Májilis depýtaty Nartai Sársenǵaliev depýtattyq saýalynda "ushaqqa avtokóliktiń janarmaiyn quiyp ushyratyn, jarty ǵasyrlyq ǵumyry bar áýe kólikterin ólim aýzynda jatqan adamdy ákelýge jumsaityn saladaǵy problemalardy" kóterdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Qazaq: "Qatty qystan mal qalsa - olja, Qatty aýrýdan jan qalsa - olja" deidi. Ol olja ońailyqpen oralmaidy. Onyń ústine aýyldaǵy meditsinasy turmaq, qaladaǵy meditsinasy shatqaiaqtap shaiqalyp turǵan Qazaqstannyń ahýaly aitpasa da túsinikti. Oǵan kóz jetkizý úshin ortalyq memlekettik organdardyń oraǵytyp beretin esebin emes, qatardaǵy qarapaiym qarasha halyqtyń pikirin tyńdap kóz jetkizýge bolady", - dedi ol.
Depýtat meditsinadaǵy taǵy bir sumdyqtyń betin ashty.
"Bizdegi jedel járdemniń ózine jedel járdem kerek eken. Sóz sanaviatsiia týraly. Mamyr aiynda Qostanai oblysynda sanitariialyq reistiń sý ústinde tóbesimen tóńkerilip jatqanyn kópshilik kórdi. Alystaǵy aǵaiyndy emdeýge, oraiyn taýyp ortalyqqa ákelýge attanǵan ushaqtyń siqy - sol. Aýrýdan kelmegen ajalym aviatsiiadan kele me dep qorqady endi qarapaiym el. Hosh, Qostanaida sýǵa qonamyn dep tóbesimen tóńkerilip túsken sanaviatsiiaǵa tiesili AN-2 ushaǵy biraz bylyqtyń betin ashty. Qazbalap kep jibergende jantúrshigerlik jaittar áshkere boldy", - dedi ol.
Nartai Aralbaiulynyń aitýynsha, 2019-2023 jyldary sanitariialyq aviatsiia jelisinde 11 oqys oqiǵa, 5 aviatsiialyq oqiǵa tirkelgen. Sonyń teń jartysy AN-2 ushaǵynyń enshisinde.
"Meditsina úshin aýadai qajet osy túitkildi sheshýi tiis ýákiletti memlekettik organdardyń isinde naqty nátije joq. Bul problemany biz únemi nazarymyzda ustaitynymyzdy eskertemiz.
2023 jyly sanitarlyq aviatsiiaǵa 11,9 mlrd teńge jumsaǵan saladaǵy soraqylyqty sanap aitaiyn. Birinshiden, Qazaqstandaǵy sanaviatsiiada qoldanylatyn AN-2 Keńes kezinde, iaki 1947 jyldan bastap shyqqan ushaq. Al IaK-40 - 1966-1981 jyldary qurastyrylǵa áýe kóligi. Oilap kórińiz, tabiǵi bailyqtyń bári tabanynyń astynda jatqan elimizdiń sanitarlyq reisterinde ortasha qyzmet etý merzimi 40 jyldan asqan ushaqtar ushyp júr. Eń soraqysy Qazaqstannyń sanaviatsiiadaǵy AN-2 ushaqtary AI-95 markaly avtomobil benzinimen ushyp júr. Oilap kórińizder, aspanmen adam qutqarýǵa attanatyn ushaqqa jerde júretin avtokóliktiń janarmaiymen quiyp júrgen el atandyq.
Osydan keiin sanitarlyq aviatsiiadaǵy apattarǵa eshkim tań qala qoimas. Qazaqstandaǵy sanaviatsiia apattarynyń teń jartysy osy eski ushaqtardyń enshisinde ekenin aldynda aittym. Munyń barlyǵy Joǵarǵy aýditorlyq palatanyń esebinde de kórsetilgen", - dep ashyndy ol.
Sonymen qatar, depýtat 2023 jyly "Ulttyq shuǵyl meditsinany úilestirý ortalyǵy" shalǵaidaǵy naýqasqa jedel jetý úshin 11 áýe kompaniiasymen shart jasasqanyn, alaida 4 jyldaǵy reisterdiń 70 paiyzy AN-2 jáne IaK-40 ushaqtary júzege asyrǵanyn málimdedi.
"Shalǵaida qalyp, jany murynynyń ushyna kelgen otandasqa eski-qusqy ushaq qulamai jetkenniń ózinde kómek kesh barady. Sebebi AN-2 sanaviatsiiadaǵy basqa áýe kólikterinen 1-1,5 saǵatqa uzaq ushady. Mysaly, AN-2 4 saǵatta jetetin jerge, paidalaný merzimi 10 jyldan asqan ES-145 tikushaǵy 2,5 saǵatta jetedi. Soǵan qaramastan eski ushaqtardyń tarifi jyl sanap ósip barady. Mysaly, 2015 jyly AN-2 ushaǵynyń 1 saǵattyq ushý tarifi 219 250 teńge bolsa, byltyr 328 myń teńgege jetken. Meditsina salasynyń mamandary naýqas halyqqa ádeiilep jaibasar, ushyp-qonýy qaýipti eski ushaqpen barmaidy, oǵan usynylǵan nusqadaǵy eń arzan tarifti tańdaý týraly tártip sebep bolyp tur. Byltyr sanitarlyq aviatsiia kólikteri 2323 ret áýege kóterilgen, osydan-aq bul qyzmettiń Qazaqstanda qanshalyq suranysqa ie ekenin kórýge bolady. Qazirdiń ózinde sanitarlyq aviatsiiaǵa muqtaj azamattarymyzdyń bárine birdei kómek jetpei jatyr", - dedi ol.
Nartai Sársenǵaliev sanitarlyq aviatsiiadan ábden eskirgen AN-2 jáne IaK-40 ushaqtaryn alyp tastaýdy, onyń ornyna álemdik standartqa sai zamanaýi ushaqtar men tikushaqtardy paidalanýdy usyndy.
"Sanitarlyq aviatsiiaǵa qajet ushaqtardy usynatyn áýe kompaniialarymen shart jasasqanda eń arzan tarifti bekitý týraly tártipti qaita qaraý kerek. Áitpese eski ushaqtardan qutyla almaimyz, al bul - óz kezeginde onsyzda aýyr dertke shaldyqqan adamdy azaptaý. Aldyńǵy usynystar júzege asqansha qazir elimizdiń sanitarlyq aviatsiiasynda ushyp júrgen AN-2 ushaqtaryna aviatsiialyq janarmai quiý kerek. Sebebi avtokóliktiń benzinin quiǵan ushaq alysqa ushpaitynyna kóz jetti", - dep ún qatty ol.
