– Qoldanystaǵy zańnamalarda bir tulǵaǵa jalǵa beriletin jerdiń shekti mólsheri bekitilmegen. Jerdi konkýrsy arqyly jalǵa berýdiń jalpy erejesi qoldanylyp júr. Onda ashyqtyq pen jariialylyq tolyǵymen qamtylmaǵan. Sol sebepten jergilikti halyq jer bólýdegi is-áreketterge senimsizdik tanytýda. Osyǵan bailanysty zań normalaryna usynystar engizýdi qarastyryp otyrmyz. Atap aitqanda, aýyl sharýashylyq jerlerin 49 jylǵa deiin merzimge berýdi saqtai otyryp, oǵan keńinen monitoring júrgizý qarastyrylady. Osylaisha, jerdi nysanaly maqsatyna sáikes paidalaný, topyraqtyń qunarlyǵyn saqtaý jáne lastanýǵa jol bermeý, jerdi qorǵaý jónindegi is-sharalardy júrgizý, ainalasyndaǵy jer paidalanýshylardyń quqyǵyn buzbaý, jerdi tiimdi jáne utymdy paidalaný qamtamasyz etiledi, – dep baiandady E.Nysanbaev.
Bul usynylǵan normaǵa sáikes, monitoring birinshi bes jyldyqta jyl saiyn, kelesi kezeńderde árbir 3,5,7 jyldarda júrgiziledi.
– Kelesi rette, Jer kodeksine aýyl sharýashylyǵy jerlerin jalǵa berý tártibin reglamentteitin jańa 43-bap engizý usynylady. Atalǵan bapta aýyl sharýashylyq jerlerin paidalanýǵa berýdiń erekshelikteri anyqtalatyn bolady. Atap aitqanda, aýyl sharýashylyǵy jerleri tek konkýrstyq negizde ǵana beriledi jáne oǵan bailanysty konkýrsty uiymdastyrý men júrgizý tártibi týraly erejeni ortalyq ýákiletti organdar bekitetin bolady. Ashyqtyq pen jariialylyqty keńinen qoldaný maqsatynda jer bólý jónindegi konkýrs komissiianyń quramyna qoǵamdyq keńester men birlestikter jáne ulttyq kásipkerler palatasynyń ókilderi engiziledi. Osy atalǵan usynystar jer kodeksiniń 43-babyna tolyqtyrý arqyly engiziledi, – dedi ol.
Vitse-ministr atap ótkendei, qoldanystaǵy zańnamalyq normalarǵa sáikes, aýyl sharýashylyǵy jerlerin berý jalpy konkýrs tártibine sáikes júrgizilip keledi. Sóitip, jalǵa berýde jariialylyq tolyq qamtylmai otyr.
– Osyǵan orai aýyl sharýashylyǵy jerlerin konkýrs arqyly berýdi uiymdastyrý men ótkizý tártibin belgileý erejesinde, birinshi, konkýrs ótkizýdegi ákimdikterdiń qadamdyq is-áreketterin naqtylaý qarastyrylady. Ekinshi, konkýrs ótkizýdiń naqty merzimderin belgileidi. Konkýrsqa bailanysty habarlama berýdi qarastyryp, oblys kólemindegi árbir aýdan men aýdandaǵy sharýashylyq sýbektilerin habardar etý máselesi qaralady. Qazirgi kezde aýyl sharýashylyǵy jerlerin jalǵa berýdegi biryńǵai úlgilik sharttyń nysany bekitilmegen. Ol óz kezeginde jerdi tiimdi jáne utymdy paidalanýǵa baǵyttalǵan talaptardy tolyǵymen qamtymaidy. Sondyqtan jerdi jalǵa berýdiń jańa úlgilik sharttyń nysanasyn bekitý usynylady. Bul úlgilik shartta jerdi tiimdi paidalanýdyń talaptary naqtylanyp, jerdi paidalanýshylardyń mindetteri men quqyqtary anyq belgilenedi, – dedi E.Nysanbaev.
Kelesi másele – aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi berýde olardyń shekti mólsherin belgileý. Qoldanystaǵy zań normalarynda qazaqstandyqtarǵa jalǵa beriletin aýyl sharýashylyǵy jerleriniń joǵary mólsheri belgilenbegen.
– Bul jaǵdailar bir qolǵa jerdiń iri kólemde shoǵyrlanýyna ákep soqtyryp otyr. Sondyqtan jalpy respýblika jáne árbir oblystyń aýdandary boiynsha qazaqstandyqtarǵa jalǵa beriletin ýchaskelerdiń joǵarǵy shek mólsherin belgileý usynylady. Ony belgileý úshin biryńǵai ádisteme ázirleý qajet. Bul ádistemede aimaqtardyń jergilikti jaǵdailary men erekshelikterin eskeretin jáne aýyl sharýashylyǵy alqaptarynyń túrleri boiynsha birqatar kórsetkishter qamtylýy tiis, – dedi E.Nysanbaev.
Aita ketsek, Astanada Jer reformasy jónindegi komissiianyń otyrysy ótip jatyr. Buǵan deiin komissiianyń elordada úsh, Aqmola, Almaty jáne Qyzylorda oblystarynda úsh kóshpeli otyrys ótken edi. Búgin komissiia músheleri mańyzdy máselelerdi talqylap alyp, kelesi aptadan taǵy óńirlerge shyǵady.
Aiymgúl ÁBILEVA
