اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ تەحنولوگييا سالاسىنىڭ التى ٶكٸلٸنە عىلىم مەن يننوۆاتسييا باعىتىنداعى جوعارى ۇلتتىق ماراپاتتاردى تابىستادى. ولاردىڭ قاتارىندا SpaceX پەن Tesla كومپانييالارىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى يلون ماسك, Google نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ سەرگەي برين جەنە Nvidia باس ديرەكتورى دجەنسەن حۋانگ بار, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
اق ٷيدٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ماراپاتتار عىلىمداعى جاڭالىقتار مەن تەحنولوگييالىق پروگرەسكە قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن بەرٸلگەن.
كٸمدەر ماراپات الدى?
ماراپاتتاۋ رەسٸمٸندە التى ادام ەكٸ تٷرلٸ ماراپاتقا يە بولدى. تٶرت مامان ۇلتتىق عىلىم مەدالٸمەن, تاعى ەكەۋٸ ۇلتتىق تەحنولوگييا جەنە يننوۆاتسييا مەدالٸمەن ماراپاتتالعان. ۇلتتىق عىلىم مەدالٸن العاندار قاتارىندا يلون ماسك, سەرگەي برين, دجەنسەن حۋانگ جەنە AMD كومپانيياسىنىڭ باس ديرەكتورى ليزا سۋ بار.
يلون ماسك عارىشتى يگەرۋ, ينجەنەرلٸك شەشٸمدەر, بايلانىس جەنە زيياتكەرلٸك جٷيەلەردٸ دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن ماراپاتتالعان. سەرگەي بريننٸڭ عىلىمي جەتٸستٸكتەرٸ اقپاراتتى ٸزدەۋ مەن ٶڭدەۋ تەحنولوگييالارىمەن بايلانىستى.
ال دجەنسەن حۋانگ گرافيكالىق پروتسەسسورلاردى عىلىمي ەسەپتەۋلەردە قولدانۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتۋگە جەنە جوعارى ٶنٸمدٸ ەسەپتەۋ جٷيەلەرٸن دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن ماراپات الدى. ليزا سۋدىڭ جارتىلاي ٶتكٸزگٸشتەر ينجەنەريياسى مەن پروتسەسسور تەحنولوگييالارىن جەتٸلدٸرۋدەگٸ ەڭبەگٸ اتاپ ٶتٸلدٸ. ۇلتتىق تەحنولوگييا جەنە يننوۆاتسييا مەدالٸ Dell Technologies كومپانيياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى مايكل دەلل مەن Microsoft باس ديرەكتورى ساتيا نادەللاعا تابىستالدى.
مايكل دەللدٸڭ كومپيۋتەرلٸك تەحنولوگييالاردى كەڭٸنەن تاراتۋعا جەنە جاڭا بۋىن ينجەنەرلەرٸ مەن عالىمدارىن قولداۋعا قوسقان ٷلەسٸ باعالانعان. ال ساتيا نادەللانىڭ Microsoft كومپانيياسىن بۇلتتى ەسەپتەۋ تەحنولوگييالارى دەۋٸرٸنە بەيٸمدەپ, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋعا قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىمدى جەتٸلدٸرۋدەگٸ رٶلٸ اتاپ ٶتٸلدٸ.
ترامپ ماراپاتتاعان التى تەحنولوگييا ماگناتىنىڭ بايلىعى 1,8 تريلليون دوللارعا جۋىق
اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ ماراپاتتاعان التى تەحنولوگييالىق كومپانييا باسشىسىنىڭ جيىنتىق بايلىعى شامامەن 1,8 تريلليون دوللار. ولاردىڭ اراسىندا Tesla جەنە SpaceX كومپانييالارىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى يلون ماسك ەڭ باي تۇلعا سانالادى. Forbes جۋرنالىنىڭ 2026 جىلعى قازانداعى باعالاۋلارىنا سەيكەس, يلون ماسكتٸڭ بايلىعى 997,4 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. ودان كەيٸن Dell Technologies كومپانيياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى مايكل دەلل 279,1 ميلليارد دوللار بايلىعىمەن تۇر.
Google نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ سەرگەي بريننٸڭ بايلىعى 262,5 ميلليارد دوللارعا, ال Nvidia كومپانيياسىنىڭ باسشىسى دجەنسەن حۋانگتىڭ بايلىعى 199,4 ميلليارد دوللارعا باعالانعان. AMD كومپانيياسىنىڭ باس ديرەكتورى ليزا سۋدىڭ بايلىعى شامامەن 3,5 ميلليارد دوللاردى قۇراسا, Microsoft باسشىسى ساتيا نادەللانىڭ بايلىعى 1,4 ميلليارد دوللارعا باعالانعان.
وسىلايشا, التى تۇلعانىڭ جالپى بايلىعى شامامەن 1 تريلليون 743 ميلليارد دوللار. بۇل سوما ولاردىڭ كومپانييالارداعى ٷلەستەرٸ مەن باسقا دا اكتيۆتەرٸنٸڭ قۇنىنا بايلانىستى ٶزگەرٸپ وتىرادى.
اقش-تاعى جوعارى ۇلتتىق ماراپاتتار نەنٸ بٸلدٸرەدٸ?
ۇلتتىق عىلىم مەدالٸ – اقش-تا عىلىم مەن ينجەنەرييانىڭ دامۋىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسقان ادامدارعا بەرٸلەتٸن جوعارى ماراپات. ول 1963 جىلى قۇرىلعان. ال ۇلتتىق تەحنولوگييا جەنە يننوۆاتسييا مەدالٸ 1985 جىلدان بەرٸ تابىستالىپ كەلەدٸ. بۇل ماراپات تەحنولوگييالىق جاڭالىقتار مەن يننوۆاتسييالار ارقىلى ەل ەكونوميكاسى مەن قوعامنىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسقان ماماندارعا بەرٸلەدٸ.
ەكٸ ماراپات تا عىلىم مەن تەحنولوگييا سالاسىنداعى ەلەۋلٸ جەتٸستٸكتەردٸ مويىنداۋعا ارنالعان.
ماراپاتتاۋ رەسٸمٸ قانداي جاعدايدا ٶتتٸ?
ماراپاتتاۋ رەسٸمٸ ۆاشينگتوندا عىلىم مەن تەحنولوگييانىڭ بولاشاعىنا ارنالعان سامميت اياسىندا ٶتتٸ. اقش ەكٸمشٸلٸگٸ جاساندى ينتەللەكت, كۆانتتىق ەسەپتەۋ, عارىش تەحنولوگييالارى جەنە عىلىمي زەرتتەۋلەردٸ دامىتۋعا باسىمدىق بەرٸپ وتىر.
سونىمەن بٸرگە ماراپاتتاۋ رەسٸمٸ تەحنولوگييا سالاسىنداعى مامانداردى جۇمىسقا تارتۋ مەسەلەسٸمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ. Al Jazeera باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا, ماراپات العان التى ادامنىڭ بەسەۋٸ اقش-تان تىس جەردە تۋعان. سول كٷنٸ اقش ەكٸمشٸلٸگٸ Microsoft جەنە باسقا تەحنولوگييالىق كومپانييالار پايدالاناتىن شەتەلدٸك مامانداردى جۇمىسقا تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن H-1B ۆيزالىق باعدارلاماسىنا قاتىستى شەكتەۋلەر ەنگٸزگەنٸ دە حابارلاندى.
وسىلايشا, ترامپتىڭ ماراپاتتارى عىلىم مەن تەحنولوگييا سالاسىنداعى ٸرٸ جەتٸستٸكتەردٸ مويىنداۋعا باعىتتالعان. ماراپات يەلەرٸنٸڭ قاتارىندا عارىش يندۋستريياسى, ٸزدەۋ جٷيەلەرٸ, جارتىلاي ٶتكٸزگٸشتەر, كومپيۋتەرلٸك تەحنيكا جەنە جاساندى ينتەللەكت سالالارىن دامىتۋعا ٷلەس قوسقان جەتەكشٸ كومپانييالاردىڭ باسشىلارى بار.
