الماتى وبلىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسيياسىنىڭ رەسمي تٷردە كٷشٸنە ەنۋٸنە وراي «اتا زاڭ – قۋاتتى قازاقستان!» اتتى كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. كونفەرەنتسيياعا وبلىس ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ تٶراعالىق ەتٸپ, مەسليحات دەپۋتاتتارى, قوعامدىق كەڭەس مٷشەلەرٸ, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ, كەسٸپكەرلەر, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار مەن ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ مٷشەلەرٸ جەنە جاستار قاتىستى. ولار ەنگٸزٸلگەن جاڭاشىلدىقتاردىڭ ماڭىزى, قوعامنىڭ دامۋىنا تيگٸزەتٸن رٶلٸ مەن ىقپالى تۋرالى پٸكٸر الماستى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
مارات ەلەۋسٸزۇلى جيىنعا جينالعانداردى جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ زاڭدى كٷشٸنە ەنۋٸمەن قۇتتىقتاپ, جاڭا اتا زاڭ ەلٸمٸزدەگٸ ساياسي جەنە مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸن تٷبەگەيلٸ جاڭعىرتقانىن ايتتى.
«جاڭا كونستيتۋتسييا ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتٸك باسقارۋداعى رٶلٸن كٷشەيتٸپ, مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, ادام قۇقىقتارىن قورعاۋدى نىعايتۋعا باعىتتالعان. پرەزيدەنت اتاپ ٶتكەندەي, «زاڭ مەن تەرتٸپ – مەملەكەت ساياساتىنىڭ عانا ەمەس, ۇلت بولمىسىنىڭ اجىراماس بٶلٸگٸ بولۋى تيٸس». سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تازالىق ۇعىمى ۇلتىمىزدىڭ بولمىس-بٸتٸمٸنە تەن اسىل قاسيەتكە, قوعامدىق مەنٸ زور قۇندىلىققا اينالىپ جاتىر. «تازا قازاقستان» تۇجىرىمداماسى – سونىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ» دەگەن سٶزٸن نەگٸزگە الا وتىرىپ وبلىسىمىزدىڭ بارشا تۇرعىندارىن «تازا قازاقستان» اكتسيياسىنا بەلسەندٸ اتسالىسۋعا شاقىرامىن. بۇل وي-سانانىڭ تازالىعىمەن كەلەتٸن دٷنيە. بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن وبلىسىمىزدا 104 مىڭعا جۋىق اعاش وتىرعىزىلدى جەنە 440 مىڭ ادام بەلسەندٸلٸك تانىتىپ, جوبانىڭ جاناشىرىنا اينالدى», – دەدٸ ايماق باسشىسى.
سونداي-اق جاڭارتىلعان كونستيتۋتسييادا بٸلٸم بەرۋ مەن عىلىم مەملەكەتتٸڭ ستراتەگييالىق باسىمدىعى رەتٸندە ايقىندالعانىن, تەگٸن ورتا بٸلٸم الۋعا بەرٸلەتٸن كەپٸلدٸكتەر كٷشەيتٸلٸپ, العاش رەت كونستيتۋتسييالىق دەڭگەيدە بەكٸتٸلگەنٸن جەتكٸزدٸ. وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, بيىل ٶڭٸردە بٸلٸم بەرۋ سالاسىنا 409,8 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن. وبلىستا 1 748 بٸلٸم بەرۋ ۇيىمى جۇمىس ٸستەيدٸ, وندا 470 مىڭنان استام بالا بٸلٸم الىپ, تەربيەلەنۋدە. سوڭعى ٷش جىلدا وبلىستا 69 مەكتەپ بوي كٶتەردٸ. 2025-2027 جىلدارى 91 مەكتەپكە كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزۋ جوسپارلانعان. بيىل 11 نىساندا جٶندەۋ جۇمىستارى جالعاسىپ, 2026-2028 جىلدارى 11 جاڭا مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان.
«جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ قاعيداتتارى ادامداردىڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸندەگٸ ناقتى ٶزگەرٸستەر ارقىلى كٶرٸنٸس تابۋى قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. بۇل ەربٸر مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸدەن جوعارى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تالاپ ەتەدٸ. فورماليزمگە, بيۋروكراتيياعا جەنە ازاماتتاردىڭ مەسەلەلەرٸنە نەمقۇرايلى قاراۋعا جول جوق. ەربٸر باسشى ٶز سالاسىندا ٶزگەرٸستەردٸڭ باستاماشىسى بولىپ, قابىلدانعان شەشٸمدەردٸڭ ناقتى نەتيجەسٸنە جاۋاپ بەرۋٸ تيٸس», – دەدٸ مارات ەلەۋسٸزۇلى.
سونداي-اق ەلٸمٸزدەگٸ بۇرىن-سوڭدى بولماعان, ەڭ ٷلكەن, ەڭ اۋقىمدى جوبا – «الاتاۋ سيتي» شاھارى الماتى وبلىسى اۋماعىندا بوي كٶتەرٸپ كەلە جاتقانىن ايتىپ, جوبانىڭ سەتتٸ جٷزەگە اسۋىنا جان-جاقتى كٸرٸسۋ كەرەكتٸگٸن جەتكٸزدٸ.
وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستٸڭ تٶراعاسى قازىبەك دەۋتەليەۆ جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتىپ, زاڭ ٷستەمدٸگٸن نىعايتۋعا جەنە ازاماتتاردىڭ مەملەكەت ٸسٸنە قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتۋگە جول اشقانىن تٸلگە تيەك ەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنت باستاماسىمەن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى اياسىندا قوعامدىق كەڭەستەر مەن حالىق كەڭەسٸنٸڭ رٶلٸ ارتىپ كەلەدٸ. بۇل ينستيتۋتتار مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ازاماتتىق قوعام اراسىنداعى تيٸمدٸ ديالوگ ورناتىپ, تۇرعىنداردىڭ ۇسىنىستارى مەن پٸكٸرلەرٸن شەشٸم قابىلداۋ پروتسەسٸنە ەنگٸزۋگە, قوعامدىق باقىلاۋدى كٷشەيتۋگە ىقپال ەتۋدە.
كونفەرەنتسييادا كەسٸپكەرلەر قاۋىمى اتىنان سٶز سٶيلەگەن «دەۋلەت-بەكەت» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى سىدىق داۋلەتوۆ ەلدەگٸ ەكونوميكالىق رەفورمالار ٶندٸرٸستٸ دامىتۋعا, ينۆەستيتسييا تارتۋعا جەنە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا باعىتتالعانىن ايتتى.
الماتى وبلىسىنىڭ بەلسەندٸ جاسى الينا كان جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ زاڭدى كٷشٸنە ەنۋٸ قازاقستاننىڭ جاڭا دامۋ كەزەڭٸنٸڭ باستالعانىن بٸلدٸرەتٸن تاريحي وقيعا ەكەنٸنە توقتالدى.
«جاڭا اتا زاڭدا زاڭ ٷستەمدٸگٸ, ەدٸلەتتٸلٸك, قوعامدىق كەلٸسٸم, ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ, ازاماتتاردىڭ تەڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ مەن بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸك سيياقتى ٸرگەلٸ قۇندىلىقتار بەكٸتٸلگەن. بۇل قاعيداتتار ەربٸر ازاماتتىڭ, ەسٸرەسە جاستاردىڭ ٶمٸرلٸك ۇستانىمىنا اينالۋعا تيٸس», – دەدٸ الينا كان.
كونفەرەنتسييا سوڭىندا بٸرقاتار ازاماتقا مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتىنان جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ ارنايى باسىلىمى سالتاناتتى تٷردە تابىستالدى. سونداي-اق سيياسى كەپپەگەن 2200 دانا اتا زاڭ وبلىس اۋماعىنداعى بارلىق مەملەكەتتٸك مەكەمەلەر مەن كٸتاپحانالارعا تاراتىلدى.
