Qazaqstanda jasandy intellektiniń (JI) engizilýi aldaǵy on jylda eńbek naryǵyna aitarlyqtai áser etpek. Eńbek ministrliginiń málimetinshe, osy kezeńde 400 myńǵa deiin adam jumysynan aiyrylýy múmkin. Bul — el ekonomikasy úshin eleýli ózgeristiń belgisi. Buǵan qatystv Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjyger Saida Tleýlenova pikir bildirdi, dep habarlaidy dalanews.kz. tengrinews.kz-ke silteme jasap.
"Qazir Qazaqstan ekonomikasynda shamamen 9,8 million adam jumys isteidi. 400 myń jumys ornynyń qysqarýy – eldegi jalpy jumyspen qamtýdyń shamamen 4 paiyzy. Eńbek naryǵy úshin bul – aitarlyqtai mańyzdy kórsetkish", – deidi sarapshy.
Sonymen birge onyń aitýynsha, jasandy intellekt Qazaqstan ekonomikasyna tek qaýip emes, sonymen qatar jańa damý múmkindikterin de alyp keledi.
"PwC baǵalaýynsha, 2030 jylǵa qarai jasandy intellektiniń álemdik ekonomikaǵa qosatyn úlesi 15 trillion dollardan asýy múmkin", – deidi ol.
Uzaq merzimdi perspektivada jasandy intellekt Qazaqstan ekonomikasyndaǵy negizgi qurylymdyq máselelerdiń biri sanalatyn eńbek ónimdiligin arttyrýdyń mańyzdy faktoryna ainalýy yqtimal.
Biznes úshin JI engizý operatsiialyq shyǵyndardy azaityp, protsesterdi jyldamdatýǵa, taldaý sapasyn jaqsartýǵa jáne resýrstardy tiimdi basqarýǵa múmkindik beredi.
Bul ásirese bank salasy, logistika, taý-ken ónerkásibi, saýda jáne memlekettik basqarý úshin mańyzdy. Saida Tleýlenovanyń pikirinshe, qujat ainalymy men kúndelikti qaitalanatyn operatsiialardy ishinara avtomattandyrýdyń ózi memleket pen bizneske jyl saiyn júzdegen milliard teńge únemdeýge múmkindik beredi.
"Jasandy intellekt ekonomikany ashyq júrgizýdiń de qozǵaýshy kúshine ainalýy múmkin. Protsester tsifrlyq formatqa kóshken saiyn jemqorlyqqa, kóleńkeli shemalarǵa jáne adami faktorǵa oryn azaiady. Bul memleket úshin salyq túsimderiniń artýyna jáne biýdjet qarajatynyń tiimdi jumsalýyna yqpal etedi", – deidi qarjyger.
Sarapshy memlekettik sektordaǵy yqpalǵa da erekshe toqtaldy. Onyń aitýynsha, Qazaqstan dástúrli túrde joǵary ákimshilik shyǵyndar máselesimen betpe-bet keledi. Al memlekettik qyzmetterdi, taldaý júielerin jáne derekterdi óńdeýdi avtomattandyrý biýrokratiiany azaityp, sheshim qabyldaý protsesin jedeldetip, halyqqa kórsetiletin qyzmet sapasyn arttyra alady.
"Sonymen qatar jasandy intellekt jańa salalar men mamandyqtardyń paida bolýyna jol ashýy múmkin", – deidi sarapshy.
Qazirdiń ózinde álemde derekterdi taldaý, kiberqaýipsizdik, JI sheshimderin ázirleý, tsifrlyq infraqurylym jáne biznes-protsesterdi avtomattandyrý salalaryndaǵy mamandarǵa suranys qarqyndy ósip keledi.
"Eger Qazaqstan bilim berý júiesi men kadr daiarlaý salasyn ýaqytyly beiimdei alsa, el tek tehnologiia tutynýshysy bolyp qalmai, aimaqtaǵy jańa tsifrlyq ekonomikanyń bir bóligine ainalýǵa múmkindik alady", – dep atap ótti sarapshy.
Makroekonomikalyq turǵydan alǵanda, jasandy intellektige tez beiimdelgen memleketter qosymsha básekelik artyqshylyqqa ie bolady. Bul Qazaqstan úshin asa mańyzdy, sebebi shikizattyq ekonomika modeli birtindep óziniń joǵary ósim berý áleýetin joǵaltyp keledi.
"Jasandy intellekt tehnologiialyq ári ártaraptandyrylǵan ekonomikaǵa kóshý quraldarynyń birine ainalýy múmkin. Biraq bul jerde tehnologiiany engizý jyldamdyǵy ǵana emes, ekonomika men bilim berý júiesiniń ózgeristerge beiimdelý qabileti de mańyzdy", – dep túiindedi Saida Tleýlenova.
