قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى 2026 جىلعى 21 شٸلدە مەن 4 تامىز ارالىعىندا ازاماتتاردىڭ ەلەكتورالدى تاڭداۋىن انىقتاۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە (استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارى جەنە 17 وبلىس) 1200 رەسپوندەنتتٸڭ قاتىسۋىمەن تەلەفون ارقىلى ەكٸنشٸ ساۋالناما جٷرگٸزدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
انىقتالعان دەرەكتەر ازاماتتاردىڭ الداعى سايلاۋ ناۋقانىنا قازٸرگٸ ۋاقىتتاعى كٶزقاراسىن باعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
«سٸز 2026 جىلدىڭ 23 تامىزىندا ٶتەتٸن قۇرىلتاي دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىنا قاتىسۋدى جوسپارلاپ وتىرسىز با?» دەگەن سۇراققا رەسپوندەنتتەردٸڭ 73,8%-ى سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸنە بارۋعا نيەتتٸ ەكەنٸن ايتتى, 8,1%-ى داۋىس بەرۋگە قاتىسپايدى, ال 18,1%-ى ەلٸ شەشٸم قابىلداماعان.
شٸلدەنٸڭ 8-ٸ مەن 20-سى ارالىعىندا جٷرگٸزٸلگەن العاشقى زەرتتەۋ دەرەكتەرٸمەن سالىستارعاندا, ازاماتتاردىڭ سايلاۋعا قاتىسۋىنىڭ ىقتيمال بەلسەندٸگٸ 2,5%-عا ارتقان, داۋىس بەرۋدەن باس تارتاتىنداردىڭ ٷلەسٸ 15,2%-عا ازايعان, ال ەلٸ شەشٸم قابىلداماعاندار قاتارى كەرٸسٸنشە 1,7%-عا ۇلعايدى.
سايلاۋدا داۋىس بەرۋ جوسپارى تۋرالى قالا تۇرعىندارىنا قاراعاندا اۋىلدىق جەردە تۇراتىندار 5,3%-عا جيٸرەك «يە» دەپ جاۋاپ بەرگەن.
ازاماتتاردىڭ سايلاۋعا قاتىسۋ بەلسەندٸلٸگٸندە رەسپوندەنتتەردٸڭ جاسىنا بايلانىستى ايىرماشىلىق جوق. ەرەسەك جاستاعى سايلاۋشىلاردىڭ «46 جاستان جوعارى» سايلاۋعا قاتىسۋعا بەلسەندٸلٸگٸ 18-28 جاس ارالىعىنداعى جاستارمەن بٸر دەڭگەيدە.
ەيەلدەر ەرلەرگە قاراعاندا سايلاۋعا قاتىساتىنىن 6,2%-عا جيٸرەك راستايدى. جوعارى بٸلٸمٸ بار رەسپوندەنتتەر اراسىندا سايلاۋ بەلسەندٸلٸگٸ كٶبٸرەك تٸركەلدٸ.
سونداي-اق زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلار الداعى سايلاۋدا قاي پارتيياعا داۋىس بەرگٸسٸ كەلەتٸنٸن كٶرسەتتٸ. رەسپوندەنتتەرگە «قۇرىلتاي سايلاۋىندا سٸز قانداي ساياسي پارتيياعا داۋىس بەرەسٸز?» دەگەن سۇراق قويىلدى.
سايلاۋ رەيتينگٸندە ٶزٸنٸڭ كٶشباسشىلىق پوزيتسيياسىن ودان ەرٸ كٷشەيتكەن «ەدٸلەت» پارتيياسى الدىڭعى ورىندا تۇر, وعان رەسپوندەنتتەردٸڭ 70,2%-ى داۋىس بەرۋگە دايىن. پارتييا جىنىسى, جاسى, تۇرعىلىقتى جەرٸ, بٸلٸمٸ جەنە ەتنوستىق ەرەكشەلٸگٸ بويىنشا انىقتالعان بارلىق نەگٸزگٸ ەلەۋمەتتٸك-دەموگرافييالىق توپتاردا بەسەكەلەستەردٸ باسىپ وزادى.
ەكٸنشٸ توپتا سالىستىرمالى تٷردە ۇقساس كٶرسەتكٸشتەرٸ بار پارتييالار تۇر, ولاردىڭ رەيتينگٸدەگٸ ايىرماشىلىق ستاتيستيكالىق دەلسٸزدٸك شەگٸنەن اسپايدى: «اۋىل» – 5,6%, «اق جول» – 4,9%, Respublica – 4,7%, جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتيياسى (جسدپ) – 4,5%, قازاقستان حالىقتىق پارتيياسى (قكپ) – 3,3%, «بايتاق» جاسىلدار پارتيياسى – 0,8%.
الدىڭعى زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸمەن سالىستىرعاندا, جسدپ-دان باسقا پارتييالاردىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ ازداپ ٶزگەرٸسكە ۇشىراعان.
وسى رەتتە ولاردىڭ ىقتيمال جاقتاستارى قۇرامى ەرتٷرلٸ.
«اۋىل» پارتيياسىنا قالاعا قاراعاندا اۋىلدىق جەرلەردە 1,6 ەسە جيٸ داۋىس بەرەدٸ, بۇل پارتييانىڭ سايلاۋ ناۋقانىندا اگرارلىق جەنە تەرريتورييالىق دامۋ مەسەلەلەرٸنە باسىمدىق بەرۋٸمەن تٷسٸندٸرٸلەدٸ.
«اق جول» پارتيياسىن كەرٸسٸنشە, قالالىقتار, سونداي-اق 61 جاستان اسقان رەسپوندەنتتەر جيٸ قولدايدى.
«Respublica» پارتيياسى 18-28 جاستاعى قالا جاستارى مەن جوعارى بٸلٸمدٸ رەسپوندەنتتەر اراسىندا ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشكە يە. بۇل پارتييالاردى قولداۋشىلار قۇرامىندا ەرلەر مەن ەيەلدەردٸڭ سانى شامالاس.
اۋماقتىق-دەموگرافييالىق بٶلٸنٸس بويىنشا جسدپ-عا داۋىس بەرۋشٸلەر قۇرامى بٸركەلكٸ ەكەنٸ بايقالدى.
قازاقستان حالىق پارتيياسىنا ەلٸ دە بٸرٸنشٸ كەزەكتە اعا بۋىن ٶكٸلدەرٸ قولداۋ كٶرسەتەدٸ.
«بايتاق» پارتيياسىن كٶبٸنەسە اۋىل تۇرعىندارى مەن 61 جاستان اسقان رەسپوندەنتتەر تاڭدايدى.
رەسپوندەنتتەردٸڭ 1,5%-ى عانا «بەرٸنە قارسىمىن» نۇسقاسىن تاڭداۋعا نيەتتٸ.
رەسپوندەنتتەردٸڭ تاعى 1,3%-ى ٶز تاڭداۋىن ەلٸ جاساماعان نەمەسە ناقتى جاۋاپ بەرۋگە قينالدى.
ساياسي وقيعالار تۋرالى اقپاراتتىڭ نەگٸزگٸ كٶزٸ ەلەۋمەتتٸك پلاتفورمالار بولىپ قالىپ وتىر, ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 65,4%-ى وسى نۇسقانى تاڭدادى. ودان كەيٸن – تەلەديدار (22,4%) جەنە جاڭالىق تاراتۋشى ينتەرنەت-سايتتار (14,9%). (جاۋاپتاردىڭ جيىنتىعى 100%-دان اسادى, سەبەبٸ رەسپوندەنتتەر جاۋاپتاردىڭ 2 نۇسقاسىن تاڭداي الدى)
سايلاۋ ناۋقانى باستالعاننان بەرٸ تەلەديداردىڭ رٶلٸ الدىڭعى زەرتتەۋمەن سالىستىرعاندا 10%-عا ارتتى. اۋديتورييانىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرعان فاكتورلاردىڭ بٸرٸ تەلەدەباتتار مەن جاڭا تاقىرىپتىق باعدارلامالاردى ٸسكە قوسۋ بولۋى مٷمكٸن.
اقپارات تاراتۋ ارنالارىن تاڭداۋ اۋديتورييانىڭ جاسىنا بايلانىستى ەرتٷرلٸ: 18-28 جاستاعى رەسپوندەنتتەردٸڭ 77,5%-ى ەلەۋمەتتٸك پلاتفورمالاردى, 12,9%-ى تەلەديداردى اتاپ كٶرسەتكەن, ال 61 جەنە ودان جوعارى توپتاعى ازاماتتاردىڭ 51,3%-ى ەلەۋمەتتٸك پلاتفورمالاردى, 37,8%-ى تەلەديداردى اتايدى. اۋىلدىق جەرلەردە تەلەديداردىڭ رٶلi قالاعا قاراعاندا جوعارى – سەيكەسٸنشە, 26,6% جەنە 19,9%.
زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ سايلاۋ ناۋقانى باستالعاننان بەرٸ ازاماتتاردىڭ ەلەكتورالدى تاڭداۋى قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن جەنە ٶزگەرٸسكە ۇشىراۋعا بەيٸم ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. ازاماتتاردىڭ سايلاۋعا كٶزقاراسىن جەنە ولاردىڭ سوڭعى تاڭداۋىن ايقىندايتىن فاكتورلاردىڭ بٸرٸ – پارتييالاردىڭ اقپاراتتىق جەنە جۇمىلدىرۋ بەلسەندٸلٸگٸ.
زەرتتەۋ قازاقستاننىڭ 18 جاستان اسقان ەرەسەك حالقىنىڭ جىنىسى, جاسى, ەلدٸمەكەن تٷرٸ جەنە تۇراتىن ايماعى بويىنشا قۇرىلىمىن كٶرسەتەتٸن ۇلتتىق ٸرٸكتەمە بويىنشا ۇيىمداستىرىلدى. ساۋالناما قر وسك-نىڭ رەسمي حابارلاماسىنا سەيكەس ۇيالى, ستاتسيونارلىق تەلەفون نٶمٸرلەرٸ بويىنشا جٷرگٸزٸلدٸ.
قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى دەرەكتەردٸ ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنىڭ 2026 جىلعى 8 شٸلدەدەگٸ №وسك-11-07/1290 جازباشا حابارلاماسى بويىنشا جارييالايدى.
