جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا دەستٷرلٸ تٷردە ۇيىمداستىرىلاتىن تامىز كونفەرەنتسيياسى بيىل الماتى وبلىسىندا «كونستيتۋتسييالىق قۇندىلىقتار: كەسٸبيلٸك, ساپا, نەتيجە» تاقىرىبىنا ارنالدى. جيىندا بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ٶتكەن وقۋ جىلىندا اتقارىلعان جۇمىستار سارالانىپ, جاڭا وقۋ جىلىنداعى باسىم باعىتتار ايقىندالدى. كونفەرەنتسيياعا وبلىس ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ, قر وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق ساياسات جەنە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى ايقوجا ەبسادىقوۆ, مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ, ارداگەر ۇستازدار, بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى, اۋدان-قالا ەكٸمدەرٸ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ جەنە پەداگوگتەر قاتىستى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
كونفەرەنتسييا بارىسىندا بٸلٸم ساپاسى مەن پەداگوگتەردٸڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, وقۋشى ورىندارىنىڭ تاپشىلىعىن ازايتۋ, تسيفرلاندىرۋ جەنە تەربيە جۇمىسى سيياقتى ماڭىزدى مەسەلەلەر تالقىلاندى.
الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ ٶڭٸردە بٸلٸم بەرۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ ٷش نەگٸزگٸ باعىتى بار ەكەنٸن ايتتى. بٸرٸنشٸدەن, جاڭا كونستيتۋتسييالىق تالاپتارعا ساي ٷش اۋىسىمدى مەكتەپتەردٸ جويۋ, زاماناۋي مەكتەپتەر سالۋ جەنە تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتى دامىتۋ. ەكٸنشٸ باعىت – ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن كٶتەرٸپ, جاۋاپتى ازاماتتىق ۇستانىمىن قالىپتاستىرۋ. ٷشٸنشٸ باعىت – ەڭبەك نارىعىنا قاجەتتٸ, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ماماندار دايارلاۋ.
سونداي-اق مارات ەلەۋسٸزۇلى بٸلٸم سالاسىنا كٶرسەتٸلٸپ وتىرعان مەملەكەتتٸك قولداۋ جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتقانىن جەتكٸزدٸ. مەسەلەن, بيىل وبلىستا بٸلٸم سالاسىن قارجىلاندىرۋ 458,2 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ. وقۋشىلار سانىنىڭ جىل سايىن 7-10 مىڭعا ارتۋىنا بايلانىستى پەداگوگتەرگە دە سۇرانىس ٶسٸپ وتىر. وسىعان بايلانىستى جالاقى قورىنا جىل سايىن قوسىمشا 7 ملرد تەڭگە بٶلٸنۋدە.
الماتى وبلىستىق بٸلٸم باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايرات جۇمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ باعىتى بويىنشا ٶتكەن جىلعى ماۋسىمنان باستاپ قوناەۆ قالاسىندا 24 مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمدا 2 951 ورىنعا ۆاۋچەرلٸك قارجىلاندىرۋ پيلوتتىق جوباسى ٸسكە قوسىلدى. نەتيجەسٸندە بالاباقشا كەزەگٸندەگٸ بالالار سانى 963-تەن 470-كە دەيٸن ازايدى. سونىمەن قاتار اتا-انالارعا قولداۋ كٶرسەتۋ ٷشٸن 365 كەڭەس بەرۋ ورتالىعى جۇمىس ٸستەپ, «بالاقايلار مەكتەبٸ» جوباسى اياسىندا 7 223 بالا مەكتەپكە دەيٸنگٸ دايارلىقتان ٶتتٸ.
بٷگٸندە ٶڭٸردەگٸ 5 مەكتەپ قازاقستاننىڭ ەڭ ٷزدٸك 100 مەكتەبٸنٸڭ قاتارىنا ەنگەن. ال دارىندى بالالاردىڭ 3 جىلداعى جٷلدەلٸ ورىندارعا يە بولۋداعى ساپا كٶرسەتكٸشٸ 54 پايىزعا ارتتى. 2025-2026 وقۋ جىلىندا پەندٸك وليمپيادالارعا 541 وقۋشى قاتىسىپ, 303 جٷلدەلٸ ورىن يەلەندٸ. حالىقارالىق بايقاۋلاردا 29 وقۋشى جەڭٸمپاز اتاندى. ەكٸ جىل قاتارىنان وبلىس تٷلەكتەرٸ ۇبت-دان ەڭ جوعارى 140 بالل جينادى. ال ٶتكەن وقۋ جىلىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىستا بٸلٸم ساپاسى 68,9 پايىزدان 69,5 پايىزعا ٶستٸ.
ٶڭٸردە 34767 پەداگوگ جۇمىس ٸستەيدٸ. ونىڭ ٸشٸندە بٸلٸكتٸلٸك ساناتى بار پەداگوگتاردىڭ ٷلەسٸ – 74,8%. ال جاڭا فورماتتاعى بٸلٸكتٸلٸك ساناتىنا يە مۇعالٸمدەر سانى بيىل 28,2%-دى قۇراپ 7,1%-عا ٶسكەن.
بٸلٸم وشاقتارىندا «تازا قازاقستان» تۇجىرىمداماسى اياسىنداعى جۇمىستار دا قارقىندى جٷرگٸزٸلۋدە. بيىل 350 مىڭ وقۋشىنىڭ قاتىسۋىمەن «بولاشاقتى بٸرگە وتىرعىزايىق» اكتسيياسى, مەكتەپ تٷلەكتەرٸ مەن تانىمال تۇلعالاردىڭ قاتىسۋىمەن «بٷگٸنگٸ كٷن – ەرتەڭگٸنٸڭ ٶركەنٸ» جەنە «جاينا, تۋعان ٶلكەم!» چەللەندجدەرٸ ۇيىمداستىرىلعان.
بيىل ٶڭٸردە ەڭبەك نارىعىنا قاجەتتٸ جاڭا ماماندىقتاردى اشۋعا 500 ملن تەڭگە بٶلٸندٸ. كوللەدجدەردٸڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى دا جاڭارتىلۋدا. ستۋدەنتتەر تٷرلٸ سايىستاردا توپ جارىپ, ٷزدٸك نەتيجە كٶرسەتۋدە. مىسالى, «WorldSkills Kazakhstan» رەسپۋبليكالىق چەمپيوناتىندا وبلىسىمىزدىڭ 12 ستۋدەنتٸ جٷلدەلٸ ورىندارعا يە بولعان. كوللەدجدەردٸڭ قىتاي, وڭتٷستٸك كورەيا, فرانتسييا, تٷركييا جەنە باسقا دا مەملەكەتتەردٸڭ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىمەن حالىقارالىق بايلانىس ورناتۋى ستۋدەنتتەر مەن پەداگوگتەردٸڭ تەجٸريبە الماسۋىنا جاڭا مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىر.
وبلىستا جاستاردىڭ بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرۋ – ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ بٸرٸ. سوڭعى تٶرت جىلدا جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت ەسەبٸنەن 239 گرانت بٶلٸندٸ. بيىل تاعى 35 گرانت قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار قحر ۇسىنعان بٸلٸم گرانتتارى ارقىلى 2024 جىلدان بەرٸ 65 تٷلەك قىتايدا وقىپ جاتىر.
كونفەرەنتسييادا بالانىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەسەلەسٸنە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸندٸ. تالعار اۋدانى پروكۋراتۋراسىنىڭ اعا پروكۋرورى دياس سۇلتاننىڭ مەلٸمدەۋٸنشە, تالعار اۋدانىندا كەمەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جەنە جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «زاڭ مەن تەرتٸپ» ازاماتتىق تەلٸمگەرلٸك پيلوتتىق جوباسى ٸسكە اسىرىلعان.
«جوباعا 10 مەكتەپ پەن 3 كوللەدج قاتىسىپ, پروكۋراتۋرا, پوليتسييا جەنە ادۆوكاتۋرا ورگاندارىنىڭ 13 ارداگەرٸ تەلٸمگەر رەتٸندە تارتىلدى. ولار 7-10 سىنىپ وقۋشىلارى مەن كوللەدج ستۋدەنتتەرٸمەن قۇقىقتىق تاقىرىپتاردا پٸكٸرتالاس, ترەنينگ جەنە پروفيلاكتيكالىق كەزدەسۋلەر ٶتكٸزدٸ. نەتيجەسٸندە وقۋشىلاردىڭ قۇقىقتىق بٸلٸمدٸ مەڭگەرۋ دەڭگەيٸ 90 پايىزدان استى», – دەدٸ اعا پروكۋرور.
بيىل بۇل باستاماعا تاعى 35 ۇيىم قوسىلماق. جوبا سونداي-اق بۋللينگ پەن كيبەربۋللينگتٸڭ, زورلىق-زومبىلىقتىڭ جەنە باسقا دا كەلەڭسٸز جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. وسىعان بايلانىستى مارات ەلەۋسٸزۇلى بٸلٸم, پوليتسييا جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى بٸرٸگٸپ ەرەكەت ەتۋ كەرەگٸن ايتىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستى كٷشەيتۋدٸ تاپسىردى.
تسيفرلاندىرۋ تاقىرىبى دا كٷن تەرتٸبٸنەن تىس قالعان جوق. بٸلٸم سالاسىنداعى قارجىنىڭ اشىق ەرٸ تيٸمدٸ جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «ەسەپ» بٸرىڭعاي اقپاراتتىق جٷيەسٸن ەنگٸزۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
جيىن بارىسىندا ايقوجا ەبسادىقوۆ ەلٸمٸزدەگٸ بٸلٸم سالاسىندا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەر جايلى باياندادى. ايتۋىنشا, بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلٸكتەرٸ ەسكەرٸلٸپ, وقۋ باعدارلامالارى كەشەندٸ تٷردە قايتا قارالعان. بيىلعى 1 قىركٷيەكتەن باستاپ باستاۋىش سىنىپتاردا بجب مەن تجب الىنىپ تاستالادى. 5-9 سىنىپتاردا ٸرگەلٸ عىلىمداردى تەرەڭدەتٸپ وقىتۋعا باسىمدىق بەرٸلٸپ, 8-9 سىنىپتارعا «قازاقستان گەوگرافيياسى» پەنٸن اپتاسىنا 2 ساعات كٶلەمٸندە ەنگٸزۋ قاراستىرىلۋدا.
جيىن سوڭىندا ٶتكەن وقۋ جىلىنىڭ قورىتىندىلارى مەن جاڭا وقۋ جىلىنا ارنالعان مٸندەتتەر سارالانىپ, كونفەرەنتسييانىڭ قارارى قابىلداندى. سونداي-اق بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ەسەلٸ ەڭبەك ەتٸپ, ٶز ٸسٸنە ادالدىعىمەن دارالانعان ۇستازدار «ەڭبەك ارداگەرٸ», «ى.التىنسارين», «بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ ٷزدٸگٸ» تٶسبەلگٸلەرٸمەن جەنە الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن, العىس حاتىمەن ماراپاتتالدى.
