سانكت-پەتەربۋرگ حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمىندا سٶز سٶيلەگەن "روساتوم" مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ باسشىسى الەكسەي ليحاچيوۆ رەسەيدٸڭ قازاقستان مەن ٶزبەكستاندا ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ اتوم ەلەكتر ستانتسييالارىن سالاتىنىن مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"قازاقستانمەن دە, ٶزبەكستانمەن دە ەكٸ قۇجاتقا قول قويدىق. ەكٸ ەلگە دە جەر جٷزٸندەگٸ ەڭ وزىق اتوم ستانتسييالارىن سالامىز. بۇل ستانتسييالار تٸپتٸ ٶز ەلٸمٸزدە سالىپ جاتقان نۇسقالاردان دا اسىپ تٷسەتٸن شىعار", – دەدٸ ليحاچيوۆ فورۋمدا.
ەسكە سالايىق,2025 جىلى 20 ماۋسىمدا سانكت-پەتەربۋرگ حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمى اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتوم ەنەرگيياسى اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى الماسادام سەتقاليەۆ پەن "روساتوم" مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ باس ديرەكتورى الەكسەي ليحاچيوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋ جوباسىن ٸسكە اسىرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ.
كەزدەسۋ بارىسىندا جوبانى دايىنداۋ جەنە ٸسكە اسىرۋ كەزەڭدەرٸن قامتيتىن ينديكاتيۆتٸك جول كارتاسى بەكٸتٸلدٸ. قۇجاتتا ينجەنەرلٸك-ٸزدەستٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ, EPC-شارت جاساسۋ جەنە جوبالىق قۇجاتتامانى ەزٸرلەۋ كٶزدەلگەن.
سونداي-اق "قازاقستاندىق اتوم ەلەكتر ستانتسييالارى" جشس ("قاەس") مەن "روساتوم" مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ ينجينيرينگتٸك كومپانيياسى – "اتومسترويەكسپورت" اق اراسىندا الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىندا جوبانى ٸسكە اسىرۋعا بايلانىستى ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارىن ايقىندايتىن نەگٸزدەمەلٸك كەلٸسٸمگە قول قويىلدى.
اتالعان ستراتەگييالىق جوبا بەيبٸت ماقساتتاعى اتوم ەنەرگيياسىن پايدالانۋ سالاسىنداعى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا جٷزەگە اسىرىلادى جەنە قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ مەن ەل ەكونوميكاسىن دەكاربونيزاتسييالاۋ جٶنٸندەگٸ ستراتەگييالىق مٸندەتتەرگە قول جەتكٸزۋگە باعىتتالعان. تاراپتار بۇل جوبانىڭ ەلٸمٸز ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزدىلىعىن جەنە ونى جەدەل ٸسكە اسىرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
"قازاقستاندا اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالاتىن حالىقارالىق كونسورتسيۋمدى باسقارۋ قۇقىعىن سەنٸپ تاپسىرعانى ٷشٸن قازاقستان تاراپىنا العىسىمىزدى بٸلدٸرەمٸز. قازاقستان – اتوم سالاسىنداعى بٸزدٸڭ سەنٸمدٸ تاريحي سەرٸكتەسٸمٸز. سەنٸمدٸلٸگٸ, قاۋٸپسٸزدٸگٸ جەنە تيٸمدٸلٸگٸ دەلەلدەنگەن رەسەيلٸك يادرولىق تەحنولوگييالار قازاقستان حالقىنىڭ يگٸلٸگٸنە قىزمەت ەتٸپ, ەلدٸڭ ەنەرگەتيكالىق ەگەمەندٸگٸن نىعايتادى دەپ سەنەمٸز", – دەدٸ "روساتوم" مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ باس ديرەكتورى الەكسەي ليحاچيوۆ.
الماس سەتقاليەۆتٸڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا اتوم ستانتسيياسىن سالۋ – ەلٸمٸزدٸڭ ەنەرگەتيكاسىن ورنىقتى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان كەشەندٸ ستراتەگييانىڭ بٸر بٶلٸگٸ.
"بٸز قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ جوعارى دەڭگەيٸن جەنە ٶندٸرٸستٸ جەرگٸلٸكتەندٸرۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن سەرٸكتەستەرٸمٸزبەن تىعىز ەرٸ اشىق ىنتىماقتاستىققا سەنٸم ارتامىز", – دەپ اتاپ ٶتتٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتوم ەنەرگيياسى جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى الماسادام سەتقاليەۆ.
ايتا كەتسەك, "روساتوم" مەملەكەتتٸك اتوم ەنەرگيياسى كورپوراتسيياسى – ەنەرگەتيكا, ماشينا جاساۋ, قۇرىلىس جەنە ٶزگە دە سالالارداعى اكتيۆتەردٸ بٸرٸكتٸرەتٸن كٶپسالالى حولدينگ. كورپوراتسييا اەس سالۋ بويىنشا ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ تاپسىرىستار پورتفەلٸنە يە: قازٸرگٸ تاڭدا 10 ەلدە تٷرلٸ كەزەڭدەردە 39 ەنەرگەتيكالىق بلوكتىڭ (ونىڭ ٸشٸندە 6 شاعىن قۋاتتى بلوك) قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلۋدە.
بۇعان دەيٸن قازاقستاندا قولعا الىنباق العاشقى اەس-تٸڭ قۇرىلىسى قاشان اياقتالۋى مٷمكٸن ەكەنٸ ايتىلعان. اگەنتتٸكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە,ەلەمدٸك تەجٸريبە كٶرسەتكەندەي, اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن جوبالاۋ, سالۋ جەنە پايدالانۋعا بەرۋ مەرزٸمٸ 10-12 جىلدى قۇرايدى. وسى جاعىنان العاندا, اەس قۇرىلىسىن اياقتاۋدىڭ بولجامدى مەرزٸمٸ - 2035-2036 جىلدار. "روساتوم" مك دا وسى جوسپارعا سٷيەنەتٸندەرٸن راستاپتى.
