قازاقستاندا نەگە قازاقتاردا عانا باسپانا جوق? جالدامالى پەتەردە, جاتاقحانالاردا نەگە بٸرىڭعاي قازاقتار عانا تۇرادى? نە ٷشٸن جالپى قازاق كەدەي? وسى ساۋالداردىڭ جاۋابىن كٶپ ٸزدەدٸم. بٸراق تاپپادىم. نەگە ەكەنٸن سول سەتتە قازاقستاننان كەتكٸم كەلدٸ.
كەشە بٸر دوسىما وسى ويىمدى ايتىپ ەدٸم, «قايدا باراسىڭ?» دەدٸ. راس-اۋ, قايدا بارام? جاۋابىن بٷگٸن تاپتىم.
ادام قۇقى ساقتالعان, كٸسٸنٸڭ قادٸرٸن بٸلەتٸن, ادامنىڭ ەڭبەگٸن باعالايتىن ەلگە كەتكٸم كەلەدٸ. «ونداي مەملەكەت بار ما?» دەدٸم ٶزٸمە ٶزٸم سۇراق قويىپ. بار ەكەن. زاڭى زايىرلى, ادامدارىنىڭ جٷزٸنەن شۋاق شاشقان, بٸر-بٸرٸنە كٷلٸپ امانداساتىن ەلدەر كٶپ ەكەن. ال بٸز ٶز-ٶزٸمٸزدەن شارشاپ جٷرمٸز. نەگە? قوعامدا نەگە شارشاۋ, اشۋ-ىزا باسىم? كٸمگە ٶكپەلٸمٸز? كٸمگە ىزالانامىز?
وسىنداي كەزدە قازاقستاننان كەتٸپ, جۇرتى جۇماق, ەلٸ ەرەكشە بٸر مەملەكەتتٸڭ قاقپاسىن قاققىم كەلەدٸ.
– رەسەيگە تارتىپ كەتسەڭشٸ, – دەيدٸ دوسىم ەزٸلدەپ. استارىندا شىندىق بار. مەسكەۋدٸ كٶرگەم جوق.
– رەسەيگە بايلاپ تاستاسا دا قالماسپىن, – دەدٸم.
– وندا قىتاي, جاپون, كورەي سيياقتى ەلگە كٶش, – دەيدٸ جاناشىر كٶڭٸلمەن.
– نە قايىر? – دەدٸم ٶزٸنە قاراپ. ونىڭ دا قازاقستاننان كەتكٸسٸ كەلٸپ جٷر ەكەن.
– ەۋروپاعا كەتسەك قايتەدٸ? – دەپ شىرت تٷكٸردٸ.
– تٷكٸرمە – دەدٸم, – ەۋروپاعا بارۋ ٷشٸن ٷلكەن مەدەنيەت كەرەك! (تاۋىپ ايتقان سٶزٸم وسى بولدى-اۋ دەيمٸن).
– ەۋروپاڭ كٶپ قوي, ناقتى قاي ەلگە?
– بٸلمەيمٸن!
– ماعان امەريكا ۇناپ جٷر.
– نەگە?
– بٸلمەيمٸن!..
«وتان», «انا تٸل», «استانا», «الماتى» دەيمٸز. بٸراق سونشاما سٷيگەن وتانىڭنىڭ قادٸرٸن باسقالار كٶرٸپ, بايلىعىن باسقالار جەپ جاتسا, قالاي عانا شەتەلگە كەتكٸڭ كەلمەيدٸ, ە?! بايلارى شٸرٸگەن, كەدەيٸ قارا سۋمەن جانىن باعىپ وتىرعان ەلدەن قالاي عانا شارشامايسىڭ?! شەنەۋنٸكتەرٸ شەتەلدە تۇراتىن, بالا-شاعاسى باي ەلدەردە ٶمٸر سٷرەتٸن, ٶزٸ قازاق جەرٸنٸڭ بايلىعىن سورىپ وتىرعان مەملەكەتتەن قالاي عانا بەزبەيسٸڭ! قىسقاسى, قازاقستاننان كەتكٸم كەلٸپ جٷر, ايىپ ەتپەڭٸزدەرشٸ!..
جاراس شٶكە
