Qasym-Jomart Toqaevtyń prezidenttiginiń jeti jyldyq kezeńi jekelegen sheshimderdi ǵana emes, búkil eldiń damý baǵytyn saraptaýǵa múmkindik beredi. Munai-gaz salasynyń tanymal sarapshysy, Energy Monitor qoǵamdyq qorynyń direktory Nurlan Jumaǵulov ulttyq ekonomikadaǵy mańyzdy úderisterdi sarapqa saldy. Onyń paiymdaýynsha, 2022 jyldan bastap reformalardyń serpindi kezeńi bastalyp, memleket úlesin qosqartý, básekelestikti óristetý, jeke biznesti qoldaý men ártúrlendirý basty meje bolyp aiqyndaldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Damý qurylymy men shikizattyq emes salalar
Analitik makroekonomikalyq kórsetkishterdi baǵalaýda JÓÓ kólemimen shektelmei, ishki sapalyq aýysýlarǵa nazar aýdarý qajettigin aitady. 2019 ben 2025 jyldar aralyǵynda eldiń nominaldy JÓÓ $181,7 mlrd-tan $306 mlrd-qa deiin artsa, 2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha naqty ósim 6,5% qurady. Ósimniń basym bóligin ónerkásip, saýda, logistika men qurylys sektorlary qamtamasyz etti.
Dúniejúzilik bank derekterine súiensek, óńdeý ónerkásibiniń JÓÓ-degi úlesi 2019 jylǵy 11,5%-dan 2025 jyly 12,7%-ǵa deiin ulǵaidy. Shikizattyq emes baǵyttyń bul serpini ekonomika qurylymynyń birtindep jańarǵanyn ańǵartady, dese de shikizatqa táýeldilikti azaitý kún tártibindegi negizgi másele bolyp qala beredi.
Qarjylyq sektor, áleýmettik damý men institýttar
Oń ózgerister qarjy júiesindegi depozitarlyq bazanyń artýynan jáne áleýmettik infraqurylymnyń ósýinen kórinedi. Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe, turǵyn úimen qamtylý kórsetkishi jan basyna shaqqanda 22,2-den 25,1 sharshy metrge deiin ulǵaiyp, 2025 jyly 20,3 mln sharshy metrden astam baspana paidalanýǵa berildi. Budan bólek, Dúniejúzilik ekonomikalyq forýmnyń Saiahat pen týrizmdi damytý indeksinde Qazaqstan 66-orynnan 52-orynǵa kóterildi.
Nurlan Jumaǵulov ekonomikalyq jańarýlar memlekettik institýttardy qaita qurý reformalarymen qatar júrip jatqanyn atap ótti:
«Aldaǵy kezeńde basty mindet JÓÓ ósiminiń birneshe jylyn qamtamasyz etý ǵana emes, memlekettiń áleýmettik ornyqtylyǵyn saqtai otyryp, anaǵurlym básekege qabiletti ári tehnologiialyq ekonomika qurý bolyp tabylady».
Óńirlik múmkindikter men bolashaq mindetter
Ortalyq Aziia elderiniń qarqyndy damýyn sarapshy Qazaqstan úshin saýda-sattyq pen logistikany keńeitýdiń, sondai-aq óńirlik ortaq naryq qalyptastyrýdyń qosymsha múmkindigi retinde qarastyrady.
Búgingi tańda Qazaqstanda berik qarjylyq júie, infraqurylym jáne adami kapital qory qalyptasqan. Jumaǵulovtyń pikirinshe, aldaǵy kezeńde el tabysynyń basty faktorlary shikizatty tereń óńdeý, qosylǵan quny joǵary ónim eksportyn ulǵaitý, tsifrlyq-tehnologiialyq damý jáne jeke sektordyń pozitsiiasyn nyǵaitý bolmaq.
