مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ قازاقستاندا ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتىن ەنگٸزۋدٸڭ ماڭىزىن تٷسٸندٸرٸپ, بۇل باستاما كونستيتۋتسييالىق رەفورمانىڭ نەگٸزگٸ ەلەمەنتتەرٸنٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ونىڭ سٶزٸنشە, ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگٸزۋ ارقىلى پرەزيدەنتتٸك بيلٸكتٸڭ بٸر بٶلٸگٸ تاعى بٸر ساياسي تۇلعامەن بٶلٸسٸلەدٸ.
«بۇل – وسى كونستيتۋتسييالىق رەفورمانى قولدايتىن ادام. پرەزيدەنت ساياسي ينستيتۋت رەتٸندە ٶز ٶكٸلەتتٸگٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸن تاعى بٸر ساياسي تۇلعامەن بٶلٸسەدٸ. ساياسي لەكسيكادا بۇل – ساياسي ديۆەرسيفيكاتسييا», – دەدٸ دەپۋتات.
ەرلان سايروۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي مودەل ساياسي شەشٸمدەردٸ بٸر ادامنىڭ ەمەس, ۇجىمدىق فورماتتا قابىلداۋعا جول اشادى.
«ياعني ساياسي شەشٸمدەر قابىلداناتىن كەزدە, ول شەشٸمدەر ەندٸ بٸر عانا تۇلعادان شىقپايدى, ولار ۇجىمدىق شەشٸمگە اينالادى. بۇل – بٸرٸنشٸسٸ», – دەدٸ ول.
دەپۋتات ەكٸنشٸ ماڭىزدى سەبەپ رەتٸندە قازٸرگٸ گەوساياسي جاعدايدى اتادى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, حالىقارالىق احۋال كٷن سايىن كٷردەلەنٸپ بارا جاتقان كەزەڭدە سىرتقى ساياساتتا يكەمدٸ تەسٸلدەر قاجەت.
«بٷگٸن گەوساياسي جاعداي كٷن سايىن كٷردەلەنٸپ, ۋشىعىپ كەلەدٸ. سوندىقتان باسقا مەملەكەتتەرمەن ديالوگتا چەلنوچ ديپلوماتيياسىنىڭ ەدٸستەمەسٸ قاجەت. ياعني ٸرٸ دەرجاۆالارمەن جەنە ٶزگە ەلدەرمەن قارىم-قاتىناستىڭ جەكەلەگەن تۇستارىن رەتتەپ وتىراتىن ادام كەرەك», – دەدٸ سايروۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ۆيتسە-پرەزيدەنت پرەزيدەنتپەن تەڭ دەرەجەدە ەلدٸڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتىن ايقىنداۋعا قاتىسىپ, مەملەكەت باسشىسىنا ونىڭ ساياساتىن جٷزەگە اسىرۋدا كٶمەك كٶرسەتەدٸ.
«بۇل – پرەزيدەنتپەن قاتار ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتتى ايقىندايتىن, پرەزيدەنتكە ٶز ساياساتىن جٷرگٸزۋدە كٶمەكتەسەتٸن ساياسي تۇلعا. قازٸرگٸ ٶتە كٷردەلٸ گەوساياسي كەزەڭدە بۇل اسا ماڭىزدى ەرٸ قاجەت», – دەپ تٷيٸندەدٸ دەپۋتات.
1993 جىلداعى تەجٸريبە قايتالانا ما?
سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, ەرلان سايروۆ 1993 جىلعى تەجٸريبەمەن سالىستىرۋدىڭ ورىنسىز ەكەنٸن ايتتى. ول جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىندا نەگٸزگٸ تەتٸكتەردٸڭ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٸز بٸر اقيقاتتى تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك. جاڭا ۇسىنىلىپ وتىرعان كونستيتۋتسييا رەداكتسيياسىندا كەز كەلگەن ٶزگەرٸس تەك بٷكٸلحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى عانا ەنگٸزٸلەتٸنٸ جازىلعان», – دەدٸ ول.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, بۇل نورما قابىلدانعان جاعدايدا كونستيتۋتسييانى كەيٸن وڭاي ٶزگەرتۋ مٷمكٸن بولمايدى.
«ياعني وسى كونستيتۋتسييا قابىلدانعاننان كەيٸن وعان قانداي دا بٸر ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ ٸس جٷزٸندە مٷمكٸن بولمايدى», – دەدٸ ەرلان سايروۆ.
