مۇنان سوڭ ەل پرەزيدەنتٸ اتىراۋ وبلىسىندا جۇرتشىلىقپەن كەزدەسكەندە «سينتەتيكا» مەسەلەسٸنە تاعى دا توقتالدى. بٸر ايدان كەيٸن قاسىم-جومارت توقاەۆ قر ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸن قابىلدادى. ول ناشاقورلىق پەن ەسٸرتكٸ بيزنەسٸنە قارسى كٷرەستٸڭ ٷش جىلعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپارىن ەزٸرلەپ جاتقانىن ايتتى. بۇل رەتتە ول 2022 جىلدىڭ ون ايىندا زاڭسىز اينالىمنان 12 تونناعا جۋىق ەسٸرتكٸ, ونىڭ ٸشٸندە 212 كەلٸ سينتەتيكالىق ەسٸرتكٸ زاتتارى تەركٸلەنگەنٸن ايتتى. 36 دەرٸلٸك زەرتحانا مەن 43 دەرٸ ارناسى جويىلىپ, دەرٸ-دەرمەك جارناماسى بار 1900 سايت بۇعاتتالعان.
ٶتكەن جىلدىڭ مامىر ايىندا جەنە قر ٸٸم ەسٸرتكٸ قىلمىسىنا قارسى كٷرەس دەپارتامەنتٸنٸڭ باستىعى اسحات مۇحامەتقاليەۆ بريفينگتە قازاقستاندا ەسٸرتكٸ قىلمىسىنا قارسى كٷرەس جەنە ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارىن جەتٸلدٸرۋ بويىنشا 2022-2023 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى قابىلدانعانىن ايتتى.
قۇجات ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرٸن, ساۋدا ورىندارىن, سونداي-اق, دەرٸ-دەرمەك اينالىمىن تەكسەرۋدٸ قاراستىرادى. سونىمەن قاتار, حالىقارالىق اينالىمداعى دەرٸ-دەرمەكتٸڭ جاڭا تٷرلەرٸن انىقتاۋ ٷشٸن مونيتورينگتٸك ۆەدومستۆوارالىق توپ قۇرىلۋدا. بانكتەر مەن تٶلەم ۇيىمدارىنىڭ كٷدٸكتٸ قارجىلىق وپەراتسييالارى تەكسەرٸلٸپ, كٷدٸكتٸ ەلەكتروندىق ەمييانداردىڭ يەلەرٸ باقىلاۋعا الىنباق. ينتەرنەتتەگٸ جارنامانى, گراففيتتٸ سۋرەتتەرٸن جەنە QR-كودتاردى بولدىرماۋ ٷشٸن قوعامدىق توپتار, ستۋدەنتتەر مەن جاستار اراسىندا الدىن الۋ بويىنشا ٷگٸت-ناسيحات توپتارىن قۇرۋ جوسپارلانعان.
جالپى, «سينتەتيكا» تۋرالى بىلتىر كٶكتەمٸنەن باستاپ ايتىلا باستادى. بۇرىن 2011 جىلى ەزٸرلەنگەن ستراتەگييادا حيميياداعى يننوۆاتسييالاردىڭ ەسەرٸنەن دەرٸ-دەرمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸنە قاۋٸپ تٶنٸپ تۇرعانى تۋرالى ايتىلعانىمەن, ول ەلەنبەي قالاتىن.
بىلتىر قاراشا ايىندا ەسٸرتكٸ قىلمىسىنا قارسى كٷرەس باسقارماسىنىڭ باسشىسى باقىتجان ەمٸرحانوۆ بريفينگتە ەسٸرتكٸ بيزنەسٸنە قارسى كٷرەسكە ارنالعان «قاراسورا-2022» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ٸس-شاراسىنىڭ قورىتىندىسىن شىعاردى. وندا ول انىقتالعان دەرٸلٸك زەرتحانالار سانى تٶرت جىلدا 3-تەن 55-كە دەيٸن ٶسكەنٸن ايتتى.
ۆەدومستۆونىڭ مەلٸمەتٸنشە, ەلدە تەركٸلەنگەن ەسٸرتكٸنٸڭ 90 پايىزىنا جۋىعىن كاننابيس توبىنا جاتاتىن ەسٸرتكٸلەر قۇرايدى. ەڭگٸمە شۋ القابىندا جابايى ٶسەتٸن قاراسورا تۋرالى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, ەلٸمٸزدٸڭ ورتالىق جەنە وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەرٸندەگٸ قاراسورانى ۇيىمداسقان تٷردە ٶسٸرۋ تۋرالى بولىپ وتىر.
رەسمي مەلٸمەتتەر بويىنشا, بيىل قازاقستان ەكسپورتقا سەگٸز توننادان استام مورفين, 18 توننا تريمەريدين شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر.
جالپى, ەلٸمٸزدە ەسٸرتكٸگە قارسى كٷرەس, ونى زاڭسىز اينالىمنان شىعارۋ بويىنشا زاڭنامالىق جەنە تەجٸريبەلٸك جۇمىستار ەۋەل باستان جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. مىسالى, 1997-1998 جىلدارعا ارنالعان «ەسٸرتكٸلەردٸ تەرٸس پايدالانۋ مەن زاڭسىز تاراتۋعا قارسى كٷرەس جٶنٸندەگٸ كەشەندٸ شارالار» بٸرٸنشٸ بولىپ ەزٸرلەندٸ. 1997 جىلدان باستاپ بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ اگەنتتٸكتەرٸ «قازاقستاندا ەسٸرتكٸ بيزنەسٸنە قارسى كٷرەس شارالارىن ينستيتۋتسيونالدىق نىعايتۋ جەنە جەتٸلدٸرۋ» باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ اياسىندا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا قۇرال-جابدىقتار, كومپيۋتەرلەر مەن كٶلٸكتەر بەرٸلدٸ.
1998-1999 جىلدارى بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ەسٸرتكٸگە قارسى كٷرەس جەنە قىلمىستىڭ الدىن الۋ جٶنٸندەگٸ باسقارماسىنىڭ ايماقتىق جوباسى اياسىندا قازاقستان, قىرعىزستان جەنە تەجٸكستانداعى ەسٸرتكٸ زاتتارى بار ٶسٸمدٸكتەردٸڭ, قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك, ورتالىق جەنە شىعىس وبلىستارىندا جابايى ٶسەتٸن قاراسورا مەن ەفەدرا ٶسەتٸن اۋماقتارىنىڭ كومپيۋتەرلٸك كارتالارى الىندى.
1998 جىلدىڭ شٸلدەسٸندە ناشاقورلىق پەن ەسٸرتكٸ بيزنەسٸنە قارسى كٷرەستٸڭ كەيٸنگٸ ستراتەگيياسىندا ايتىلعان تيٸستٸ زاڭ قابىلداندى – ونىڭ نەگٸزٸندە باعدارلامالار, ستراتەگييالار, جول كارتاسى جاسالدى.
ەسٸرتكٸ بيزنەسٸمەن كٷرەس الاڭىندا بٸرنەشە باعىت بار. بۇل حالىقارالىق ترانزيت – قازاقستان ارقىلى ورتالىق ازييادان, اتاپ ايتقاندا اۋعانستاننان رەسەيگە جەنە ودان ەرٸ ەۋروپاعا ەسٸرتكٸ جەتكٸزۋدٸڭ «سولتٷستٸك جولى» ٶتەدٸ.
شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى ەسٸرتكٸگە قارسى ستراتەگييالىق باعدارلامنى جٷزەگە اسىرۋدا. مىسالى, 2019 جىلى قاتىسۋشى ەلدەر Web وپەراتسيياسىن جٷزەگە اسىردى. ونىڭ ماقساتى شىۇ-عا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ اۋماعىندا ەسٸرتكٸنٸ, ەڭ الدىمەن سينتەتيكالىق تەكتٸ جەنە جاڭا پسيحواكتيۆتٸ زاتتاردى جەتكٸزۋ مەن تاراتۋدى بۇزۋ, ەسٸرتكٸ بيزنەسٸندە ينتەرنەت-رەسۋرستار مەن ۆيرتۋالدى تٶلەم جٷيەلەرٸن پايدالانۋدى بولدىرماۋ, تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ بولدى.
ەرينە, قازاقستان ەسٸرتكٸنٸڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كٷرەستە كٶپتەگەن مەملەكەتارالىق باعدارلامالارعا ىنتىماقتاسادى جەنە قاتىسادى. بٸراق ەسٸرتكٸدەن ازات اۋماققا اينالۋعا تەك بٸر جاعدايدا عانا – كٷشتەۋ شارالارىن جٷزەگە اسىرعاندا قول جەتكٸزەمٸز. بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسىن دا, وسى شارالارعا قاتىساتىن كٶپتەگەن ادامداردى دا قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ كەرەكتٸگٸن تٷسٸنۋٸمٸز قاجەت. ەزٸرگە ەسٸرتكٸ بيزنەسٸ قوعامدىق ماعىنادا بٸر ەلدە دە, ترانسۇلتتىق دەڭگەيدە دە بيلٸكتٸڭ جوعارى ەشەلونىنداعى پاتروناتپەن بايلانىستى.
