Astanada ótip jatqan KazHackStan 2026 halyqaralyq konferentsiiasynda kiberqaýipsizdik máseleleri talqylanýda. Dala News tilshisi forým barysynda sarapshymen sóilesip, redaktsiialarǵa tónetin kiberqaýipter jáne olardan qorǵaný joldaryn anyqtaǵan bolatyn.
Sarapshynyń aitýynsha, media uiymdary úshin qaýip tek saitqa jasalatyn DDoS shabýyldarymen shektelmeidi. Qyzmetkerlerdiń Telegram jáne WhatsApp akkaýnttary, korporativtik poshta men saittyń ákimshilik bólimi de shabýyldaýshylardyń nysanasyna ainalýy múmkin.
«Telegram akkaýnttaryna jasalatyn spam-shabýyl týraly aitqanda, aldymen naqty shabýyl mehanizmin túsiný mańyzdy. Mundai shabýyl jappai habarlamalar, avtorizatsiia jasaý áreketteri men rastaý kodtaryn suratý, túrli toptarǵa jappai qosý nemese kóptep shaǵymdaný túrinde bolýy múmkin. Ár stsenarii úshin qorǵanys sharalary da ártúrli bolady. Sondyqtan shabýyldyń naqty qalai jasalǵanyn anyqtaý qajet», – dep atap ótti sarapshy.
Ol redaktsiia qyzmetkerlerine eki satyly aýtentifikatsiiany qosyp, belsendi sessiialardy tekserýdi, beitanys paidalanýshylardyń toptarǵa qosý jáne qońyraý shalý múmkindigin shekteýdi usyndy. Qajet bolmasa, telefon nómirin ashyq kórsetpeý de mańyzdy.
Maman maqsatty shabýyl kezinde qaskúnemderge serverdiń ózinen góri, qajetti júielerge qoljetimdiligi bar qyzmetkerdi nysanaǵa alý ońaiyraq bolýy múmkin ekenin aitty.
«Maqsatty shabýyl kezinde qaskúnemge serverdiń ózin emes, qajetti quqyqtary bar qyzmetkerdi nysanaǵa alý kóbine ońaiyraq. Bul fishing, jalǵan avtorizatsiia paraqshasy, qupiiasózdi nemese belsendi sessiiany urlaý arqyly jasalýy múmkin. Sondyqtan ákimshilik qoljetimdilikterge aýdit júrgizip, eski jáne qajetsiz eseptik jazbalardy alyp tastaý kerek. Mańyzdy akkaýnttarda eki faktorly aýtentifikatsiia mindetti túrde qosylýy tiis», – dedi ol.
Sarapshy saittyń ákimshilik bóligine tikelei internet arqyly kirýdi shekteýdi de usyndy. Onyń aitýynsha, mundai qoljetimdilikti korporativtik VPN arqyly uiymdastyrýǵa bolady. Bul login men qupiiasóz buzylǵan jaǵdaida qosymsha qorǵanys deńgeiin qamtamasyz etedi.
DDoS shabýyldaryna qatysty maman saitty arnaiy qorǵanys servisteri arqyly qorǵaý jetkiliksiz bolýy múmkin ekenin atap ótti. Serverge tikelei qoljetimdilikti shekteý jáne veb-trafikti tek senimdi infraqurylym arqyly qabyldaý qajet.
«Eger veb-serverge tikelei júginý múmkindigi saqtalsa, shabýyldaýshy negizgi qorǵanys júiesin ainalyp ótýi yqtimal. Sondyqtan serverdiń ózin de bólek qorǵaý, tikelei qoljetimdilikti shekteý jáne hosting provaideri tarapynan qosymsha DDoS-qorǵanysty paidalaný mańyzdy», – dep túsindirdi sarapshy.
Media úshin taǵy bir qaýip – resmi saittarǵa uqsatyp jasalǵan klon-resýrstar. Sarapshy olardyń paida bolýyn tolyq boldyrmaý múmkin emes ekenin, sondyqtan uqsas domenderdi turaqty baqylaý jáne kúmándi resýrstar anyqtalǵan jaǵdaida jedel áreket etý qajet ekenin aitty.
«Redaktsiianyń barlyq resmi resýrstary men akkaýnttary kórsetilgen arnaiy paraqsha bolǵany durys. Bul aýditoriiaǵa aqparattyń túpnusqa derekkózin jalǵan resýrstan ajyratýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar uqsas domenderdi turaqty baqylap, klon anyqtalǵan jaǵdaida aldyn ala daiyndalǵan áreket etý algoritmi boiynsha jumys isteý qajet», – dep atap ótti maman.
WhatsApp akkaýnttarynyń buǵattalýyna qatysty sarapshy aldymen ár jaǵdaidyń naqty sebebin anyqtaý kerektigin aitty. Onyń pikirinshe, akkaýntty basyp alýǵa áreket jasaý, SIM-kartany iemdený, jappai shaǵymdar nemese platformanyń óz tarapynan buǵattaýy – ártúrli stsenariiler.
Maman mundai jaǵdailardy jeke oqiǵa retinde qarastyrmai, ortalyqtandyrylǵan túrde tirkeýdi usyndy. Qyzmetkerler alǵan habarlamalar, avtorizatsiia áreketteri, buǵattaý ýaqyty jáne qoldaý qyzmetine júginý nátijeleri tirkelse, qaitalanatyn shabýyldar arasyndaǵy ortaq mehanizmdi anyqtaý jeńildeidi.
KazHackStan 2026 halyqaralyq konferentsiiasy Astanada 29–30 qyrkúiekte ótip jatyr. Biylǵy forýmnyń negizgi taqyryby – Cyber Resilience, iaǵni kiber turaqtylyq.
