كەيٸنگٸ ۋاقىتتا شەتەلدە جٷرگەن قازاقستاندىقتاردىڭ ەرەكەتٸ قوعامنىڭ قىزۋ تالقىسىنا تٷسٸپ, ەل يميدجٸنە كەرٸ ەسەر ەتٸپ جاتقانى بايقالادى. جاقىندا عانا ارۋجان ەسٸمدٸ بلوگەر قىتايدا پرانك جاسايمىن دەپ جۇرتتىڭ نارازىلىعىنا ۇشىراسا, اراعا ۇزاق ۋاقىت سالماي, ۆەتنامدا وتانداسىمىزدىڭ قاتىسۋىمەن جاپپاي تٶبەلەس ورىن الدى. جۋرناليست ارتۇر نىعمەتوۆ بۇل جايتتارعا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ, ەلٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق بەدەلٸنە كٶلەڭكە تٷسٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قىتايدا پرانكپەن باستالعان داۋ
بۇعان دەيٸن قىتايدىڭ گۋانچجوۋ قالاسىندا قازاقستاندىق بلوگەر قوعامدىق ورىندا شەتەل ازاماتتارىنا پرانك جاساپ, قىزۋ سىنعا قالعان ەدٸ. بويجەتكەن مەترودا بەيتانىس ەر ادامداردىڭ تٸزەسٸ مەن قولىنان ۇستاپ, ولاردىڭ رەاكتسيياسىن ۆيدەوعا تٷسٸرگەن. تاعى بٸر بەينەجازبادا ول سەرٸكتەسٸنٸڭ قالتاسىنان ۇيالى تەلەفوندى جاسىرىن الىپ شىعىپ, كەزدەيسوق ٶتٸپ بارا جاتقان ادامعا ۇستاتىپ جٸبەرەدٸ. كەيٸن تەلەفونى جوعالدى دەپ, سەرٸكتەسٸنە ەلگٸ ادامدى نۇسقايدى.
قازاقستان ازاماتىنىڭ بۇل ەرەكەتٸ قىتايدا قىزۋ تالقىلانىپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە نارازىلىق تۋدىرعان. قىتايداعى بٸرنەشە باسىلىم پوليتسييا بويجەتكەندٸ باقىلاۋىنا العانىن جازعان. قازاقستانعا ورالعان سوڭ, بلوگەر ارۋجان جاساعان ٸسٸنە ٶكٸنەتٸنٸن ايتىپ, كٶپشٸلٸكتەن كەشٸرٸم سۇرادى.
“مەنٸڭ ۆيدەوم بٸرەۋدٸ رەنجٸتۋ ماقساتىندا تٷسٸرٸلمەگەن. بۇل ويلانباي جارييالانعان ماتەريال بولدى. ۆيدەوم بٸرەۋگە جاعىمسىز ەسەر ەتسە, كەشٸرٸم سۇرايمىن. ەندٸ كونتەنتتٸ جارييالاۋ مەسەلەسٸنە مۇقييات قارايمىن”, — دەدٸ ول قازاقستانعا ورالىپ.
پوليتسييا بويجەتكەنگە پروفيلاكتيكالىق ەڭگٸمە جٷرگٸزٸپ, كونتەنت جارييالاۋ كەزٸندە مۇقييات بولۋدى ەسكەرتكەن. سونىمەن قاتار سىرتقا شىققاندا ٶزگە ەلدٸڭ زاڭىن ساقتاۋعا شاقىردى.
ۆەتنامداعى تٶبەلەس
قىتايداعى وقيعانىڭ ٸزٸ سۋىماي جاتىپ, ۆەتنامدا تاعى بٸر كەلەڭسٸز جاعداي تٸركەلدٸ.
دانانگ قالاسىنداعى كٶڭٸل كٶتەرۋ ورنىندا قازاقستاندىق ازاماتتىڭ قاتىسۋىمەن جاپپاي تٶبەلەس بولدى. وقيعاعا ۆەتنام تۇرعىندارىمەن قاتار ٶزگە ەلدەردٸڭ ازاماتتارى دا ارالاسقان. ۆيدەوداعى باستى كەيٸپكەر – تەمٸرلان ەسٸمدٸ ازامات بولۋى مٷمكٸن. بەلگٸلٸ مەلٸمەتتەرگە قاراعاندا, ول تۋريستٸك فيرمانىڭ يەسٸ.
ۆيدەوداعى قازاقستاندىق ازاماتتىڭ ٷستٸندە “سپارتا قازاقستان” قاۋىمداستىعىنىڭ لوگوتيپٸ بار اق جەيدە بولعانى بايقالادى. بۇل ۇيىم موتيۆاتسييالىق ترەنينگتەردەن ٶتكەن ازاماتتاردى بٸرٸكتٸرەتٸن قاۋىمداستىق رەتٸندە تانىمال.
وقيعاعا قاتىستى ەزٸرگە ۆەتنام نەمەسە قازاقستان تاراپىنان رەسمي مەلٸمدەمە جاسالعان جوق.
جۋرناليست قانداي پٸكٸر بٸلدٸردٸ?
ارتۇر نىعمەتوۆ مۇنداي وعاش ەرەكەتتەر ەلدٸڭ سىرتقى بەدەلٸنە نۇقسان كەلتٸرٸپ, ديپلوماتتاردىڭ ۇزاق جىلدار بويعى ەڭبەگٸن زايا كەتٸرٸپ جاتقانىن ايتتى.
“ەرينە, بۇلار تەك باق بەتٸنە شىعىپ ٷلگەرگەنٸ عانا. بٸز بٸلمەيتٸن, اقپارات قۇرالدارىنا جەتپەگەن مۇنداي جاعدايلار قانشاما? ٶكٸنٸشكە قاراي, قازاقستاندىقتاردىڭ شەتەلدەگٸ وعاش ەرەكەتٸ سالدارىنان كٶپتەگەن ەلدەر ازاماتتارىمىز ٷشٸن ۆيزاسىز تەرتٸپتٸ قايتا قاراستىرىپ جاتىر. كەيبٸرٸ ۆيزاسىز رەجيمنەن باس تارتسا, ەندٸ بٸرٸ ەلدە بولۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋدا”, – دەيدٸ جۋرناليست.
نىعمەتوۆ قازاقستاندىق تۋريستەردٸڭ بۇل ەرەكەتٸ ديپلوماتتاردىڭ كٶپ جىلعى ەڭبەگٸن جوققا شىعارىپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
“ديپلوماتييالىق قىزمەت ونداعان جىلدار بويى ەرەڭ دەگەندە قول جەتكٸزگەن كەلٸسٸمدەر مەن رەيستەردٸ, جيناعان ابىروي مەن سەنٸمدٸ وسىنداي بٸرنەشە جاۋاپسىز ادام ەپ-سەتتە تاس-تالقان ەتۋدە. قازاق پاسپورتى, قازاق اتى مەن بەدەلٸ وسىلايشا قۇنسىزدانىپ بارادى. شەتەلدە “قازاق” دەگەن سٶزدەن ٷركيتٸن جاعدايعا جەتتٸ. مۇنى ەش ەسٸرەلەۋسٸز ايتىپ وتىرمىن. بۇل – اقيقات. بۇل – ۇيات”, – دەپ قىنجىلادى جۋرناليست.
ارتۇر نىعمەتوۆ شەتەلگە شىققان ەر قازاق قازاقستاننىڭ كەلبەتٸ ەكەنٸن ۇمىتپاسا دەيدٸ.
“شەتەلدە سٸز – ٶز ەلٸڭٸزدٸڭ ٶكٸلٸسٸز. قانداي ەرەكەت ەتسەڭٸز, تۇتاس ەل تۋرالى دا سونداي وي قالىپتاسادى. ٶز ابىرويىمىزدى ٶزٸمٸز تٷسٸرمەيٸك. بەلكٸم, وسىنى تٷسٸنەتٸن كەز جەتكەن شىعار”, – دەپ تٷيٸندەدٸ ول.
