بيىل الماتى قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ وقۋشىلارى NASA ۇيىمداستىرعان بەدەلدٸ Space Settlement Contest بايقاۋىندا جەڭٸسكە جەتٸپ قانا قويماي, قازاقستان اتىنان جىل سايىن ٶتەتٸن عارىش سالاسىنداعى باستى حالىقارالىق پلاتفورما – ISDC-2025 كونفەرەنتسيياسىنا شاقىرتۋ الدى. بۇل كونفەرەنتسييا اقش-تىڭ فلوريدا شتاتىنداعى ورلاندو قالاسىندا ٶتتٸ.
كونفەرەنتسييادا كوماندا ٶز جوبالارىن ISDC-2025 حالىقارالىق قازىلار القاسىنىڭ الدىندا قورعادى. قازىلار قۇرامىنا NASA ينجەنەرلەرٸ, استروفيزيكتەر, زەرتتەۋشٸلەر مەن تٷرلٸ ەلدەن كەلگەن كەسٸپكەرلەر كٸردٸ. NIS فيناليستەرٸ تەك مازمۇندى پرەزەنتاتسيياسىمەن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار عىلىمي ويدىڭ اۋقىمدىلىعى جەنە تەرەڭ فيلوسوفيياسىمەن دە ٷلكەن ەسەر قالدىردى.
جوبا اۆتورلارى ٶز ستانتسييالارىن YURT دەپ اتادى. بۇل اتاۋ قازاقتىڭ كيەلٸ كيٸز ٷي قۇرمەتٸنە بەرٸلگەن. وقۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, كيٸز ٷي – ولاردىڭ ٷيٸ ەرٸ سيمۆولى.
– قازاقستان عارىش قاۋىمداستىعىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ جەنە بۇل باعىتتا دامۋىن جالعاستىرىپ كەلەدٸ. بەلكٸم, بٸزدٸڭ ستانتسييامىز جٷز جىلدان كەيٸن جٷزەگە اسار, ال, مٷمكٸن, ودان دا ەرتەرەك. ەڭ ماڭىزدىسى – بٸز بۇل تۋرالى ويلانا باستادىق جەنە ٶز يدەيالارىمىزدى ەلەممەن بٶلٸسٸپ جاتىرمىز, – دەدٸ NIS وقۋشىلارى.
وقۋشىلاردىڭ بايانداماسىنان كەيٸن International Space Elevator Consortium ۇيىمىنىڭ باس سەۋلەتشٸسٸ, دوكتور پيتەر ا. سۋون ولاردىڭ جۇمىسىنا تەنتٸ بولىپ, ەموتسيياعا تولى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. ول وقۋشىلاردىڭ جوعارى دەڭگەيدەگٸ دايىندىعى مەن كٷردەلٸ تەحنيكالىق تاقىرىپتارعا دەگەن ىنتاسى ەرەكشە ەسەر قالدىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– مەن تەك تالانتتى جاس ينجەنەرلەردٸ تىڭداعان جوقپىن, مەن بولاشاقتىڭ ٷنٸن ەستٸدٸم. بۇل جاي عانا سىزبالار تۋرالى ەڭگٸمە ەمەس – بۇل ارمان تۋرالى حيكايا. بٸر كٷنٸ بۇل ستانتسييا عارىشتا بوي كٶتەرٸپ, شىنايى سەنٸم مەن مەدەني قادٸر-قاسيەتتەن تۋىنداعان ويلاردىڭ اقيقاتقا اينالاتىنىنىڭ دەلەلٸ بولادى دەپ سەنەمٸن., – دەدٸ دوكتور سۋون.
YURT جوباسى جەردەگٸدەي تارتىلىس كٷشٸ بار, 30 000 ادامعا ۇزاق ۋاقىت ٶمٸر سٷرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن اۆتونومدى وربيتالىق ستانتسييا رەتٸندە ەزٸرلەنگەن. جوبا قۇرامىنا ٶمٸردٸ قامتاماسىز ەتۋ جٷيەلەرٸ, جابىق ەكوجٷيەلەر, جەر مەن باسقا پلانەتالار اراسىنداعى لوگيستيكالىق بايلانىس, سونداي-اق تۇراقتى ەنەرگەتيكالىق جەنە رەسۋرستىق ينفراقۇرىلىم كٸرەدٸ.
الايدا بۇل جوباداعى ناعىز سەرپٸلٸس تەك تەحنولوگييالىق شەشٸمدەردە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار جوعارى عىلىمي ۇمتىلىستار مەن ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ۇشتاستىرعان گۋمانيتارلىق تۇجىرىمدامادا بولدى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا NIS وقۋشىلارى الماتىعا ورالدى. شەكٸرتتەردٸ حالىقارالىق ەۋەجايدا جاقىندارى مەن مەكتەپ قاۋىمداستىعىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قوشەمەتپەن قارسى الدى. ولار تەك ماراپاتتار عانا ەمەس, ماڭىزدى ويدى الا كەلدٸ: بٸلٸممەن, مەدەنيەتپەن جەنە بولاشاققا دەگەن سەنٸممەن قۋاتتالعان ارمان – ەلەمدٸ ٶزگەرتۋگە قابٸلەتتٸ كٷش.
ايتا كەتەيٸك, سەۋٸر ايىندا كوماندا NASA مەن National Space Society ۇيىمداستىرعان Space Settlement Contest 2025 حالىقارالىق بايقاۋىندا بٸرٸنشٸ جەنە ەكٸنشٸ ورىنداردى يەلەنگەن بولاتىن.
