– Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń Parlamenti Májilisi depýtattarynyń kezekti sailaýyn taǵaiyndaý týraly Jarlyǵy birshama ýaqyt boiy sarapshylar boljaǵan oqiǵalardyń biri boldy. Jalpy, sál statistikaǵa nazar aýdaraiyq. Elimizde osy kúnge deiin 6 parlamenttik sailaý ótken bolatyn, onyń ishinde 3 parlamenttik sailaý (2007 j., 2012 j., 2016 j.) kezekten tys ótti. Sonymen qatar, 3 parlamenttik sailaý (1995 j., 1999 j., 2004 j.) kezekti sipatqa ie bolǵan bolatyn. Endigi 7-shi parlamenttik sailaý da kezekti sipatqa ie, – dedi A. Joldybalina.
Onyń aitýynsha, bul parlamenttik sailaýdyń ózindik ereksheligi – sailaý protsesine de, saiasi partiialar jumysyna da 2020 jyl boiy birqatar jańashyldyqtar engizilgen bolatyn, iaǵni, bul sailaýda birinshi ret partiialyq tizimdi qalyptastyrýdaǵy 30 paiyzdyq kvota erejesi júzege asyrylady.
Sondai-aq, eger osyǵan deiin ótken sailaýlarda maslihat depýtattaryn bir mandatty okrýgter boiynsha sailasa, endigi kezekte, eń alǵashqy ret partiialyq tizim boiynsha ótedi, iaǵni oblystyq, qalalyq, aýdandyq maslihattardyń depýtattarynyń barlyǵy partiialyq tizim boiynsha sailanady.
– Bul printsip partiialardyń ózara básekelestigin, aimaqtarda maslihat jumysynyń ári qarai belsene túsip, partiialardyń jaýapkershiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Eger osyǵan deiin partiialar kóbine ortalyq deńgeide kóbirek jumys atqarsa, búginnen bastap aimaqtardaǵy jumysyn arttyrýy tiis. Sonymen qatar, partiialar sailaýaldy kampaniiasynda, aimaqtyq deńgeide óz jumysyn belsendi sipatqa negizdep, aimaqtardaǵy ózekti máselelerdi jáne halyqtyń negizgi talap-tilekterin túbegeili taldap, olardy sheshýde óz jumysyn kórsete alady, iaǵni, partiia jumysynda aimaqtyq komponent artady degen sóz, – dep tolyqtyrdy ol.
Sarapshynyń pikirinshe, Parlament jáne maslihat depýttattary sailaýynyń bir merzimde ótýi qarjylyq shyǵyndardy da únemdeýge múmkindik beredi, sondai-aq, karantin tártibin eskere otyryp, sailaý kampaniiasyn ońtaily júrgizýge, sailaýdy uiymdastyryp, tiimdi ótkizýge septigin tigizedi, iaǵni kóptegen partiialar sailaý kampaniiasyn júrgizýde karantin tártibin eskere otyryp, ózindik jańashyl saiasi tehnologiialardy qoldanýy múmkin.
– Búginde birqatar elder karantinge qaramastan, parlamenttik sailaýdy ótkizýde. Eń alǵashqylardyń biri – Ońtústik Koreia bolatyn. Sondai-aq, parlamenttik sailaý 21 maýsymda Serbiiada, 4 qazanda Qyrǵyzstanda, 11 qazanda Litvada karantin tártibinde ótti. 31 qazanda Grýziiada da parlamenttik sailaý ótedi. Sonymen qatar, 13 qyrkúiekte Resei Biryńǵai daýys berý kúnin ótkizgen bolatyn. Sonymen, karantin tártibi saiasi protsesterdiń júzege asýyna tosqaýyl emestigin, kerisinshe, qalypty saiasi damýdy ári qarai jalǵastyrýǵa múmkindik berip otyr, – dedi sarapshy.
