حالىقارالىق قارجى ورتالىعى «استانا» الاڭىندا ٶتٸپ جاتقان XII حالىقارالىق «انتيكونترافاكت» فورۋمىندا تەمەكٸ جەنە نيكوتين ٶنٸمدەرٸنٸڭ كونترابانداسى مەن كونترافاكتٸسٸنە ارنالعان باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسى ٶتتٸ.
«انتيكونترافاكت» فورۋمى – ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق (ەاەو) اۋماعىنداعى كونترافاكتٸگە جەنە جالعان ٶنٸمدەرگە قارسى ٸس-قيمىل بويىنشا ٸرٸ ەرٸ ماڭىزدى ٸسكەرلٸك شارا. فورۋمدى ەاەو-عا تٶراعالىق ەتۋشٸ مەملەكەت ٶتكٸزەدٸ. بۇعان دەيٸن فورۋم قازاقستان, بەلارۋس, ارمەنييا, قىرعىزستان, رەسەي استانالارىندا جەنە باسقا ەلدەردە ۇيىمداستىرىلعان. قاتىسۋشىلار زاڭسىز ساۋدانىڭ اۋقىمىن, ونىڭ ەكونوميكا مەن حالىق دەنساۋلىعىنا تيگٸزەتٸن زارداپتارىن جەنە مەسەلەنٸڭ شەشٸمٸن تالقىلايدى.
ەاەو ەلدەرٸندە كونتراباندالىق تەمەكٸ ساتۋدان تٷسپەگەن سالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ جالپى سوماسى جىل سايىن ٶسٸپ, سوڭعى جىلدارى شامامەن 1,9 ميلليارد دوللاردى قۇراعان. قازاقستان – ەاەو-نىڭ ەكٸنشٸ ٸرٸ قاتىسۋشىسى – 2023 جىلى 32 ميلليارد تەڭگە جوعالتتى.
كونترافاكتٸلٸك ٶنٸمدەر كٶلەمٸ ارتۋدا
QazSpirits قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى دميتريي جۋكوۆتىڭ ايتۋىنشا, كونترافاكتٸلٸك تەمەكٸ جەنە نيكوتين ٶنٸمدەرٸنٸڭ كٶلەمٸ جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ:
– تەمەكٸ كونترافاكتٸسٸنە قاتىستى جاعداي مەز ەمەس. 2019 جىلدان بەرٸ بۇل كٶرسەتكٸش ٷنەمٸ ٶسٸپ كەلەدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ساتىلاتىن تەمەكٸنٸڭ 10%-دان استامى زاڭسىز اينالىمدا. بۇل سالا مەن بيۋدجەت ٷشٸن ايتارلىقتاي شىعىن, – دەدٸ ول.
ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ٶكٸلٸ ەركەن ناۋرزبەكوۆ زاڭسىز ٶنٸمدەردەن كەلەتٸن سالىقتىق شىعىنداردىڭ اۋقىمىن ايتا كەلە, بۇل مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن بيلٸك, بيزنەس جەنە قوعامنىڭ كٷش-جٸگەرٸن بٸرٸكتٸرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ:
– مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ جانىنان كونتراباندا مەن كونترافاكتٸگە قارسى كٷرەس جٶنٸندەگٸ جەدەل شتاب قۇرىلدى. بۇل شتاب نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ كٷش-جٸگەرٸن بٸرٸكتٸرٸپ, كٶلەڭكەلٸ اينالىم تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ جيناقتاپ, شەشۋ جولدارىن ۇسىنادى, – دەدٸ ول.
حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸ
فورۋمدا ساراپشىلار زاڭسىز تاۋارلاردىڭ جەتكٸزۋ ارنالارىنىڭ بەلگٸلٸ سحەمالارىن اتاپ ٶتتٸ. بٸر مىسال – زاڭسىز جٷكتٸڭ الدىمەن بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸنەن يرانعا پاروممەن جەتكٸزٸلٸپ, سودان كەيٸن جٷك كٶلٸكتەرٸمەن يران, اۋعانستان, تەجٸكستان ارقىلى ترانزيتپەن تاسىمالدانۋى. قازاقستانعا بۇل تاۋارلار قىرعىزستان ارقىلى ٶتەدٸ.
رەسەيدەگٸ جاعداي دا كٷردەلٸ: 2024 جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا زاڭسىز تەمەكٸ اينالىمىنان بيۋدجەت شىعىنى 50,4 ميلليارد رۋبلدٸ قۇرادى, بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 8,7%-عا كٶپ.
شەشۋ جولدارى
فورۋمدا زاڭسىز اينالىمعا قارسى كەلەسٸ شارالار ۇسىنىلدى:
عىلىمي نەگٸزدەلگەن اكتسيزدٸك ساياساتتى ەزٸرلەۋ;
شەكارالىق باقىلاۋدى كٷشەيتۋ, اتاپ ايتقاندا, قىرعىزستاننىڭ جٷك تەكسەرۋ پۋنكتتەرٸن قاتاڭ باقىلاۋ جەنە قازاقستاننىڭ شەكارالاس ايماقتارىندا الدىن الۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ;
ٶنٸمدەردٸ تسيفرلىق تاڭبالاۋ جەنە زاڭدىلىعىن تەكسەرۋگە ارنالعان موبيلدٸ قوسىمشالاردى ەنگٸزۋ.
فورۋم قاتىسۋشىلارى زاڭنامانى كٷشەيتۋدٸ نەگٸزگٸ شەشٸم رەتٸندە اتادى. بۇل شارالاردى ەاەو ەلدەرٸندە قولدانۋ زاڭسىز اينالىمعا جول بەرمەۋگە ىقپال ەتەدٸ.
