«كتك» كٶرسەتكەن سيۋجەتكە سەنسەك, پارلامەنت سەناتىنىڭ تٶراعاسى توقاەۆ بٸلٸم مينيسترٸ سەرٸنجٸپوۆتەن قازاقشا بايانداما جاساۋدى تالاپ ەتكەن سەناتور ەڭسەگەنوۆتٸ: «زاڭعا بايلانىستى سۇراق قويۋ كەرەك, دەپۋتات مىرزا. سٸزدٸڭ سۇراعىڭىزدىڭ زاڭعا ەشقانداي بايلانىسى جوق» دەپ باسىپ تاستاعان.
كٶپشٸلٸك «كتك»-دان وسىنى كٶردٸ. سول-اق ەكەن, «قالا مەن دالا» گازەتٸنٸڭ پوچتاسىنا توقاەۆتىڭ بۇل ەرەكەتٸن تٷسٸنبەگەن وقىرمانداردان بٸرنەشە حات كەلدٸ.
سول حاتتىڭ بٸرٸن گازەتٸمٸزگە («توقاەۆتىڭ مۇنىسى نەسٸ?») جەنە باسىلىمنىڭ رەسمي سايتىنا جارييالاعانبىز.
شىنى كەرەك, جاعدايدىڭ دەل وسىلاي (نەمەسە «كتك»-نىڭ كٶرسەتكەنٸندەي) بولعانىنا بٸز دە سەنگەن ەدٸك. الايدا اتالعان ماقالا جارىق كٶرگەن كٷننٸڭ ەرتەسٸنە-اق رەداكتسيياعا جاۋاپ حات كەلدٸ. حاتتىڭ نەگٸزگٸ مازمۇنىنا سٷيەنسەك, «كتك» بولعان جايدى «تٷرلەندٸرٸپ» كٶرسەتكەن. سەنساتسييا جاساۋدى ويلاعان.
سونىمەن, جاعداي قالاي بولعان? توقاەۆتىڭ تٸلگە قارسى شىققانى راس پا?
بٸلسەك, سەناتور ەڭسەگەنوۆتىڭ مينيستر سەرٸنجٸپوۆكە «مەملەكەتتٸك تٸلدە بايانداما جاساۋدى سيرەتٸپ كەتتٸڭ» دەپ رەنٸش بٸلدٸرگەنٸ راس. بٸراق, بۇدان كەيٸن ول مينيسترگە ناقتى سۇراق قويعان. ال «كتك» تەلەارناسى سەناتوردىڭ سۇراق قويعان سەتٸن قيىپ تاستاعان.
ەڭسەگەنوۆ قانداي ساۋال قويعان سوندا?
«شەتەلدە تۇراتىن قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ۇل-قىزدارى قانداي ستاندارتپەن بٸلٸم الىپ جاتىر?».
«ولار ەلگە ورالعاندا ۇبت تاپسىرىپ, جوعارى وقۋ ورىندارىنا تٷسە الا ما, جوق پا?» دەپتٸ ەڭسەگەنوۆ.
بٸزگە كەلگەن جاۋاپ حاتقا قاراعاندا, توقاەۆ ەڭسەگەنوۆتى مەملەكەتتٸك تٸلدە بايانداما جاساۋدى تالاپ ەتكەنٸ ٷشٸن ەمەس, كٶتەرٸلٸپ وتىرعان تاقىرىپقا بايلانىستى سۇراق قويماعاندىقتان توقتاتقان.
ال «كتك»-نىڭ بۇل ارالىقتى نەگە قيىپ تاستاعانى تٷسٸنٸكسٸز? ەلدە, توقاەۆتى «مەملەكەتتٸك تٸلگە قارسى شىقتى» دەپ كٶرسەتكٸسٸ كەلدٸ مە?
ال مينيستر مٷلدە باسقا بايانداما جاساعان. سەرٸنجٸپوۆ «قازاقستاندا وقىپ-توقىپ جاتقان ٶزگە ەلدەردٸڭ ازاماتتارىن كەمسٸتۋگە قارسى بۇدان جارتى عاسىر بۇرىن قابىلدانعان حالىقارالىق كونۆەنتسييانى راتيفيكاتسييالاۋ» تۋرالى زاڭنامالىق ٶزگەرٸستەر تۋرالى بايانداما جاساپتى.
دەمەك, زاڭ جوباسى بٸزگە قاتىستى ەمەس, كەرٸسٸنشە بٸزدٸڭ ەلدە وقيتىن شەتەل ازاماتتارىنىڭ بالالارىن قورعاۋعا ارنالعان...
ەڭسەگەنوۆتىڭ ساۋالىن ەستٸگەن سەنات تٶراعاسى: «ەڭسەگەنوۆ مىرزا, زاڭعا بايلانىستى سۇراق قويۋ كەرەك. سٸزدٸڭ سۇراعىڭىزدىڭ زاڭعا ەشقانداي بايلانىسى جوق», – دەيدٸ.
سول ارادا ەڭسەگەنوۆ تە ٷن قاتادى. «مەن تٶرتٸنشٸ ساۋالمەن شاتاستىرىپ الدىم. كەشٸرٸم سۇرايمىن», – دەيدٸ سەناتور.
بٸزگە كەلگەن جاۋاپ حاتقا قاراعاندا, توقاەۆ ەڭسەگەنوۆتى مەملەكەتتٸك تٸلدە بايانداما جاساۋدى تالاپ ەتكەنٸ ٷشٸن ەمەس, كٶتەرٸلٸپ وتىرعان تاقىرىپقا بايلانىستى سۇراق قويماعاندىقتان توقتاتقان.
ال «كتك»-نىڭ بۇل ارالىقتى نەگە قيىپ تاستاعانى تٷسٸنٸكسٸز? ەلدە, توقاەۆتى «مەملەكەتتٸك تٸلگە قارسى شىقتى» دەپ كٶرسەتكٸسٸ كەلدٸ مە?
شىنى كەرەك, بيلٸكتٸڭ قازاق تٸلٸنە دەگەن كٶزقاراسىن كٶپشٸلٸك جاقسى بٸلەدٸ. سوندىقتان, سەرٸنجٸپوۆتەن قازاقشا بايانداما جاساۋدى سۇراعان سەناتور ەڭسەگەنوۆتىڭ سٶزٸ دۇرىس. بٸراق مۇنداي جاعدايدا سىن ساداعىنا توقاەۆ ەمەس, سەرٸنجٸپوۆ ٸلٸگۋ كەرەك ەدٸ...
بەلكٸم, توقاەۆتى مۇقاتۋ ارقىلى رەيتينگ جيناۋدى كٶزدەگەن شىعار. ەگەر سونى كٶزدەسە, ولار ويلاعاندارىنا جەتتٸ. توقاەۆتى سىناۋ ارقىلى ساياسي مٷددەلەرٸن تٷگەندەپ, ٸرٸ توپتاردىڭ ويىنىن قىزدىرۋى دا مٷمكٸن, الداعى سايلاۋدان سوڭ بولاتىن لاۋازىمدىق تالاستا ونى بيلٸككە سٷيكٸمسٸز ەتۋدٸ جوسپارلاعان بولسا شە?.. التى تٸلدە ەركٸن سٶيلەيتٸن توقاەۆ انا تٸلٸن دە بٸر كٸسٸدەي بٸلەدٸ.
جۋرناليست ٶز اتىن شىعارۋ ٷشٸن ناقتى جاعدايدى بۇرمالاۋى دا عاجاپ ەمەس.
قالاي بولسا دا, مۇنداي «اتاق جيناۋ» ٷردٸسٸ بٸزدٸ جاقسىلىققا اپارمايدى...
ال فرەدو
