جىل باسىنان بەرٸ مەملەكەتتٸك جەردەماقىلارمەن, سونداي-اق مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنان (بۇدان ەرٸ – مەسق), بالانى بوسانۋعا جەنە بالا 1,5 جاسقا تولعانعا دەيٸن ونىڭ كٷتٸمٸنە بايلانىستى تٶلەمدەرمەن جالپى سوماسى 631,2 ملرد تەڭگەگە 475,2 مىڭ ادام قامتىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ال بالا تۋعاندا بەرٸلەتٸن جەردەماقىنى 2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بارلىعى 46,5 ملرد تەڭگە سوماعا 257,5 مىڭ ادام قامتىلدى, ونىڭ ٸشٸندە قىركٷيەك ايىندا 4,8 ملرد تەڭگە سوماسىن 26,7 مىڭ ادام الدى. بۇل جەردەماقىعا بالا تۋعان, اسىراپ العان, سونداي-اق قامقورلىققا العان بالالارى بار ەلٸمٸزدٸڭ ازاماتتارى, قانداستار, سونداي-اق قازاقستاندا تۇراقتى تۇراتىن شەتەلدٸكتەر ٷمٸتكەر بولا الادى.
بالاعا كٷتٸم جاسايتىن ادام مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋشى بولىپ تابىلماعان جاعدايدا تۋعان, اسىراپ العان, سونداي-اق قورعانشىلىققا العان بالالارى بار, ەگەر ولار باسقا اتا-انانىڭ وتباسىندا ەسكەرٸلمەسە, ٶگەي بالالارى بار ادامداردىڭ (وتباسىلاردىڭ) بالا كٷتٸمٸنە بايلانىستى جەردەماقى الۋعا قۇقىعى بار. ەسەپتٸ كەزەڭدە 1,5 جاسقا تولعانعا دەيٸن بالا كٷتٸمٸ بويىنشا جەردەماقىمەن 32,7 ملرد تەڭگە سوماسىندا ورتا ەسەپپەن 124,4 مىڭ ادام قامتىلدى, ونىڭ ٸشٸندە قىركٷيەك ايىندا 3,7 ملرد تەڭگە سوماسىن 125,8 مىڭ ادام الدى.
بالا تۋۋىنا جەنە بالا كٷتٸمٸنە ارنالعان مەملەكەتتٸك جەردەماقىلاردىڭ مٶلشەرٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭمەن تيٸستٸ قارجى جىلىنا بەكٸتٸلگەن ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشكە (بۇدان ەرٸ – اەك) بايلانىستى بەلگٸلەنەدٸ. 2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ مەملەكەتتٸك جەردەماقىلاردىڭ مٶلشەرٸ 6,5%-عا يندەكستەلگەن.
بيىلعى بالا تۋۋىنا ارنالعان جەردەماقى مٶلشەرٸ:
- بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ, ٷشٸنشٸ بالاعا – 38,0 اەك نەمەسە 149 416 تەڭگە;
- تٶرتٸنشٸ جەنە ودان كەيٸنگٸ بالالارعا – 63,0 اەك نەمەسە 247 716 تەڭگە.
بالا 1,5 جاسقا تولعانعا دەيٸن ونىڭ كٷتٸمٸنە بايلانىستى تٶلەنەتٸن جەردەماقى اي سايىن كەلەسٸدەي مٶلشەردە تٶلەنەدٸ:
- بٸرٸنشٸ بالاعا – 5,76 اەك نەمەسە 22 648 تەڭگە;
- ەكٸنشٸ بالاعا – 6,81 اەك نەمەسە 26 777 تەڭگە;
- ٷشٸنشٸ بالاعا – 7,85 اەك نەمەسە 30 866 تەڭگە;
- تٶرتٸنشٸ جەنە ودان كەيٸنگٸ بالالارعا – 8,90 اەك نەمەسە 34 995 تەڭگە.
بۇدان باسقا جۇمىس ٸستەيتٸن ازاماتتارعا جٷكتٸلٸككە جەنە بوسانۋعا, جاڭا تۋعان بالانى (بالالاردى) اسىراپ الۋعا بايلانىستى كٸرٸسٸنەن ايىرىلعان جاعدايدا مەسق-تان تٶلەنەتٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەم جٷكتٸلٸگٸ جەنە بوسانۋى بويىنشا بەرٸلگەن دەمالىستىڭ بارلىق كٷندەرٸنە تاعايىندالادى. تٶلەم مٶلشەرٸ جٷكتٸلٸگٸ جەنە بوسانۋى بويىنشا ۋاقىتشا ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعى بەرٸلگەنگە دەيٸنگٸ سوڭعى 12 اي ٸشٸندە مەسق-عا ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدار جٷرگٸزٸلگەن ورتاشا ايلىق كٸرٸسكە جەنە ەڭبەككە جارامسىزدىق كٷندەرٸنٸڭ سانىنا بايلانىستى بولادى.
اتالعان بٸرجولعى تٶلەمدٸ جىل باسىنان بەرٸ جالپى سوماسى 227,9 ملرد تەڭگەگە 161,4 مىڭ ادام الدى, ونىڭ ٸشٸندە قىركٷيەك ايىندا 17,2 ملرد تەڭگە سوماسىنا 16,7 مىڭ ادام الدى. 2025 جىلدىڭ 9 ايىندا تاعايىندالعان تٶلەمنٸڭ ورتاشا مٶلشەرٸ 1 478 563 تەڭگەنٸ قۇرادى.
سونداي-اق مەسق-دان بالا بٸر جارىم جاسقا تولعانعا دەيٸن ونىڭ كٷتٸمٸنە بايلانىستى كٸرٸسٸنەن ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا اي سايىنعى ەلەۋمەتتٸك تٶلەم مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋشىعا بالانىڭ تۋعان كٷنٸنەن باستاپ تاعايىندالادى. تٶلەمنٸڭ مٶلشەرٸ سوڭعى 2 جىلدا مەسق-عا ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدار جٷرگٸزٸلگەن ورتاشا ايلىق كٸرٸستٸڭ 40%-ن قۇرايدى. ەكٸ جەنە ودان دا كٶپ بالا تۋعان جاعدايدا تٶلەم ەر بالاعا جەكە تاعايىندالادى.
2025 جىلدىڭ 9 ايىندا بۇل تٶلەم 324,1 ملرد تەڭگەگە 189,4 مىڭ ادامعا تاعايىندالدى. ونىڭ ٸشٸندە تٶلەم قىركٷيەك ايىندا 19 مىڭ الۋشىعا تاعايىندالدى, تٶلەمنٸڭ سوماسى قىركٷيەك ايىندا 34,8 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى. 9 ايداعى تٶلەمنٸڭ اي سايىنعى ورتاشا مٶلشەرٸ – 87 035 تەڭگە.
