28 قاڭتاردا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسى ٶتەدٸ. جيىندا ەلٸمٸزدٸڭ 2024 جىلعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى تالقىلانىپ, الداعى مٸندەتتەر ايقىندالادى. پرەمەر-مينيستر, ۇلتتىق بانك تٶراعاسى جەنە بٸرقاتار ٶڭٸر باسشىلارى بايانداما جاسايدى. وسىعان وراي ساياساتتانۋشى قازبەك مايگەلدينوۆ ٷكٸمەت وتىرىسىندا كٶتەرٸلۋٸ تيٸس نەگٸزگٸ مەسەلەلەرگە توقتالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
حالىقتىڭ ەل-اۋقاتى
قازبەك مايگەلدينوۆتٸڭ پٸكٸرٸنشە, ٶتكەن جىلى ينفلياتسييانىڭ جوعارى بولۋى ازاماتتاردىڭ ناقتى تابىسىنىڭ ازايۋىنا ەسەر ەتتٸ.
“وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان جاڭا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ شارالارىن جارييالاۋى مٷمكٸن. بۇل ەلدٸڭ ٸشكٸ تۇراقتىلىعى مەن تۇرعىنداردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋدا ماڭىزدى رٶل اتقارادى”, — دەيدٸ ساياساتتانۋشى.
مايگەلدينوۆتٸڭ ايتۋىنشا, مۇنايعا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتۋ ماقساتىندا ەر ايماقتا ٶنەركەسٸپتٸك دامۋ مەسەلەسٸن شەشۋ ماڭىزدى. سونىمەن بٸرگە ەكسپورتتىق ەلەۋەتتٸ ارتتىرۋ ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋدە شەشۋشٸ رٶل اتقارادى.
“جوعارىدا ايتىلعانداي, ينفلياتسييا ەرٸ بيۋدجەت تاپشىلىعىنان ەكونوميكامىزدىڭ وسال تۇستارى جەتٸپ ارتىلادى. سوندىقتان ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىن ەرتاراپتاندىرۋ ٶتە ماڭىزدى. ونى جاي عانا سٶزبەن ايتىپ قانا قويماي, ٸس جٷزٸندە شەشٸمٸن ٸزدەۋٸمٸز ماڭىزدى. مىسالى, مۇنايعا تەۋەلدٸلٸگٸمٸزدٸ ازايتۋ ٷشٸن ەر ايماقتا ٶنەركەسٸپ مەسەلەسٸن قولعا الۋ قاجەت. سودان سوڭ ەكسپورتتىق ەلەۋەتتٸ ارتتىرۋ مەسەلەسٸ كٷن تەرتٸبٸندە ماڭىزدى بولۋى كەرەك. بۇنىڭ بەرٸ تۇتاس 17 ايماقتى قامتىعانى جٶن. سەبەبٸ بۇل ەكونوميكامىزدىڭ تۇراقتىلىعىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ”, — دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
ينفراقۇرىلىمدىق جەنە ەنەرگەتيكالىق دامۋ
ونىڭ سٶزٸنشە, ەنەرگەتيكا, لوگيستيكا جەنە تسيفرلاندىرۋ سالالارى بويىنشا ناقتى جوبالار نەگٸزگە الىنۋى قاجەت.
“بۇل جەردە ناقتى جوبالار, ناقتى تاپسىرمالار جەنە ناقتى ورىنداۋشىلار قاجەت. ٶيتكەنٸ جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋى, ٶنەركەسٸپتەردە جاڭا ٶنٸمدەردٸڭ پايدا بولۋى ەل ەكونوميكاسىنا وڭ ەسەرٸن تيگٸزەرٸ سٶزسٸز. ينفلياتسييانىڭ سالدارىنان تۇرعىنداردىڭ ساتىپ الۋ قابٸلەتٸ تٶمەندەگەندٸكتەن, مينيمالدى جالاقىنى, زەينەتاقىنى جەنە ەلەۋمەتتٸك جەردەماقىلاردى ۇلعايتۋ مەسەلەسٸ كٷن تەرتٸبٸنە ەنگٸزٸلۋٸ تيٸس. سونداي-اق, ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸنٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن اۋىل-ايماقتاردا ساۋدا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ قاجەت”, — دەيدٸ ول.
سالىق ساياساتى جەنە كەسٸپكەرلٸك
ساياساتتانۋشى شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ نەگٸزگٸ تەتٸگٸ ەكەنٸن ەسكە سالدى. ول قوسىمشا قۇن سالىعىن ارتتىرۋدىڭ ورنىنا, كەرٸسٸنشە, سالىقتىق جەنە نەسيەلٸك جەڭٸلدٸكتەردٸ قاراستىرىپ, كەسٸپكەرلٸكتٸ جٷرگٸزۋدەگٸ بيۋروكراتييالىق كەدەرگٸلەردٸ ازايتۋ قاجەت ەكەنٸن ۇسىنادى.
“ەكونوميكامىزدىڭ باستى تەتٸگٸ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ەكەنٸن ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. وسى تۇرعىدان بٸز قازٸرگٸ قوعامدا قاتتى تالقىلانىپ جاتقان قوسىمشا قۇن سالىعىن 12%-دان 20%-عا ٶسٸرۋ ەمەس, كەرٸسٸنشە سالىق جەنە نەسيە جەڭٸلدٸگٸ, جالپى مىنا بيزنەستٸ اشۋ جەنە جٷرگٸزۋدەگٸ پروتسەسسەدۋرالاردى جەڭٸلدەتۋ, بيۋروكراتييالىق تەجەگٸشتەردٸ الىپ تاستاۋ مەسەلەسٸ قارالۋى كەرەك. ەگەر كەز كەلگەن كەسٸپ بانكروتقا جابىلا بەرەتٸن بولسا, ول ەكونوميكالىق ٶسٸم ەكەلمەيدٸ”, — دەيدٸ ساياساتتانۋشى.
تاريف ساياساتى
مايگەلدينوۆ كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸڭ باعاسىن قايتا قاراۋ جەنە ونى تٶمەندەتۋ ماڭىزدى ەكەنٸن دە العا تارتتى.
“كوممۋنالدىق باعالار ٶسٸپ جاتىر. ونىڭ بارلىعى كەز كەلگەن ازاماتتىڭ قالتاسىنا اۋىر تيەتٸنٸ انىق. ەرتەڭگٸ كٷنٸ بۇل دا ەلەۋمەتتٸڭ نارازىلىقتىڭ سەبەبٸ بولۋى مٷمكٸن”, — دەپ قوستى ول.
ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆالارىنا توقتالعان قازبەك مايگەلدينوۆ جاسىل ەنەرگەتيكا مەن ەنەرگەتيكالىق تەۋەلسٸزدٸكتٸ ارتتىرۋعا ارنالعان ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
“شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتورلاردى دامىتۋ جەنە ايماقتار اراسىنداعى تەڭسٸزدٸكتٸ جويۋ باستى نازاردا بولۋى تيٸس”, — دەيدٸ ول.
بيۋدجەت جەنە سىرتقى قارىز
ساياساتتانۋشى ۇلتتىق قوردىڭ قاراجاتىن تيٸمدٸ پايدالانۋ جەنە ونىڭ ورنىن تولتىرۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋدى ۇسىنادى.
“وسى تۇرعىدا بيۋدجەتكە قىسىم تٷسٸرٸپ وتىرعان سىرتقى قارىزداردى ازايتۋ جەنە ينفلياتسييانى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا ۇلتتىق بانك پەن ٷكٸمەتتٸڭ ٷيلەسٸمدٸ جۇمىسى قاجەت”, — دەپ قوستى ول.
قازبەك مايگەلدينوۆتٸڭ پٸكٸرٸنشە, ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسى حالىقتىڭ ٶمٸر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ناقتى شەشٸمدەر قابىلداۋ الاڭى بولۋى تيٸس.
