AQSh prezidenti Donald Tramptyń Gazadaǵy soǵysty toqtatýǵa baǵyttalǵan jospary iske asyrý kezeńinde tuiyqqa tireldi. Bir jyldan keiin de HAMAS-ty qarýsyzdandyrý, Izrail áskerin shyǵarý jáne anklavty qalpyna keltirý máseleleri sheshilmegen, dep habarlaidy dalanews.kz.
Tramptyń 20 tarmaqtan turatyn josparynyń alǵashqy kezeńi 2025 jylǵy 10 qazanda atysty toqtatýǵa múmkindik berip, kepilge alynǵan adamdar men palestinalyq tutqyndardy bosatýǵa jol ashqan. Alaida jospardyń keiingi kezeńderin júzege asyrýda aitarlyqtai ilgerileý bolmaǵan.
Reuters málimetinshe, Izrail áskeri qazirgi ýaqytta Gaza aýmaǵynyń shamamen úshten ekisine baqylaý ornatqan. Sonymen qatar anklavta áýe shabýyldary jalǵasyp keledi. Palestinalyq densaýlyq saqtaý organdary atysty toqtatý kelisimi jasalǵannan beri keminde 1,4 myń palestinalyq qaza tapqanyn habarlaǵan. Izrail tarapy soqqylardyń HAMAS nysandaryna baǵyttalǵanyn málimdeidi, al HAMAS bul aiyptaýlardy joqqa shyǵarady.
Jospar boiynsha HAMAS qarýyn tapsyryp, Izrail áskeri Gaza aýmaǵynan birtindep shyǵarylýy tiis edi. Keiin anklavta ýaqytsha halyqaralyq turaqtandyrý kúshteri qaýipsizdikti qamtamasyz etip, palestinalyq azamattyq basqarý qurylymy jumys isteýi kózdelgen.
Alaida HAMAS-tyń qarýsyzdanýy máselesi áli sheshilgen joq. HAMAS qarýyn AQSh qoldaityn palestinalyq tehnokratiialyq úkimettiń baqylaýyna berýge daiyn ekenin bildirgenimen, Izrail bul usynysty qabyldamaǵan. Izrail biligi HAMAS tolyq qarýsyzdanbaiynsha áskerdi shyǵarmaitynyn málimdegen.
Gazaǵa gýmanitarlyq kómek kólemi artqanymen, halyqaralyq uiymdar onyń áli de jetkiliksiz ekenin aityp otyr. Reuters keltirgen derekke sáikes, atysty toqtatý kezeńinen mamyr aiynyń sońyna deiin Gazaǵa táýligine orta eseppen 227 júk kóligi kirgen. Bul Tramp jospary belgilegen eń tómengi 600 júk kóliginen eki eseden astam az.
Anklavty qalpyna keltirý jumystary da tolyqqandy bastalǵan joq. Qyrkúiekte Gazaǵa arnalǵan «Beibitshilik keńesi» alǵashqy qalpyna keltirý kezeńine $2,45 mlrd bólýdi josparlaǵan. Alaida Eýropalyq odaq pen BUU baǵalaýynsha, aldaǵy on jylda qalpyna keltirý jumystaryna shamamen $71,4 mlrd qajet.
Reuters sonymen qatar Gaza máselesine bailanysty halyqaralyq turaqtandyrý kúshteri ázirge tolyq qurylmaǵanyn atap ótedi. Oǵan Indoneziia, Marokko, Qazaqstan, Albaniia, Kosovo jáne Ýganda óz áskeri qyzmetshilerin jiberýge daiyn ekenin bildirgen. Uzaq merzimdi jospar boiynsha kúsh quramynda 20 myńǵa deiin áskeri qyzmetshi bolýy múmkin.
Tramptyń jospary boiynsha Gaza turǵyndarynyń anklavta qalýyna jaǵdai jasaý kózdelgen. Alaida Izraildegi keibir ońshyl saiasatkerler palestinalyqtardy «erikti túrde kóshirý» ideiasyn qaita kóterip otyr. Bul usynys halyqaralyq qaýymdastyq tarapynan keń qoldaý tapqan joq.
