Freedom Inside '26

اقتاۋدا وليگارح سەرسەنوۆتٸڭ جەرٸ قالاي قايتارىلدى جەنە بۇل ٸسكە قۇلىباەۆتىڭ قانداي قاتىسى بار?

اقتاۋدا وليگارح سەرسەنوۆتٸڭ جەرٸ قالاي قايتارىلدى جەنە بۇل ٸسكە قۇلىباەۆتىڭ قانداي قاتىسى بار?
كوللاج: Dalanews.kz, فوتو: Orda.kz

كاسپيي جاعالاۋىنداعى ەڭ تارتىمدى جەر قالايشا ەۋەلٸ «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» مۇناي الىبىنىڭ, كەيٸن ميللياردەر سارسەنوۆتىڭ قولىنا ٶتٸپ, ارادا 20 جىل ٶتكەن سوڭ قايتادان مەملەكەتتٸك مەنشٸككە قايتارىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Orda.kz-كە سٸلتەپ. 

كاسپيي جاعاسىنىڭ بويىندا ورنالاسقان ەليتالى «سامال» ىقشام اۋدانىندا جەرگٸلٸكتٸ ەليتاعا تيەسٸلٸ زەۋلٸم ٷيلەر بوي كٶتەرگەن - بٸر قاباتتى, ەكٸ قاباتتى, باسسەيندەرٸ, جەكە شٸركەۋٸ, تٸپتٸ ات جارىس الاڭى بار ٷيلەر. كوتتەدجدٸڭ ٷستٸنە كوتتەدج, سەن-سالتاناتتىڭ شەگٸ جوق. مۇندا كٸم تۇرادى? حالىق ايتۋىنشا - شەنەۋنٸكتەر, جوعارى لاۋازىمدى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ مەن مۇناي سالاسىنىڭ الپاۋىتتارى. مۇنى ناقتى تەكسەرۋ مٷمكٸن ەمەس, بٸراق كٷمەن كەلتٸرۋ دە قيىن.

وسى «قازاقستاندىق رۋبليوۆكاعا» جاپسارلاس ورنالاسقان 226 گەكتارلىق الىپ جەر تەلٸمٸ جىلدار بويى بوس تۇر. بۇل اۋماقتى جۇرت «پرەزيدەنت رەزيدەنتسيياسى» دەپ اتايدى.

بۇل جەردٸڭ پايدالانىلماۋ سەبەبٸ – جارامسىزدىعىنان ەمەس, كەرٸسٸنشە, تىم قولايلى بولعانىنان. كاسپيي جاعالاۋىنداعى ەڭ كەرەمەت مەكەن: تىنىش, كەڭ, كٶكجيەككە اشىق, تٸپتٸ ياحتا قوياتىن جەكە شىعاناعى بار. ناعىز جۇماق بۇرىشى, ول قالاي ەكەنٸ بەلگٸسٸز, جەكە مەنشٸككە ٶتٸپ كەتكەن.

2000-جىلداردىڭ باسىندا اقتاۋ ەكٸمدٸگٸ بۇل جەر تەلٸمٸن ايتارلىقتاي تٶمەن باعامەن ٶڭٸردەگٸ ٸرٸ مۇناي كومپانيياسى - «ماڭعىستاۋمۇنايگازعا» ساتقان. ماقسات – سول جەردە «Villa» تۇرعىن ٷي كەشەنٸن سالۋ بولعان. جەر اۋكتسيونسىز جەنە جەر كودەكسٸن بۇزۋ ارقىلى بەرٸلگەن. جەر ساتىپ العان كومپانييا اكتسيونەرلەرٸنٸڭ قاتارىندا ەسٸمٸ كەز كەلگەن ەسٸكتٸ اشاتىن ادام – نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كٷيەۋ بالاسى تيمۋر قۇلىباەۆ بولعان.

الايدا, بۇل كاسپيي جاعالاۋىنداعى «دەمدٸ» اۋماقتا ەشقانداي ۆيللالار سالىنباعان. كەيٸننەن مۇناي-گاز كومپانيياسى بۇل جەردٸڭ جارتىسىن «Oil Real Estate» جشس-گە ساتقان. ال بۇل كومپانييا – Forbes تٸزٸمٸندە جٷرگەن بەلگٸلٸ ميللياردەر راشيت سارسەنوۆكە تيەسٸلٸ.

مٷمكٸy ەگەر 2022 جىلعى قاڭتار وقيعالارى مەن ودان كەيٸنگٸ «وليگارحتاردى مايسىزداندىرۋ» دەۋٸرٸ باستالماسا بۇل تۋرالى قوعام ەشقاشان بٸلمەي قالاتىن ەدٸ. دەل وسى جىلى اقتاۋ قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى 20 جىل بۇرىن جاسالعان مەمٸلەگە نازار اۋدارىپ, ەكٸمدٸك پەن «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» اراسىنداعى كەلٸسٸمشارتتى تەكسەرە باستادى. نەتيجەسٸندە, جەر تەلٸمٸنٸڭ بيزنەسكە زاڭسىز بەرٸلگەنٸ انىقتالعان.

2002 مەن 2004 جىلدار ارالىعىندا سول كەزدەگٸ اقتاۋ ەكٸمٸ - كەيٸن مەجٸلٸس دەپۋتاتى بولعان سەرٸك وسپانوۆتىڭ شەشٸمٸمەن كاسپيي جاعالاۋىنداعى ٷلكەن اۋماق بٶلٸپ-بٶلٸپ, سول كەزدە ەلٸ «قازمۇنايگاز» قۇرامىنا كٸرمەگەن, تەۋەلسٸز مۇناي-گاز ٶندٸرۋشٸ كومپانييا بولىپ ەسەپتەلگەن «ماڭعىستاۋمۇنايگازعا» ساتىلعان. كومپانييانىڭ نەگٸزگٸ اكتسيونەرٸ سول كەزدە تيمۋر قۇلىباەۆ بولعان.