Bórli aýdanyndaǵy berekeli ister
Aýdan ákiminiń málimeti boiynsha memleket biýdjetine aǵymdaǵy jyldyń 8 aiynda 78,6 mlrd. teńge jinaldy. Jalpy biýdjetke túsken salyq túsimi 2016 jyly 119,8 paiyz bolsa, 2017 jyldyń 8 aiyndaǵy menshikti salyqtar túsimi 132,5 paiyzǵa ósken.
Ózge aýdandardan óndirisi órge, áleýeti tórge ozǵan Bórli aýdanynyń qai salasyna da damý tán. Máselen, aǵymdy kezeńde negizgi kapitalǵa investitsiia kólemi 92,9 mlrd. teńgeni qurap, bul ótken jylmen salystyrǵanda 69,1 paiyzdy qurap otyr. Aýdandaǵy ónerkásip óndirisiniń kólemi 1044,6 mlrd. teńgege ósip, óndirilgen ónim kólemi 2016 jyldyń jartyjyldyǵyna qaraǵanda 267,8 mlrd. teńgege artty.
Sondai-aq, aýyl sharýashylyǵynyń jalpy óndiris kólemi 8 aiǵa 866,6 mln teńgeni qurap, byltyrǵy jylmen salystyrǵanda 9,9 paiyzǵa ósti. Sońǵy úsh jylda dándi-daqyldardyń egis alqaptary qysqaryp, maily jáne mal azyǵy daqyldarynyń egis alqaptary artyp keledi.
Aǵymdaǵy jyly14749 ga jerge dándi daqyldar egilip, onyń 9394 gektarynan 17792 tonna astyq jinaldy. Sondai aq, 7974 ga jerge maily daqyldar, 352 ga jerge kartop, 178 ga jerge kókónis jáne 34 ga jerge baqsha daqyldary egildi. Qazirgi tańda baqsha daqyldaryn jinaý jumystary tolyqtai aiaqtalyp, olardan 612 tonna ónim jinaldy.
Qazirgi tańda aýdanda shóp shabý naýqany aiaqtala keldi, búgingi kúni bul baǵyttaǵy jumystar 100 paiyzǵa oryndaldy.
Mal sharýashylyǵy salasynda mal sharýashylyǵy ónimderdiń kólemi men sapasynyń artýy baiqalady. Taza et salmaǵynyń ónimi 2,4 myń tonnany qurap, ol byltyrǵy jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 10,3 paiyzǵa artyq. Sondai-aq, sút 10,2 myń tonna, jumyrtqa 4,9 mln. dana bolyp byltyrǵy kórsetkishpen tur.
Aýdanda biyl usaq múiizdi mal basynyń 11 paiyzǵa jáne shoshqa basynyń 2,5 ese tómendese, iri qara men jylqy basy kóbeiip, iri qara asyl tuqymdy mal basynyń úlesi 6 paiyzdy qurady.
Aýdanda búgingi tańda 10 aýylsharýashylyq tutynýshylar kooperativi bolsa, onyń 1-ýi otbasylyq bordaqylaý (Aqsai qalasynda «Bórli-Et» kooperativi), 1-ýi sút óńdeý boiynsha («Bórli-Agro» kooperativi – Bórli aýylynda), 8-i asyl tuqymdy iri qara maldy qaita túrlendirý boiynsha jumystanýda.
Aýdanda kásipkerlik salasynda birqatar jumystar júrgizilýde. Atap aitsaq, ótken jylmen salystyrǵanda kásipkerlik sany 139 birlikke artqan. Aýylsharýashylyǵy ónimderin qaita óńdeitin shaǵyn tsehtarynyń óndirgen ónimi men kórsetken qyzmetiniń jalpy somasy 407,9 mln. teńgeni qurady.
Kásipkerlikti qoldaý - aimaqtaǵy basym mindetterdiń biri bolyp tabylady. «Biznestiń jol kartasy-2020» biryńǵai baǵdarlamasy aiasynda ainalym qarajatyn tolyqtyrýǵa, jabdyqtar, arnaiy tehnika satyp alýǵa, ǵimarattar salýǵa jáne qaita qalpyna keltirýge jalpy somasy 417,7 mln. teńge quraityn 12 joba júzege asyrylyp, 41 jańa jumys orny ashyldy.
Sonymen qatar, 2016 jyldyń qyrkúiek aiynda gazqaǵarlardy óndirý jáne qurastyrýmen ainalysatyn «GýzýAlmaty» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi ashylyp, joba boiynsha jylyna 200 myń birlik gazqaǵar shyǵarý josparlanǵan. Sondai-aq, QR Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy qarsańynda «Kondensat» aktsionerlyq qoǵamynyń Aqsai qalasynda K5 markaly benzin óndiretin zaýyty ashylyp, zaýyt ashylǵaly 25 myń tonna benzin óndirip, 74 jańa jumys orny ashyldy.
2017 jyldyń sáýir aiynda «Kondensat» AQ jańa óndiris nysany - vakýýmdyq aidaý sektsiiasyn, sonymen birge vakýýmdyq aidaý ónimderin qabyldaityn,saqtaityn jáne jiberetin nysandardy paidalanýǵa berdi. Jańa tehnologiialyq qondyrǵy dizel otynyn óndeý úshin ashyq fraktsiianyń shyǵýyn kóbeite otyryp, munai jáne munai ónimderiniń aýyr suryptaryn óńdeýge, sonymen birge vakýýmdyq gazoil men gýdrondy shyǵarýǵa múmkindik beredi.
2017 jyldyń 8 aiynda ekinshi deńgeili bankter (ATF banki) arqyly aýdannyń 13 kásipkerine 24,3 mln.teńge nesie berilse, «Qarashyǵanaq» nesie seriktestigi» arqyly 7 sharýa qojalyǵy mal sharýashylyǵy men egistik sharýashylyǵyn damytýǵa, aýylsharýashylyǵy tehnikasyn satyp alýǵa 47,6 mln teńge nesie aldy.
Jyl basynan beri 71 otbasyna memlekettik ataýly áleýmettik kómek, 217 otbasyna járdemaqy tólense, «Órleý» baǵdarlamasy arqyly 53 otbasyna qarjylai kómek kórsetildi. Budan bólek múmkindigi shekteýli jandarǵa múgedekterdiń jeke ońaltý baǵdarlamasyna sáikes 38 adamǵa Býrabai shipajaiynda sanatorly-kýrorttyq em alsa, 23 adam kreslo-arbamen, 8 adam ortopediialyq taiaqshamen, 25 adam sýrdo, tiflo quraldarmen qamtyldy. Aýdanda Berezov, Bestaý aýyldarynyń turǵyndaryn baspanamen qamtý
jumystary aiaqtala keldi. Qazirgi tańda Araltal shaǵyn aýdanynan salynǵan 100 úidiń qurylysy tolyqtai aiaqtalyp, turǵyndardy kóshirý jumystary jalǵasýda. Búgingi kúni 92 otbasyǵa páter kilti tabystalyp, onyń 62-ci qonystandy. Qalǵandary qujattaryn jinaqtaýda. Alda eki 9 qabatty úidiń qurylysy aiaqtalsa, qalǵan turǵyndardy da kóshirý 15 qazanǵa deiin aiaqtalyp qalar dep otyrmyz.
Qala ishinde óndiris oryndarynyń kóbeiýine bailanysty óndiris oshaqtaryn qala syrtyna shyǵarýdy josparlap otyrmyz. Sondyqtan biz aldaǵy ýaqytta aýdannyń bas josparyna ózgerister engizip, óndiris oryndarynyń ornalasatyn orny men aýmaǵyn naqtylaityn bolamyz,-dedi A.Halelov.
