Teksizdik? Shaldar tyiylmaiynsha, jastar túzelmeidi - Sharmanov

Teksizdik? Shaldar tyiylmaiynsha, jastar túzelmeidi - Sharmanov
"Qazir biz biliktiń ainalasyna, tipti kishigirim sheneýniktik qyzmetke jastar baryp jatsa qýanamyz" deidi qazaq taǵamtaný akademiiasynyń prezidenti, Ulttyq ǵylym akademiiasynyń akademigi Tóregeldi Sharmanov. 

Onyń aitýynsha jastardyń óskeni, órbigeni jaqsy. Alaida sol jastardyń arasynda laýazymdy qyzmetke qoly jetse, sol qyzmetpen birge týylǵandai bolyp, ózderin bir kúnde sondai bola qalǵandai sezinip, sol qyzmetten aiyrylyp qalmaýdyń jolynda anaǵan da jaǵympazdanyp, mynaǵan da jaǵympazdanatyndarynyń bary kóńilge kirbeń túsiredi.

"Ár adam meili jasy bolsyn, úlkeni bolsyn óziniń tegin, shyqqan ortasyn, túp-tamyryn bilýi shart. Jalpy, qazaq tekti halyq qoi. Sol tekti halyqtyń tilin, tarihyn, mádenietin, múddesin mensinbeý – teksizdik.

Mundai teksizdikke jol bermeýi úshin qaltalylar, shendiler men shekpendiler birin-biri qoldap, halyqtyń múddesin umytýdy doǵarý kerek!

Jastarǵa syn artpas buryn aldymen aldyńǵy býyn jaǵymsyz áreketterden tyiylýy kerek.


Aldyńǵy býyn arasynda jarysa toi toilaý, orynsyz naýqanshyldyqqa salyný, dańǵoilyq, kórseqyzarlyq, ásirequmarlyq tyiylmai jastardy jóndeý qiyn", – deidi Tóregeldi myrza. 

Budan buryn Qamshyǵa suhbat bergen Sharmanov qoǵamdy jailaǵan jemqorlyq, ásire naýqanshyldyq, toi toilap daraqylaný, qaiyrymdylyq jasaýdy ózin jarnamalaýdyń bir túrine ainaldyryp alǵandar týraly aitqan. 

"Qazirgi jemqorlyqtyń qulqyny óte keń. Qoǵamda «túieni túgimen jutatyndar» kóbeiip ketti. Negizinde, bul jaman qasiet qazaqqa tán emes edi. Myna men óz basym biraz kezeńdi basymnan ótkerdim. Keńestik kezeńde bireýdiń bir artyq nársesin kórse ol talqyǵa salynatyn, tekseriletin, jaýapqa tartylatyn. Ol kezde qazaq balasy para berýde de, para alýda da epsiz bolatyn.

Qazir ólim men ómirdiń arasynda arpalysyp jatqan adamnan para suraityn halge jettik.


Buǵan qatysty bireýler jalaqysynyń azdyǵyn, otbasyn asyraýdyń mashaqatyn aityp aqtalady. Biraq jalaqysy qomaqty, otbasyn asyraýǵa tolyq qabiletti, qolynan is keletin joǵaryda otyrǵandardyń da osy dertke ushyraǵany jasyryn emes. Saiyp kelgende, báriniń tonaityny – qara halyq. Sol qara halyqtyń paraqorǵa jem bolyp jatqanyn kórgende «qandai zamanǵa tap boldyq» dep baz keshetinim de ras", – degen edi ol. 

Onyń pikirinshe bireýdiń merei toiynyń toilanǵanynan ulttyń mártebesi artpaidy.

"Tipti osyndai daraqy toilardan qalyspaimyz dep qaisybir aǵaiyn qaryzdanyp qaýǵalanyp toi jasaidy. Mundaidan tyiylatyn kez áldeqashan ótti. Qazir toi toilap «áleýleitin» zaman emes. Qazir aqparattyq tehnologiialyq damý ǵasyry. Ózge elder osy kóshten qalyspaýy úshin ǵylym-bilimin, mádenietin, ekonomika syn je tildirip álek. Biz áli toi-toilaýdyń ainalasynda júrmiz", – deidi Sharmanov.