قازاقستاننىڭ بالا قۇقىقتارى جونىندەگى بۇرىنعى ۋاكىلى، قوعام قايراتكەرى ارۋجان ساين ەلدەگى جانۋارلاردىڭ ادامدارعا شابۋىلى تۋرالى ستاتيستيكاعا قاتىستى دەرەكتەردىڭ ينتەرپرەتاسياسىندا ايىرماشىلىق بولۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى. ول بۇل ماسەلەنى رەسمي مەديسينالىق ستاتيستيكا مەن جاريالانعان مالىمەتتەردى سالىستىرۋ بارىسىندا كوتەرگەن، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ارۋجان ساين Facebook پاراقشاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ستاتيستيكاسىندا مكب-10 جۇيەسىندەگى W53–W59 كودتارى قولدانىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل كودتار تەك يتتەرگە قاتىستى جاعدايلاردى عانا ەمەس، جانۋارلار مەن باسقا دا ورگانيزمدەردىڭ ءارتۇرلى اسەرلەرىن قامتيدى.
ولاردىڭ قاتارىنا تىستەۋ، جالاۋ، تىرناۋ جانە وزگە دە اسەرلەر كىرەدى. سونىمەن بىرگە، جاراقات كوزدەرى رەتىندە ەگەۋقۇيرىقتار، يتتەر، باسقا سۇتقورەكتىلەر، اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارى، باۋىرىمەن جورعالاۋشىلار، جاندىكتەر مەن بۋىناياقتىلار كورسەتىلگەن.
ءسايننىڭ ايتۋىنشا، ءسوز ستاسيونارلىق جاعدايلار تۋرالى بولىپ وتىر، ياعني ناۋقاستار اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعان.
- 2025 جىل – 533 جاعداي، ونىڭ ىشىندە يتتەرگە قاتىستىسى 158. قالعان 375 جاعداي (70،4%) باسقا كوزدەرگە تيەسىلى.
- 2024 جىل – 527 جاعداي، ونىڭ ىشىندە يتتەرگە قاتىستىسى 182. قالعان 345 جاعداي (65،5%) يتتەرمەن بايلانىستى ەمەس.
جاريالانىمدا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتى راستاعان دەلىنەتىن دەرەكتەر دە كەلتىرىلگەن. بۇل مالىمەتتەرگە جانۋارلار تىستەگەن، تىرناعان نەمەسە جالاعان جاعدايلار بويىنشا مەديسينالىق ۇيىمدارعا جۇگىنگەن بارلىق ادامدار ەنگىزىلگەن.
- 2024 جىل – 49 693 ءوتىنىش
- 2023 جىل – 49 849 ءوتىنىش
بۇل كورسەتكىشتەر تەك يتتەرگە عانا ەمەس، بارلىق جانۋارلارمەن جانە باسقا ورگانيزمدەرمەن بولعان بايلانىستاردى قامتيدى.
سونداي-اق ەدىل جانبىرشين ءار ساعات سايىن ەلدە شامامەن بەس ادام يت شابۋىلىنا ۇشىرايتىنى تۋرالى مالىمدەگەن. بۇل جىلىنا شامامەن 43 800 جاعدايعا تەڭ.
الايدا ارۋجان ساين بۇل ەسەپتەۋلەردىڭ اشىق دەرەكتەرى، ادىستەمەسى مەن قۇرىلىمى ۇسىنىلماعانىن اتاپ ءوتتى.
جانۋارلاردىڭ تىستەۋى مەن جاراقاتتارى تۋرالى ستاتيستيكا زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋدا، سانيتارلىق شارالاردى بەلگىلەۋدە جانە جانۋارلارعا قاتىستى ەرەجەلەردى ازىرلەۋدە قولدانىلادى. سوندىقتان تەك جالپى سان عانا ەمەس، دەرەكتەردىڭ قۇرىلىمى – ناقتى قاي جانۋارلار، جاراقاتتىڭ اۋىرلىعى جانە قانشا جاعداي اۋرۋحاناعا جاتقىزۋدى قاجەت ەتكەنى ماڭىزدى.
بۇل ماسەلە ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا قازاقستان ءماجىلىسى ماقۇلداعان «جانۋارلارعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر اياسىندا تالقىلانۋدا. قۇجات جانۋارلاردى ۇستاۋ مەرزىمىن قىسقارتۋدى جانە قاراۋسىز قالعان جانۋارلارعا ەۆتانازيا قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرۋدى قاراستىرادى.
