ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ قازاقستاندا ۆيسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتىن ەنگىزۋدىڭ ماڭىزىن ءتۇسىندىرىپ، بۇل باستاما كونستيتۋسيالىق رەفورمانىڭ نەگىزگى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ونىڭ سوزىنشە، ۆيسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگىزۋ ارقىلى پرەزيدەنتتىك بيلىكتىڭ ءبىر بولىگى تاعى ءبىر ساياسي تۇلعامەن بولىسىلەدى.
«بۇل – وسى كونستيتۋسيالىق رەفورمانى قولدايتىن ادام. پرەزيدەنت ساياسي ينستيتۋت رەتىندە ءوز وكىلەتتىگىنىڭ ءبىر بولىگىن تاعى ءبىر ساياسي تۇلعامەن بولىسەدى. ساياسي لەكسيكادا بۇل – ساياسي ديۆەرسيفيكاسيا»، – دەدى دەپۋتات.
ەرلان سايروۆتىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي مودەل ساياسي شەشىمدەردى ءبىر ادامنىڭ ەمەس، ۇجىمدىق فورماتتا قابىلداۋعا جول اشادى.
«ياعني ساياسي شەشىمدەر قابىلداناتىن كەزدە، ول شەشىمدەر ەندى ءبىر عانا تۇلعادان شىقپايدى، ولار ۇجىمدىق شەشىمگە اينالادى. بۇل – ءبىرىنشىسى»، – دەدى ول.
دەپۋتات ەكىنشى ماڭىزدى سەبەپ رەتىندە قازىرگى گەوساياسي جاعدايدى اتادى. ونىڭ پىكىرىنشە، حالىقارالىق احۋال كۇن سايىن كۇردەلەنىپ بارا جاتقان كەزەڭدە سىرتقى ساياساتتا يكەمدى تاسىلدەر قاجەت.
«بۇگىن گەوساياسي جاعداي كۇن سايىن كۇردەلەنىپ، ۋشىعىپ كەلەدى. سوندىقتان باسقا مەملەكەتتەرمەن ديالوگتا چەلنوچ ديپلوماتياسىنىڭ ادىستەمەسى قاجەت. ياعني ءىرى دەرجاۆالارمەن جانە وزگە ەلدەرمەن قارىم-قاتىناستىڭ جەكەلەگەن تۇستارىن رەتتەپ وتىراتىن ادام كەرەك»، – دەدى سايروۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، ۆيسە-پرەزيدەنت پرەزيدەنتپەن تەڭ دارەجەدە ەلدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىن ايقىنداۋعا قاتىسىپ، مەملەكەت باسشىسىنا ونىڭ ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدا كومەك كورسەتەدى.
«بۇل – پرەزيدەنتپەن قاتار ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتى ايقىندايتىن، پرەزيدەنتكە ءوز ساياساتىن جۇرگىزۋدە كومەكتەسەتىن ساياسي تۇلعا. قازىرگى وتە كۇردەلى گەوساياسي كەزەڭدە بۇل اسا ماڭىزدى ءارى قاجەت»، – دەپ تۇيىندەدى دەپۋتات.
1993 جىلداعى تاجىريبە قايتالانا ما؟
سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ، ەرلان سايروۆ 1993 جىلعى تاجىريبەمەن سالىستىرۋدىڭ ورىنسىز ەكەنىن ايتتى. ول جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىندا نەگىزگى تەتىكتەردىڭ تۇبەگەيلى وزگەرگەنىن اتاپ ءوتتى.
«ءبىز ءبىر اقيقاتتى ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. جاڭا ۇسىنىلىپ وتىرعان كونستيتۋسيا رەداكسياسىندا كەز كەلگەن وزگەرىس تەك بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى عانا ەنگىزىلەتىنى جازىلعان»، – دەدى ول.
دەپۋتاتتىڭ سوزىنشە، بۇل نورما قابىلدانعان جاعدايدا كونستيتۋسيانى كەيىن وڭاي وزگەرتۋ مۇمكىن بولمايدى.
«ياعني وسى كونستيتۋسيا قابىلدانعاننان كەيىن وعان قانداي دا ءبىر وزگەرىس ەنگىزۋ ءىس جۇزىندە مۇمكىن بولمايدى»، – دەدى ەرلان سايروۆ.
