جاز مەزگٸلٸ كٶپشٸلٸك ٷشٸن دەمالىسپەن بايلانىستى بولعانىمەن, مەملەكەت باسشىلارى ٷشٸن بۇل كەزەڭ دە قاربالاس جۇمىستىڭ بٸر بٶلٸگٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. ولار مەملەكەتتٸك مٸندەتتەرٸن اتقارا وتىرىپ, تىعىز جۇمىس كەستەسٸنٸڭ اراسىندا عانا از ۋاقىت تىنىعۋعا مٷمكٸندٸك تابادى.
Zakon.kz ەلەم كٶشباسشىلارىنىڭ قالاي دەمالاتىنىنا, كٷش-قۋاتىن قالاي قالپىنا كەلتٸرەتٸنٸنە جەنە قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جاز مەزگٸلٸن قالاي ٶتكٸزەتٸنٸنە نازار اۋداردى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
جىلدىڭ ەڭ ىستىق ٷش ايى ەدەتتە دەمالىس ماۋسىمى سانالادى. بۇل ۋاقىتتا ادامدار كٷندەلٸكتٸ تٸرشٸلٸكتٸڭ قاربالاسىنان بٸر سەتكە الىستاپ, ورتاسىن اۋىستىرىپ, وتباسىمەن كٶبٸرەك ۋاقىت ٶتكٸزۋگە, سپورتپەن اينالىسۋعا, تابيعات اياسىندا تىنىعىپ, جاڭا ەڭبەك ماۋسىمىنا دەيٸن كٷش جيناۋعا تىرىسادى.
دەگەنمەن مەملەكەت باسشىلارى ٷشٸن ۇزاق مەرزٸمدٸ, الاڭسىز دەمالىس - سيرەك كەزدەسەتٸن جايت. جاز ايلارىندا دا ولار حالىقارالىق احۋالدى جٸتٸ باقىلاپ, ماڭىزدى كەزدەسۋلەر ٶتكٸزٸپ, ەل تاعدىرىنا قاتىستى شەشٸمدەر قابىلدايدى. سوعان قاراماستان ولاردىڭ دا جۇمىس قاربالاسىنان بٸر سەتكە بولسا دا بوي سەرگٸتٸپ, كٷش-قۋاتىن قالپىنا كەلتٸرەتٸن جەكە ۋاقىتى بولادى. ەلەم كٶشباسشىلارىنىڭ ەرقايسىسى ٶزٸن سەرگەك ۇستاپ, جۇمىسقا دەگەن جٸگەرٸن ساقتاۋعا كٶمەكتەسەتٸن ٶزٸنە تەن تىنىعۋ تەسٸلدەرٸن قالىپتاستىرعان.

اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ گولف ويناعاندى ۇناتادى. ول ٷشٸن بۇل تەك سپورت قانا ەمەس, بەيرەسمي كەزدەسۋلەر ٶتكٸزەتٸن قولايلى ورتا. فرانتسييا پرەزيدەنتٸ ەممانۋەل ماكرون سپورتپەن اينالىسىپ, سەرۋەندەپ, جازعى پرەزيدەنتتٸك رەزيدەنتسيياسى – فورت برەگانسوندا وتباسىمەن ۋاقىت ٶتكٸزگەندٸ جٶن كٶرەدٸ.

ٷندٸستان پرەمەر-مينيسترٸ نارەندرا مودي كٶپ جىلدان بەرٸ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸر سالتىن يوگامەن بايلانىستىرىپ كەلەدٸ. رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين كٶپشٸلٸككە تابيعات اياسىنداعى دەمالىسىمەن, بالىق اۋلاۋىمەن جەنە سٸبٸرگە ساپارلارىمەن تانىمال. ال قىتاي تٶراعاسى سي تسزينپين جەكە ٶمٸرٸن كٶپشٸلٸككە كٶرسەتە بەرمەيدٸ. دەگەنمەن ونىڭ بەينەسٸ قاتاڭ تەرتٸپپەن, كٸتاپ وقۋمەن جەنە كٷن تەرتٸبٸن بۇلجىتپاي ساقتاۋمەن استاسادى.

وسى تۇرعىدان العاندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جاز مەزگٸلٸن قالاي ٶتكٸزەتٸنٸ دە كٶپشٸلٸكتٸڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرادى. كٶپشٸلٸك سيياقتى مەملەكەت باسشىسى جۇمىستان تولىقتاي قول ٷزٸپ, مەملەكەتتٸك مەسەلەلەردٸ كەيٸنگە ىسىرىپ, بٸرنەشە اپتاسىن تەك دەمالىسقا ارناي المايدى. جازدا دا ونىڭ جۇمىس كەستەسٸ ەدەتتەگٸدەي قاربالاس: ٶڭٸرلەرگە ساپارلار, كەزدەسۋلەر, جۇمىس كەڭەستەرٸ مەن ماڭىزدى ٸس-شارالار بٸر سەتكە دە توقتامايدى. سوندىقتان پرەزيدەنت ٷشٸن كٷش-قۋاتتى قالپىنا كەلتٸرۋ ۇزاق ۋاقىتقا دەمالىسقا شىعۋمەن ٶلشەنبەيدٸ. ونىڭ ورنىنا تابيعات اياسىندا بولىپ, كٷندەلٸكتٸ جۇمىس ىرعاعىن از ۋاقىتقا بولسا دا ٶزگەرتۋ نەمەسە ٶزٸنە ۇنايتىن ٸستەرگە كٶڭٸل بٶلۋ ارقىلى سەرگٸپ, جاڭا كٷش جيناۋعا مٷمكٸندٸك الادى.
تابيعات اياسىنداعى تىنىعۋ جەنە جۇمىس ىرعاعىن ٶزگەرتۋ
مەملەكەت باسشىلارى ٷشٸن دەمالىس ەردايىم جۇمىستان تولىق قول ٷزۋ دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ. كٶپ جاعدايدا بۇل – كٷندەلٸكتٸ جۇمىس ىرعاعىن ٶزگەرتٸپ, كابينەتتەن شىعىپ, تابيعات اياسىندا بولىپ, تازا اۋامەن تىنىستاپ, قوزعالىس ارقىلى سەرپٸلٸپ, كٷش-قۋات جيناۋ.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تابيعاتقا جاقىندىعى ونىڭ ٶڭٸرلەرگە جاساعان جۇمىس ساپارلارىنان دا اڭعارىلادى. پرەزيدەنت ەل ايماقتارىن جيٸ ارالايدى. ال مٷمكٸندٸك تۋعان سەتتە قازاقستاننىڭ ەڭ كٶرٸكتٸ ٶڭٸرلەرٸنٸڭ بٸرٸ سانالاتىن بۋراباي مەن ششۋچينسك سەكٸلدٸ كٶلدەرٸ, قالىڭ ورمانى مەن كەڭ دالاسى ٷيلەسكەن تابيعاتى ەرەكشە ايماقتارعا بارعاندى قۇپ كٶرەدٸ. مۇنداي ورىندار وعان جۇمىس قارقىنىنان ۇزاپ كەتپەي-اق, قالا تٸرشٸلٸگٸنەن از ۋاقىتقا بولسا دا الىستاپ, سەرگٸپ قايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
وسى تۇرعىدان العاندا پرەزيدەنتتٸڭ ششۋچينسكٸگە ساپارى دا ەرەكشە مەنگە يە. بۇل ٶڭٸر تابيعاتىمەن عانا ەمەس, دامىعان سپورتتىق ينفراقۇرىلىمىمەن, ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىمەن جەنە جازعى دەمالىس ورىندارىمەن كەڭٸنەن تانىمال. كٶلدەرٸ, قىلقان جاپىراقتى ورماندارى, تازا اۋاسى مەن تىنىش تابيعاتى بۇل ايماقتى كٷش-قۋاتتى قالپىنا كەلتٸرۋگە قولايلى مەكەندەردٸڭ بٸرٸنە اينالدىرعان.
ەرينە, پرەزيدەنت ٷشٸن بۇل ەڭ الدىمەن جۇمىس ساپارى بولدى. ونىڭ اياسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامدىق كەڭٸستٸكتەردٸ, سپورت نىساندارىن, شوقان ۋەليحانوۆ اتىنداعى ەسكەري كوللەدجدٸ ارالاپ, حالىقارالىق «ايبىن» ەسكەري-پاتريوتتىق جاستار جيىنىنا قاتىستى.
سوعان قاراماستان ششۋچينسك تابيعاتى قازاقستانداعى جازعى تىنىعۋ مەدەنيەتٸنٸڭ ەرەكشەلٸگٸن دە ايقىن كٶرسەتەدٸ. بۇل – تابيعاتپەن ٷندەسۋ, بەلسەندٸ ٶمٸر سالتىن ۇستانۋ, سپورتپەن اينالىسۋ جەنە اشىق كەڭٸستٸكتە سەرپٸن الۋ.
مۇنداي تەپە-تەڭدٸك مەملەكەت باسشىسى ٷشٸن اسا ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ پرەزيدەنتتٸڭ مەملەكەتتٸك ٸستەردەن تولىقتاي قول ٷزۋٸ مٷمكٸن ەمەس. سوندىقتان ورتانى اۋىستىرۋ, تابيعات اياسىندا تىنىعىپ, ەل ازاماتتارىمەن جٷزدەسۋ - ونىڭ سەرگەكتٸگٸن ساقتاپ, جاڭا كٷش جيناۋىنا ىقپال ەتەتٸن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ بٸرٸ.

سپورت جەنە سەرگەك ٶمٸر سالتى
قازٸرگٸ زامانعى كٶشباسشى جوعارى جۇمىس قارقىنىنا تٶتەپ بەرە الۋى كەرەك. سوندىقتان جاقسى فيزيكالىق دايىندىق, ٶزٸن-ٶزٸ تەرتٸپكە باعىندىرۋ جەنە كەز كەلگەن جاعدايدا جيناقىلىقتى ساقتاي بٸلۋ – تەك جەكە قاسيەت قانا ەمەس, زاماناۋي كٶشباسشىنىڭ ماڭىزدى سيپاتىنا اينالدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ٶمٸر سالتىندا بۇل ۇستانىم ارتىق جارييالىلىقتان ەمەس, تابيعي بولمىسىنان كٶرٸنەدٸ. پرەزيدەنت سپورتتى كٶپشٸلٸككە كٶرسەتۋ قۇرالى رەتٸندە پايدالانبايدى. سوعان قاراماستان ونىڭ دەنە شىنىقتىرۋ مەن سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلەتٸنٸ جۇمىس ساپارلارىنان انىق بايقالادى. مەسەلەن, ششۋچينسكٸگە بارعان كەزٸندە مەملەكەت باسشىسى ٷستەل تەننيسٸ, جٷزۋ, جاتتىعۋ زالدارى جەنە باسقا دا سپورت تٷرلەرٸمەن اينالىسۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن Burabay Arena سپورت كەشەنٸنٸڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
بۇل ساپار سپورت نىسانىن ارالاۋمەن عانا شەكتەلگەن جوق. مۇندا دەنە بەلسەندٸلٸگٸ حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋ, تەرتٸپتٸ قالىپتاستىرۋ, بەلسەندٸ ٶمٸر سالتىن دەرٸپتەۋ جەنە ساپالى ٶمٸر سٷرۋ ورتاسىن دامىتۋ سيياقتى ماڭىزدى قۇندىلىقتارمەن ۇشتاسادى. بۇل باعىت قازاقستاندا سپورتتى تەك جوعارى جەتٸستٸكتەردٸڭ كٶرسەتكٸشٸ رەتٸندە ەمەس, ەربٸر ازاماتتىڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸنٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸ رەتٸندە دامىتۋعا نەگٸزدەلگەن مەملەكەتتٸك ساياساتپەن دە تولىق ٷندەسەدٸ.
پرەزيدەنتتٸڭ جەكە بەينەسٸ تۇرعىسىنان دا مۇنداي سەتتەردٸڭ ٶزٸندٸك مەنٸ بار. ونىڭ كٶپشٸلٸك الدىنداعى جٷرٸس-تۇرىسىنان جيناقىلىق, بايىپتىلىق پەن سەنٸمدٸلٸك اڭعارىلادى. تٷرلٸ پٸكٸرلەر مەن بولجامدارعا قاراماستان, قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ٶڭٸرلەردٸ ارالاپ, حالىقپەن كەزدەسٸپ, جاستار الدىندا سٶز سٶيلەپ, بەلسەندٸ جۇمىس ىرعاعىن ساقتاپ كەلە جاتقانى انىق بايقالادى.

جىلقىعا دەگەن ەرەكشە ىقىلاس
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كٶپشٸلٸككە بەلگٸلٸ قىزىعۋشىلىقتارىنىڭ بٸرٸ – جىلقىعا دەگەن ەرەكشە ىقىلاسى. قازاق حالقى ٷشٸن تۇلپار – ەركٸندٸكتٸڭ, تەكتٸلٸكتٸڭ جەنە ۇلتتىق دەستٷردٸڭ ايرىقشا سيمۆولى. پرەزيدەنتتٸڭ ات قوراسىندا احالتەكە تۇقىمىنداعى اقجان مەن اقنيەت, سونداي-اق كاتار مەملەكەتٸ سىيعا تارتقان اراب سەيگٷلٸكتەرٸ باپتالادى. بەلگٸلٸ بولعانداي, مەملەكەت باسشىسى كەيدە ات قوراعا ارنايى بارىپ, جىلقىلاردى ٶز قولىمەن جەمدەپ تۇرادى.
بۇل – رەسمي ٸس-شارانىڭ نەمەسە حاتتامانىڭ بٸر بٶلٸگٸ ەمەس, قاربالاس جۇمىس اراسىندا از ۋاقىتقا بولسا دا تىنىعىپ, وي سەرگٸتۋدٸڭ ٶزٸندٸك تەسٸلٸ. جىلقىمەن جۇمىس ٸستەۋ ادامنان سابىرلىلىقتى, ۇقىپتىلىقتى جەنە تٶزٸمدٸلٸكتٸ تالاپ ەتەدٸ. سوندىقتان بۇل ەۋەستٸك پرەزيدەنتتٸڭ بايسالدى بولمىسىمەن, ۇستامدى مٸنەزٸمەن جەنە ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا دەگەن قۇرمەتٸمەن تابيعي ٷيلەسٸم تابادى.
جاز – جۇمىستان قول ٷزۋ ەمەس
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىنىعۋى قاراپايىم ادامداردىڭ دەمالىسىنان ٶزگەشە. پرەزيدەنت ٷشٸن تەلەفوندى سٶندٸرٸپ, بارلىق كەزدەسۋدٸ كەيٸنگە قالدىرىپ نەمەسە اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتەن تولىقتاي الىستاۋ مٷمكٸن ەمەس. دەگەنمەن بۇل ونىڭ دا كٷش-قۋاتىن قالپىنا كەلتٸرۋگە مۇقتاج ەمەستٸگٸن بٸلدٸرمەيدٸ. تەك جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ دەمالىسى ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸگٸمەن سيپاتتالادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷشٸن تابيعات اياسىندا بولۋ, سپورتپەن اينالىسۋ, قالىپتى ٶمٸر ىرعاعىن ساقتاۋ, ۇلتتىق دەستٷردٸ دەرٸپتەۋ جەنە ەلمەن ەتەنە بايلانىستا جٷرۋ – سەرگەكتٸك پەن كٷش-قۋاتتىڭ ماڭىزدى كٶزدەرٸنٸڭ بٸرٸ. مۇندا ارتىق ەسٸرەلەۋ دە, جاساندىلىق تا جوق. كەرٸسٸنشە, بۇل ٶمٸر سالتى قاراپايىمدىلىعىمەن, ۇستامدىلىعىمەن جەنە قازاقى بولمىسقا جاقىندىعىمەن ەرەكشەلەنەدٸ.
وسى تۇرعىدان قاراعاندا پرەزيدەنتتٸڭ جازى – جۇمىستان قول ٷزٸپ, قوعامنان وقشاۋلاناتىن كەزەڭ ەمەس. بۇل – مەملەكەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸك پەن كٷش-قۋاتتى ساقتاۋدىڭ اراسىنداعى ٷيلەسٸمدٸ تابا بٸلۋ. مەملەكەت باسشىسى قوعامدىق ٶمٸردٸڭ بەل ورتاسىندا قالىپ, ٶڭٸرلەرگە ساپارلارىن, حالىقپەن كەزدەسۋلەرٸن جالعاستىرادى. سونىمەن بٸرگە تىنىعۋدىڭ مٸندەتتٸ تٷردە ۇزاق دەمالىس نەمەسە كٶپشٸلٸككە كٶرسەتٸلەتٸن ەرەكشە وقيعا بولۋى شارت ەمەس ەكەنٸن دە كٶرسەتەدٸ.
مۇنداي ۇستانىم قازٸرگٸ زامانعى كٶشباسشىنىڭ بولمىسىنا تولىق ساي كەلەدٸ. سەبەبٸ ناعىز كٶشباسشى ٷشٸن دەمالىسىن جارييا ەتۋ ەمەس, قانداي جاعدايدا دا سەرگەك قالپىن, ايقىن ويىن, سابىرلى مٸنەزٸن جەنە جوعارى جۇمىس قارقىنىن ساقتاي بٸلۋ ماڭىزدى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قالاي تىنىعاتىنى تۋرالى سۇراقتىڭ جاۋابى دا وسىدان كٶرٸنەدٸ: ولار ەل ٸسٸنەن قول ٷزبەي-اق, ٶزٸنە قۋات بەرەتٸن دٷنيەلەر ارقىلى كٷش جيناپ, جۇمىس ىرعاعىن ساقتايدى.