اتالمىش شاراعا قر مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى مەن قوعام قايراتكەرلەرٸ, تٸل ماماندارى قاتىستى. رەسمي تٷردە جۇمىسىن باستاپ كەتكەن تٸلدەردٸ دامىتۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶل تۋىندىسىن اعىمداعى ۋاقىتتا قىتايدا, ٶزبەكستاندا, تٷركٸمەنستاندا, تٷركييادا جەنە ەۋروپادا تۇراتىن قازاقتار تۇتىنا الادى. ەر سايت ٶزٸنٸڭ اتى ايتىپ تۇرعان انىقتامالارعا تولىق جاۋاپ بەرەدٸ. ەندٸ وقىرمان كەز-كەلگەن قازاق تٸلٸنە قاتىستى تولعاندىراتىن كٶكەيكەستٸ مەسەلەلەردٸ ينتەرنەت-كەڭٸستٸك ارقىلى دەر كەزٸندە بٸلٸپ وتىرادى. بۇل جوبا قازاق تٸلدٸ اۋديتورييانى ساۋاتتاندىرۋمەن قاتار مەملەكەتتٸك تٸلگە قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن ادامدارعا ٷلكەن ساباق بولماق.
قۋانىش اسىلوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تٸلدەردٸ دامىتۋ جەنە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى:
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ: «قازاق تٸلٸ – عاجاپ تٸل. ونىڭ بولاشاعى دا عاجاپ. تەك ونى ناسيحاتتاي بٸلۋٸمٸز كەرەك, وقىتا بٸلۋٸمٸز كەرەك» - دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ. بٸزدٸڭ ەگەمەن ەلٸمٸزدە تٸلدٸ ناسيحاتتاۋ – مەملەكەتتٸلٸگٸمٸزدٸ, تاريحىمىزدى, مەدەنيەتٸمٸزدٸ ناسيحاتتاۋمەن بٸردەي. ٶيتكەنٸ تٸل – بٷكٸل رۋحانيياتىمىزدىڭ ارقاۋى, نەگٸزٸ.
سٸزدەردٸڭ نازارلارىڭىزعا ۇسىنىلعان «تٸل ەلەمٸ» پورتالى – وسىنداي اسا ٸرگەلٸ ماقساتقا ٷلەس قوساتىن جاڭا جوبا.بۇل جوبا اياسىندا سٸزدەر مەملەكەتتٸك تٸل, سونداي-اق ەلٸمٸزدە تۇراتىن ەتنوس تٸلدەرٸ تۋرالى جاڭالىقتارمەن, تٸل ٷيرەنۋگە ارنالعان ەڭبەكتەرمەن, ەلٸمٸزدەگٸ تٸلدٸك احۋالمەن, تٸلگە قاتىستى وي-پٸكٸرلەرمەن, اۋديو جەنە بەينە ماتەريالدارمەن, جالپى العاندا, ەلٸمٸزدەگٸ تٸلدەردٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸمەن بارىنشا تولىعىراق تانىسا الاسىزدار.
ساۋىتبەك ەبدٸراحمانوۆ, قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى:
بٷگٸنگٸ كٷن – بەتبۇرىس كٷن. تٸل تۋرالى ەڭگٸمەنٸڭ جاڭا كاتەگوريياعا اۋىسقان سەتٸ. ەندٸ بۇل باستامانى ناقتى وسى زاماننىڭ تٸلٸنە, وسى زاماننىڭ قۇرالدارىنا, وسى زاماننىڭ كٷندەلٸكتٸ ەمەس, ساعات سايىن, تٸپتٸ مينۋت سايىن پايدالانىپ وتىرعان ەلەۋمەتتٸك كەڭٸستٸككە اۋىسقان كٷنٸ دەپ اتاۋعا بولادى. بۇل راسىندا دا ساياساتتىڭ تٸلٸمەن ايتقاندا جيىرما بەس جىلدىق تەۋەلسٸزدٸك تويى قارساڭىندا تٸل سالاسىنداعى باعىندىرىلعان بەلەس, الىنعان اسۋ. ەندٸ كٶلٸكتە كەتٸپ بارا جاتىپ بٸر سٶزدٸڭ جازىلۋىنا كٷمەن تۋىپ, سول سٶزدٸ تەرە سالساڭ, ون سەكۋندتا بەكٸتٸلگەن نۇسقاسى شىعا كەلەدٸ دەگەن ويدىڭ ٶزٸ باسقاشا احۋال, تٸلدٸك جاڭا سيپات. قازٸرگٸ بٸزدٸڭ تٸلٸمٸزگە تٶنٸپ تۇرعان قاۋٸپتٸڭ بٸرٸ جازۋدان بۇرىن سٶيلەۋ. ەل تەرتٸپكە تٷسۋ ٷشٸن, تٸل تەرتٸپكە تٷسۋ كەرەك. بٷكٸل ەلەم ورفوگرافييا بويىنشا جازادى, ورفوەپييا بويىنشا سٶيلەيدٸ. بٸزدٸڭ جۋرناليستەر سينگورمانيزم زاڭدىلىعىن ۇمىتىپ كٶگٸلدٸر ەكران بەتٸنەن سٶزدٸڭ جازىلۋىن قاز-قالپىندا وقىپ جٷر. الداعى ۋاقىتتا جاڭا پورتال وسىنداي ولقىلىقتاردى تٷزەتۋگە ات سالىسسا دەگەن ۇسىنىس بار.
ورازگٷل اسانعازىقىزى, ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى تٸلدەردٸ دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق-ٷيلەستٸرۋ ەدٸستەمەلٸك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورىنىڭ كەڭەسشٸسٸ:
قازٸر توم-توم كٸتاپ ارقالاپ جٷرەتٸن زاماننىڭ ۋاقىتى ٶتتٸ. 2011 جىلدان باستالعان تٸلدەردٸ دامىتۋ ستراتەگيياسى اياسىندا جاسالىنىپ جاتقان شارالاردىڭ ەڭ ٷلكەنٸ وسى جوبا بولدى. ەندٸ كەز-كەلگەن ورتادا وتىرىپ ٶزٸڭٸزگە كٷمەن تۋدىرعان تەرمينولوگييالىق تٸركەستەردٸ سايت ارقىلى راستاي الاسىڭ. ەگەر بۇل جەردەگٸ كەيبٸر پٸكٸرگە وقىرماننىڭ كٶڭٸلٸ تولماسا, ٶز ويىن بٸزگە جولداۋعا بولادى. كوميسسييانىڭ تالقىسىنان كەيٸن ول ۇسىنىستار وڭ شەشٸمٸن تاپسا, پورتالعا ەڭگٸزٸلەدٸ. قوعاممەن قويىن-قولتىق قارىم-قاتىناس جاساۋدىڭ جاڭا ۋاقىتى تۋدى دەپ ويلايمىن.
ەربول تٸلەشوۆ, ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى تٸلدەردٸ دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق-ٷيلەستٸرۋ ەدٸستەمەلٸك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى:
پورتالدى اشۋداعى نەگٸزگٸ ماقسات 2011-2020 جىلدارداعى تٸلدەردٸ دامىتۋ ستراتەگيياسىن جٷزەگە اسىرۋ بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار مەيلٸنشە بۇقاراعا ەلٸمٸزدە جيناقتالعان تٸلدٸك قوردى كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋ مەن ەدٸستەمە سالاسىن جەتٸلدٸرۋ. بۇل جوبا قازاقستاننىڭ بارلىق وبلىستارىمەن تٸكەلەي قارىم-قاتىناس جاساپ, تٸلدٸك احۋالعا ينتەرنەت كەڭٸستٸكتە مونيتورينگ جاساپ وتىرادى. كٶبٸنە جاڭادان شىققان كٸتاپتاردىڭ تيراجى از بولعاندىقتان ەر جەردەن سىن ايتىلىپ جاتادى. پورتالدا تٸل عىلىمىنا قاتىستى 1000-عا جۋىق كٸتاپتار ورنالاسقان. بۇل پورتال ارقىلى بٸر مەزەتتە ميلليونداعان وقىرمان ٶزٸنە كەرەك ماعۇلماتپەن سۋسىنداپ وتىرادى. كەز كەلگەن وقىرمان تٸل مەسەلەسٸ حاقىنداعى ماقالالارىن, اشىق پٸكٸرٸن پورتالدالدان ٶز بلوگىن اشىپ, ٶزدەرٸ جارييالاپ, ونى ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى باسقالارمەن بٶلٸسە الادى. «تٸل ەلەمٸ» پورتالى – تٸل جاناشىرلارىنىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸسٸ دەپ ايتساق تا ارتىق بولمايدى.
باعلان ورازالى
دەرەككٶز: ەدەبيەت پورتالى
