تاريحى تەرەڭگە تارتقان تٷرٸك مۇراسى جٷزدەگەن جىلدارعا سوزىلاتىن دەستٷرٸمەن بٸرگە دەسەرتتەرٸمەن دە تانىمال. كەيبٸر تۋريستەر تٷرٸك دەسەرتتەرٸن ارحەولوگييالىق جەنە مەدەني بايلىعىنا تەڭگەرەدٸ.
دەمٸنٸڭ سانالۋاندىعىمەن جەنە ەرەكشەلٸگٸمەن ەستە قالاتىن تەتتٸلەر جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ دا, تۋريستەردٸڭ دە سٷيٸكتٸ اسىنا اينالعان. وسى ورايدا, «Taste Atlas» بٸرنەشە تٷرٸك دەسەرتٸن «ەلەمنٸڭ ەڭ ٷزدٸك 100 تەتتٸسٸ» تٸزٸمٸنە قوسقان.
«تٷرٸك باكلاۆاسى» ەلەمگە تانىمال
قاعازدىڭ قالىڭدىعىنداي تىم جۇقا قامىردان, اراسىنا ٷگٸتٸلگەن جاڭعاق, ٷستٸنە ەرٸتٸلگەن قانت سۋى قۇيىلعان باكلاۆا – تٷرٸك حالقىنىڭ ەڭ تانىمال تەتتٸسٸ. UNESCO شىعارماشىلىق قالالار جٷيەسٸندەگٸ گازيانتەپ ٶزٸنٸڭ باكلاۆاسىمەن «Atlas taste» تٸزٸمٸمەن قاتار ەۋروپالىق وداق كوميسسيياسىنىڭ شەشٸمٸمەن, «دەمٸ ەرەكشە تٷرٸك تەتتٸسٸ» اتالدى. كٷندەلٸكتٸ اس بارىسىندا, سىيلى قوناقتار كەلگەندە ورنى بٶلەك باكلاۆانىڭ اتاۋى دا الۋان. مىسالى, «فىستىك سارماسى» – فيستاشكا جاڭعاعى ەزٸلگەن قامىرعا ورالعان دەسەرت. باكلاۆانىڭ تٷرٸ مەن پٸشٸنٸ دە ەرتٷرلٸ.
تاعى بٸر دەستٷرلٸ تٷرٸك دەسەرتٸ – كٷنەفە. داستارقانعا ىستىق كٷيٸندە بەرٸلەتٸن كٷنەفە قامىرىنا ەرٸتٸلگەن سىر مەن قانت شىرىنى قۇيىلىپ, ٷستٸنە ٷگٸتٸلگەن فيستاشكا جاڭعاعى سەبٸلەدٸ. تٷركيياداعى ەڭ تەتتٸ كٷنەفە ەلدٸڭ وڭتٷستٸك-شىعىسىندا كەزدەسەدٸ. ال حاتايلىق ەڭ مەشھٷر «انتاكيا كٷنەفەسٸ» ەۋروپالىق وداقتىڭ «قورعالاتىن گەوگرافييالىق مۇرا» ساناتىندا.
دەستٷرلٸ مۇرا: سٷتتەن جاسالعان تەتتٸلەر
تٷركييانىڭ سٷتتەن جاسالعان تەتتٸلەرٸ ەلدٸڭ باسقا دا كۋلينارييا شەدەۆرلەرٸ سيياقتى تەتتٸ ەرٸ ەرەكشە. «فىرىن سٷتلاچ» – سٷت, قانت, كٷرٸشتەن پٸسٸرٸلگەن پۋدينگ. تەتتٸ دايىن بولعاندا ٷستٸنە ٷگٸتٸلگەن دارشىن نەمەسە فۋندۋك سەبەدٸ. بٷكٸل ەل جاقسى كٶرەتٸن «فىرىن سٷتلاچتى» بارلىق جەردە كەرەمەت دايىندالادى دەسە دە, سيىر مەن ەشكٸ باعاتىن ايماقتاردا باسقاشا ەكەن.
كازانديبي – كارامەل قوسىلعان سٷتتٸ پۋدينگ. اتاۋى تٷبٸ كٷيگەن قازانمەن استاساتىن «كازانديبي» («قازان تٷبٸ») نەمەسە «قاسپاق») – وسمان يمپەريياسىنىڭ قالعان مۇرا.
«تاۆۋك گٶعٷسٷ» («تاۋىق كەۋدەسٸ») – ەتتارتقىشتا ٷگٸتٸلگەن تاۋىق كەۋدەسٸن قۋىرا وتىرىپ دايىندالاتىن دەسەرت. بٸراق كٶپ جەردە ەت قولدانباي, ونىڭ ورنىنا ماي, سٷت, كٷرٸش ۇنىن, قانت پەن كراحمال قوسىپ پٸسٸرەدٸ. تٷرٸكتەردٸڭ تٸرشٸلٸگٸنە دەندەي ەنگەن بۇل تەتتٸنٸ تٷرٸك كوفەسٸمەن نەمەسە شايمەن بٸرگە بەرٸلەدٸ.
«ماراش دوندۋرما» («ماراش بالمۇزداعى») – تٷركييانىڭ ەڭ سٷيٸكتٸ دەسەرتٸ. قويۋ ەرٸ قايتالانباس دەمٸ بار, يسٸ ەشتەڭەگە ۇقسامايتىن بالمۇزداقتىڭ باستى سىرى – كاحرامانماراشتا تابيعي شٶپپەن جەمدەلگەن ەشكٸ سٷتٸنەن جاسالادى. ال يسٸ اڭقىعان سالەپ (تەتتٸ سۋسىن) سول ايماقتا ٶتكەن كٷلگٸن ورحيدەيانىڭ تامىرىنان دايىندالادى.
«Atlas taste» تٸزٸمٸندەگٸ «يرميك حەلۆاسى» انادولى اسحاناسىنىڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ سانالادى.تٷركييانىڭ بارلىق ايماعىندا ەر ٷيدە جارمادان, سارى ماي, قانت, سٷت پەن جاڭعاقتان پٸسٸرٸلەتٸن يرميك حەلۆاسى ىستىق كٷيٸندە قاسىنا «ماراش بالمۇزداعىن» قويىپ, داستارقانعا ەكەلەدٸ.
www.gotürkiye.com
