قازاقستاننىڭ بالا قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ بۇرىنعى ۋەكٸلٸ, قوعام قايراتكەرٸ ارۋجان ساين ەلدەگٸ جانۋارلاردىڭ ادامدارعا شابۋىلى تۋرالى ستاتيستيكاعا قاتىستى دەرەكتەردٸڭ ينتەرپرەتاتسيياسىندا ايىرماشىلىق بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ. ول بۇل مەسەلەنٸ رەسمي مەديتسينالىق ستاتيستيكا مەن جارييالانعان مەلٸمەتتەردٸ سالىستىرۋ بارىسىندا كٶتەرگەن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ارۋجان ساين Facebook پاراقشاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ستاتيستيكاسىندا مكب-10 جٷيەسٸندەگٸ W53–W59 كودتارى قولدانىلاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل كودتار تەك يتتەرگە قاتىستى جاعدايلاردى عانا ەمەس, جانۋارلار مەن باسقا دا ورگانيزمدەردٸڭ ەرتٷرلٸ ەسەرلەرٸن قامتيدى.
ولاردىڭ قاتارىنا تٸستەۋ, جالاۋ, تىرناۋ جەنە ٶزگە دە ەسەرلەر كٸرەدٸ. سونىمەن بٸرگە, جاراقات كٶزدەرٸ رەتٸندە ەگەۋقۇيرىقتار, يتتەر, باسقا سٷتقورەكتٸلەر, اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارى, باۋىرىمەن جورعالاۋشىلار, جەندٸكتەر مەن بۋىناياقتىلار كٶرسەتٸلگەن.
سايننٸڭ ايتۋىنشا, سٶز ستاتسيونارلىق جاعدايلار تۋرالى بولىپ وتىر, ياعني ناۋقاستار اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعان.
- 2025 جىل – 533 جاعداي, ونىڭ ٸشٸندە يتتەرگە قاتىستىسى 158. قالعان 375 جاعداي (70,4%) باسقا كٶزدەرگە تيەسٸلٸ.
- 2024 جىل – 527 جاعداي, ونىڭ ٸشٸندە يتتەرگە قاتىستىسى 182. قالعان 345 جاعداي (65,5%) يتتەرمەن بايلانىستى ەمەس.
جارييالانىمدا سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸ راستاعان دەلٸنەتٸن دەرەكتەر دە كەلتٸرٸلگەن. بۇل مەلٸمەتتەرگە جانۋارلار تٸستەگەن, تىرناعان نەمەسە جالاعان جاعدايلار بويىنشا مەديتسينالىق ۇيىمدارعا جٷگٸنگەن بارلىق ادامدار ەنگٸزٸلگەن.
- 2024 جىل – 49 693 ٶتٸنٸش
- 2023 جىل – 49 849 ٶتٸنٸش
بۇل كٶرسەتكٸشتەر تەك يتتەرگە عانا ەمەس, بارلىق جانۋارلارمەن جەنە باسقا ورگانيزمدەرمەن بولعان بايلانىستاردى قامتيدى.
سونداي-اق ەدٸل جانبىرشين ەر ساعات سايىن ەلدە شامامەن بەس ادام يت شابۋىلىنا ۇشىرايتىنى تۋرالى مەلٸمدەگەن. بۇل جىلىنا شامامەن 43 800 جاعدايعا تەڭ.
الايدا ارۋجان ساين بۇل ەسەپتەۋلەردٸڭ اشىق دەرەكتەرٸ, ەدٸستەمەسٸ مەن قۇرىلىمى ۇسىنىلماعانىن اتاپ ٶتتٸ.
جانۋارلاردىڭ تٸستەۋٸ مەن جاراقاتتارى تۋرالى ستاتيستيكا زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋدا, سانيتارلىق شارالاردى بەلگٸلەۋدە جەنە جانۋارلارعا قاتىستى ەرەجەلەردٸ ەزٸرلەۋدە قولدانىلادى. سوندىقتان تەك جالپى سان عانا ەمەس, دەرەكتەردٸڭ قۇرىلىمى – ناقتى قاي جانۋارلار, جاراقاتتىڭ اۋىرلىعى جەنە قانشا جاعداي اۋرۋحاناعا جاتقىزۋدى قاجەت ەتكەنٸ ماڭىزدى.
بۇل مەسەلە سەۋٸر ايىنىڭ باسىندا قازاقستان مەجٸلٸسٸ ماقۇلداعان «جانۋارلارعا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ تۋرالى» زاڭعا ەنگٸزٸلگەن تٷزەتۋلەر اياسىندا تالقىلانۋدا. قۇجات جانۋارلاردى ۇستاۋ مەرزٸمٸن قىسقارتۋدى جەنە قاراۋسىز قالعان جانۋارلارعا ەۆتانازييا قولدانۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋدٸ قاراستىرادى.
