مارسيو كويمبرا: جاڭا قۇرىلتاي زاڭ شىعارۋ جۇمىسىن جەدەلدەتۋگە جەنە ينستيتۋتسيونالدىق نەگٸزدەردٸ نىعايتۋعا جاعداي جاسايدى

مارسيو كويمبرا: جاڭا قۇرىلتاي زاڭ شىعارۋ جۇمىسىن جەدەلدەتۋگە جەنە ينستيتۋتسيونالدىق نەگٸزدەردٸ نىعايتۋعا جاعداي جاسايدى
monitordademocracia.org.br

23 تامىزداعى سايلاۋ جاڭا بٸر پالاتالى قۇرىلتايدىڭ العاشقى قۇرامىن ايقىندايدى. بٸرىڭعاي ٶكٸلدٸ ورگاندى قالىپتاستىرۋ زاڭنامالىق باستامالاردى قاراۋ تەرتٸبٸن جەڭٸلدەتۋگە جەنە قابىلداناتىن شەشٸمدەر ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ بٸر پارلامەنتتٸك قۇرىلىم اياسىندا شوعىرلاندىرۋعا باعىتتالعان, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

«Casa Política» كومپانيياسىنىڭ باس ديرەكتورى جەنە «Monitor da Democracia» ينستيتۋتىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى مارسيو كويمبرا حالىقارالىق ساياسي جەنە ينستيتۋتسيونالدىق پروتسەستەرگە قاتىستى باعاسىن تۇراقتى تٷردە بٸلدٸرٸپ كەلەدٸ. ٶز پٸكٸرٸندە ول قازاقستاننىڭ زاڭ شىعارۋشى بيلٸگٸن جاڭاشا ۇيىمداستىرۋدىڭ پراكتيكالىق ارتىقشىلىقتارىنا نازار اۋداردى.

«ٸس جٷزٸندە مۇنداي ورتالىقتاندىرۋ زاڭ شىعارۋ پروتسەسٸن جەڭٸلدەتەدٸ, بيۋروكراتييالىق كەدەرگٸلەردٸ جويادى جەنە مەملەكەتتٸك شەشٸمدەردٸ قابىلداۋدىڭ جەدەلدٸگٸن ارتتىرادى», دەپ اتاپ ٶتتٸ مارسيو كويمبرا.

زاڭ شىعارۋ جۇمىسىن بٸر پالاتالى قۇرىلتايدا شوعىرلاندىرۋ زاڭ جوبالارىن قاراۋدىڭ نەعۇرلىم تٷسٸنٸكتٸ ەرٸ دەيەكتٸ تەتٸگٸن قالىپتاستىرادى. ارتىق رەسٸمدەردٸ قىسقارتۋ شەشٸمدەردٸ ۋاقتىلى قابىلداۋعا جەنە پارلامەنت قىزمەتٸنٸڭ جالپى نەتيجەلٸلٸگٸن ارتتىرۋعا نەگٸز قالايدى.

برازيلييالىق ساياساتتانۋشى جاڭا مودەلدٸڭ ەرەكشە ماڭىزىن ونىڭ تاريحي مازمۇنىمەن بايلانىستىرادى. جاڭا پارلامەنتتٸڭ دەستٷرلٸ اتاۋى مەدەني ساباقتاستىقتى ايقىنداپ, سونىمەن بٸرگە زاماناۋي ينستيتۋتسيونالدىق مازمۇنعا يە بولادى.

«“قۇرىلتاي” اتاۋى ەجەلگٸ قازاق جيىندارىنىڭ تاريحي دەستٷرٸن جاڭعىرتىپ, ەلدٸڭ مەدەني مۇراسىن قازٸرگٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸمەن ۇشتاستىرادى. قۇرىلتاي سايلاۋى ٶڭٸردەگٸ ساياسي پليۋراليزم ٷشٸن شەشۋشٸ كەزەڭدٸ بٸلدٸرەدٸ», دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ ساراپشى.

وسىلايشا, قۇرىلتاي تاريحي سيمۆوليكانى ٶكٸلدٸ بيلٸكتٸڭ زاماناۋي قاعيداتتارىمەن ۇشتاستىرادى. ونىڭ جالپىحالىقتىق داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا قالىپتاسۋى ساياسي بەسەكەلەستٸككە جەنە پارتييالاردىڭ سايلاۋشىلارعا ۇسىناتىن باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىنا ەرەكشە مەن بەرەدٸ.

مارسيو كويمبرا تۇراقتى ينستيتۋتتار, مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ بولجامدىلىعى جەنە ەكونوميكالىق دامۋ اراسىنداعى ٶزارا بايلانىسقا ەرەكشە نازار اۋداردى. حالىقارالىق سەرٸكتەستەر مەن ينۆەستورلار ٷشٸن قابىلداناتىن شەشٸمدەردٸڭ دەيەكتٸلٸگٸ ۇزاق مەرزٸمدٸ ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزگٸ شارتتارىنىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى.

«مۇنداي ينستيتۋتتار مەن ساياسي بولجامدىلىقتى نىعايتۋ گەوساياسي تۇراقتىلىققا قول جەتكٸزۋ جەنە ينۆەستيتسييا تارتۋ جولىنداعى اسا ماڭىزدى قادامدار دەپ ەسەپتەيمٸن», دەدٸ ساراپشى.

بۇل تۇرعىدا جاڭا پارلامەنتتٸك مودەل قازاقستاننىڭ سىرتقى سەرٸكتەستەرٸ ٷشٸن دە ماڭىزدى. قۇرىلتايدىڭ تۇراقتى جۇمىسى مەن تٷسٸنٸكتٸ زاڭ شىعارۋ پروتسەسٸ ۇزاق مەرزٸمدٸ ەكونوميكالىق باستامالاردى ٸسكە اسىرۋعا جەنە حالىقارالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە قولايلى نەگٸز قالىپتاستىرادى.

برازيلييامەن ٶزارا ٸس-قيمىل پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى ايتا كەلە, مارسيو كويمبرا قازاقستاننىڭ مەدەني جەنە ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸنە توقتالدى.

«قازاقستان باي مەدەنيەتٸ بار, بٸزدٸڭ مەدەني, ٶنەر جەنە ەسٸرەسە كوممەرتسييالىق سالالارىمىزبەن قۇندى تەجٸريبە الماسۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ەل ەكەنٸن دە ايتا الامىن. بۇل برازيلييا بايلانىستارىن بارعان سايىن نىعايتا تٷسۋٸ تيٸس مەملەكەت», دەپ قورىتىندىلادى برازيلييالىق ساياساتتانۋشى.

نەتيجەسٸندە مارسيو كويمبرانىڭ باعاسى الداعى سايلاۋدىڭ ٸشكٸ جەنە حالىقارالىق ماڭىزىن اشادى. جاڭا قۇرىلتاي تاريحي ساباقتاستىقتى, زاڭ شىعارۋشى بيلٸكتٸڭ زاماناۋي ۇيىمداستىرىلۋىن جەنە بەسەكەلٸ پارتييالىق ٶكٸلدٸكتٸ بٸرٸكتٸرەدٸ. بۇل قاسيەتتەر ينستيتۋتسيونالدىق بولجامدىلىقتى نىعايتىپ, ينۆەستيتسييا تارتۋعا قولايلى جاعداي جاسايدى جەنە قازاقستان مەن برازيلييا اراسىنداعى مەدەني, قوعامدىق جەنە كوممەرتسييالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشادى.