ەلٸمٸزدە كوروناۆيرۋستىڭ زاربادىن شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸ, ونىڭ ٸشٸندە وتباسىلىق كومپانييالار دا تارتىپ وتىر. قازاقستان وتباسىلىق بيزنەس اسسوتسياتسيياسىنىڭ دەرەگٸنشە, قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندا تٸركەلگەن فيرمالاردىڭ 70%-دان استامى – وتباسىلىق كومپانييالار.
جوبا بارىسىندا توپتىق جەنە جەكە كونسۋلتاتسييالار, ترەنينگتەر, كەزدەسۋلەر, ۆەبينارلار ٶتكٸزٸلدٸ, سونىمەن قاتار بيزنەسكە ارنالىپ جەكە دامۋ جوسپارلارى جاسالدى.
50%-دان استام كەسٸپكەرلەر ينتەرنەتكە كٶشۋ مەسەلەلەرٸ, كارانتين مەن تج جاعدايىندا جۇمىس ٸستەۋ بويىنشا حابارلاستى. 25% كەسٸپكەرلەر بيزنەستٸ جابۋدى نەمەسە ۋاقىتشا توقتاتۋدى جوسپارلاعان. 95% مەملەكەت تاراپىنان ەشقانداي كٶمەكتٸڭ جوقتىعىن, داعدارىس ۋاقىتىندا جۇمىس جاساۋعا مٷمكٸندٸكتٸڭ از ەكەنٸن ايتتى.
99% كەسٸپكەرلەر پاندەميياعا بايلانىستى باستالعان ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ زاردابىن تارتقان, ولارعا پسيحولوگييالىق جەنە مورالدىق كٶمەك قاجەت بولدى.
نەتيجەسٸندە 288 جەكە دامۋ جوسپارى جاسالدى. وندا كەسٸپكەرلەر ارتىق شىعىنسىز جٷزەگە اسىرا الاتىن داعدارىسقا قارسى ەرەكەتتەر جيناقتالعان. 2000-عا جۋىق بيزنەس بويىنشا ماماندار مەن پسيحولوگتاردىڭ جەكە كونسۋلتاتسييالارى ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, كەسٸپكەرلٸك تاقىرىبىندا 21 ۆەبينار مەن 14 موتيۆاتسييالىق كەزدەسۋ ٶتتٸ.
– پروتسەسستەردٸ قۇرۋ, جوسپارلاۋ, جدج دايىنداۋ – «بيزنەسكە ارنالعان جەدەل جەردەم» جوباسى اياسىندا كەسٸپكەرلەردٸ الاڭداتقان نەگٸزگٸ سۇراقتار تالقىلاندى. جابىلۋدىڭ الدىندا تۇرعان كومپانييالار دا بٸزدٸڭ كٶمەگٸمٸزگە جٷگٸنٸپ, كەيبٸر كەسٸپكەرلەر بيزنەسٸن ساقتاپ قالۋعا بارىنشا قولداۋ كٶرسەتتٸك. ەندٸ بٸرقاتارلارىنا زاڭدى تٷردە قىزمەتٸن توقتاتۋعا نەمەسە ۋاقىتشا توقتاتۋعا قول ۇشىن سوزدىق. جوبامىزعا قاتىسقان كەسٸپكەرلەر باتىل قادام جاساۋعا قورىقپاعانىن قۋاندىق. جوبانى ٸسكە اسىرۋ بارىسىندا كەسٸپكەرگە قولداۋ كٶرسەتٸپ, دۇرىس باعىت بەرۋدٸڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن ۇعىندىق. تٸپتٸ, ولاردىڭ جاڭا ويلارىن دەر كەزٸندە ماقۇلداۋدىڭ ٶزٸ دە نەتيجە بەرەدٸ, – دەپ اتاپ ٶتتٸ قازاقستان وتباسىلىق بيزنەس اسسوتسياتسيياسىنىڭ بيزنەس-پروتسەسستەر بويىنشا ساراپشىسى تاتيانا شپيلكوۆا.
قازاقستان وتباسىلىق بيزنەس اسسوتسياتسيياسىنىڭ بيزنەستٸ دامىتۋ بويىنشا ساراپشىسى ايدا قامىسوۆا:
– جوبا بارىسىندا بٸزدٸڭ كەسٸپكەرلەرٸمٸزدٸڭ ەرتەڭگٸ كٷنگە قام جاسامايتىنىنا كٶز جەتكٸزدٸك. ولار «قاۋٸپسٸزدٸك جاستىعىن» جاساۋدى ويلامايدى جەنە بيزنەسكە تٷسكەن پايدانىڭ بارلىعىن ٶزٸنٸڭ تابىسى رەتٸندە كٶرەدٸ. بٸزدٸڭ ميكروبيزنەس ٶكٸلدەرٸنٸڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىنىڭ مٷلدە تٶمەندٸگٸن كٶرسەتەدٸ, – دەپ بٸلٸكتٸ مامان ويىن ورتاعا سالدى.
نەتيجەسٸندە 20% جۋىق كەسٸپكەرلەر دەر كەزٸندە كەسٸبٸنە ٶزگەرٸس ەنگٸزە الدى. كانتسەليارلىق تاۋارلار دٷكەنٸنٸڭ ديرەكتورى ايگٷل راحيموۆا «بيزنەسكە ارنالعان جەدەل جەردەم» جوباسىنىڭ ارقاسىندا كەسٸبٸن وفلايننان ونلاينعا كٶشٸردٸ.
– قازٸر جالدامالى وفيستەن باس تارتىپ, قويمانى عانا قالدىردىم. قازٸر كومپانييانىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرٸ قاشىقتان جۇمىس ٸستەۋدە. بٸز شىعىنداردى ازايتۋدىڭ ارقاسىندا, جاعدايدى ۇتىمدى پايدالاندىق دەپ ايتا الامىن, – دەيدٸ ايگٷل.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, «بيزنەسكە ارنالعان جەدەل جەردەم» جوباسىنا ورتالىق ازييانىڭ ەۋرازييا قورى مەن «شەۆرون» كومپانيياسىمەن بٸرگە كارانتيننٸڭ حالىققا تيگٸزەتٸن كەرٸ ەسەرٸن تٶمەندەتۋ, قوعامدىق جەنە ەرٸكتٸلەر ۇيىمدارىن قولداۋ, باق ارقىلى حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان «Qolda» شۇعىل كٶمەك جوباسى اياسىندا قارجىلاي قولداۋ كٶرسەتۋدٸ كٶزدەگەن بولاتىن.
