى ٷش جارىم جىلدا اتقارعان جۇمىسى تۋرالى ايتىپ, ازاماتتار جيٸ كٶتەرەتٸن مەسەلەلەردٸڭ قاتارىندا تابىس پەن باعانىڭ ٶسۋٸ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ بارىسىندا قوجانازاروۆ تسيفرلاندىرۋدىڭ ەڭبەك نارىعىنا ىقپالى, كادرلاردى قايتا دايارلاۋ قاجەتتٸلٸگٸ جەنە بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ جۇمىس بەرۋشٸلەرمەن ٶزارا ٸس-قيمىلى مەسەلەلەرٸنە دە توقتالدى. قورىتىندى سٶزٸندە پارتييانىڭ مەجٸلٸستٸڭ قازٸرگٸ شاقىرىلىمىنداعى جۇمىسىنىڭ نەتيجەلەرٸنە باعا بەرٸپ, ۆەيپتەردٸ رەتتەۋ, ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا تٷسۋٸ, فەرمەرلەردٸ قولداۋ جەنە مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ مەسەلەلەرٸن قوزعادى.
«بايتاق» پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى ازاماتحان ەمٸرتاەۆ دەبات بارىسىندا ەكولوگييالىق تۋريزمدٸ دامىتۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ جەنە بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋ مەسەلەلەرٸنە توقتالدى. پارتييا باعدارلاماسى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, ول قارجىلىق زاڭ بۇزۋشىلىقتار تۋرالى اۋديتورلىق تەكسەرۋ دەرەكتەرٸنە سٷيەنٸپ, قولدا بار رەسۋرستاردى تيٸمدٸرەك پايدالانۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
«اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى دانييا ەسپاەۆا دەبات بارىسىندا تابيعي رەسۋرستاردان تٷسەتٸن تابىستى بٶلۋ, اگرارلىق سەكتور مەن جاس وتباسىلاردى قولداۋ مەسەلەلەرٸن قوزعادى. پارتييانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جۇمىسى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, ول مەجٸلٸستەگٸ فراكتسييانىڭ قىزمەتٸنە توقتالىپ, قاراستىرىلىپ جاتقان باعىتتاردىڭ قاتارىندا اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ سۋبسيدييالاۋ, سالىق شارالارى جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ ليزينگٸ بار ەكەنٸن ايتتى. سونداي-اق ەسپاەۆا پارتييانىڭ جاس وتباسىلاردى يپوتەكالىق نەسيەلەۋ سالاسىنداعى ۇسىنىستارىن ەسكە سالدى. ٶز كەزەگٸندە ول «ەدٸلەت» تٶراعاسىنا سالىقتى كٶتەرمەي, بيۋدجەت كٸرٸسٸن ارتتىرۋ كٶزدەرٸ تۋرالى سۇراق قويدى.
«ەدٸلەت» پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى ايبەك دەدەباي دەبات بارىسىندا جۇمىسپەن قامتۋ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسى جەنە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى داعدىلاردى دامىتۋ مەسەلەلەرٸنە توقتالدى. بيۋدجەت كٸرٸستەرٸ تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, ول پارتييانىڭ ەكونوميكا اۋقىمىن كەڭەيتۋگە, ورتا بيزنەستٸ دامىتۋعا, قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸنە جەنە بيزنەسكە تٷسەتٸن سالىق جٷكتەمەسٸن ارتتىرماي, ەكسپورتتى ىنتالاندىرۋعا نەگٸزدەلگەن ۇستانىمىن باياندادى. سونداي-اق دەدەباي ەل ٸشٸندە شيكٸزاتتى تەرەڭ ٶڭدەۋدٸ دامىتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
«اۋىل» پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى قايرات ايتۋعانوۆ دەبات بارىسىندا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ, شاعىن بيزنەستٸ جەنە اۋىلداعى كووپەراتسييانى دامىتۋ مەسەلەلەرٸن قوزعادى. استىق ەكسپورتى تۋرالى ايتا كەلە, ول استىقتى تەرەڭ ٶڭدەۋ, تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جەنە يمپورتتىق تۇقىمعا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق ايتۋعانوۆ اگرارلىق سەكتوردى تسيفرلاندىرۋ, اگرارلىق عىلىمدى دامىتۋ جەنە ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸنە توقتالدى. ٶز كەزەگٸندە ول قحپ تٶراعاسىنا ەكونوميكالىق قۇرىلىمى ەرتٷرلٸ ٶڭٸرلەردە ٶمٸر ساپاسىنىڭ بٸرىڭعاي ستاندارتىن قالىپتاستىرۋ تەسٸلدەرٸ تۋرالى سۇراق قويدى.
جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتييانىڭ تٶراعاسى اسحات راحيمجانوۆ سٶز سٶيلەۋ بارىسىندا ەڭبەكاقى تٶلەۋ, مەملەكەتتٸك باعدارلامالار مەن بيۋدجەت شىعىستارىن باقىلاۋ, سونداي-اق حالىق تابىسىنىڭ ٸشكٸ سۇرانىسقا ىقپالى مەسەلەلەرٸن قوزعادى. قورىتىندى سٶزٸندە ول پارتييانىڭ ۇستانىمى نەگٸزدەلگەن باستى قاعيداتتاردى اتاپ, سايلاۋالدى ۋەدەلەردٸڭ ورىندالۋىنا قوعامدىق باقىلاۋ جٷرگٸزۋدٸڭ ماڭىزىن ايتتى.
قازاقستان حالىق پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى نۇرسۇلتان شوقانوۆ ازىق-تٷلٸكتٸڭ, مەديتسينا مەن بٸلٸمنٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ, مونوپولييالاردى رەتتەۋ, شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋ جەنە ٶڭٸرلەردٸڭ ەكونوميكالىق ماماندانۋىن ەسكەرۋ مەسەلەلەرٸ تۋرالى ايتتى. ىقتيمال اليمەنت قورى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, ول قوردى مەملەكەتكە قايتارىلعان زاڭسىز يەمدەنٸلگەن اكتيۆتەردەن قۇرالعان قاراجات ەسەبٸنەن قارجىلاندىرۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋدى ۇسىندى.
ٷگٸت-ناسيحاتتىڭ سوڭعى كٷنٸنٸڭ الدىنداعى كٷن پارتييالار باسىمدىقتارىنىڭ ەلٸ دە ەرتٷرلٸ ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. ولار اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ مەن حالىق تابىسىن ارتتىرۋدان باستاپ, ەكولوگييالىق كٷن تەرتٸبٸنە, ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدٸكتەرگە جەنە بيۋدجەت شىعىستارىن باقىلاۋعا دەيٸنگٸ مەسەلەلەردٸ قامتىدى. قورىتىندى دەباتتا جەتٸ پارتييانىڭ ٶكٸلدەرٸ ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ مەسەلەلەرٸن تالقىلاپ, ولاردى شەشۋ جولدارىن ۇسىندى. ٷگٸت-ناسيحات كەزەڭٸ اياقتالعاننان كەيٸن تىنىشتىق كٷنٸ ٶتەدٸ, ال 23 تامىزدا داۋىس بەرۋ بولادى.