Freedom Inside '26

«Besinshi lektiń» ekpini

«Besinshi lektiń» ekpini
Resei Batystyń sanktsiialaryna jaýap retinde, Eýropada ózin qoldaityn partiialar men saiasi tulǵalardyń qarasyn kóbeite bastady. Reseige qýatty qoldaý kórsetken elderdiń biri – provoslavtyq Grekiia. Osy eldiń ásiresolshyl dep tanylǵan «Siriza» partiiasy bilik basyna keldi. Sóitip, onyń basshysy Aleksis Tsipras eldiń premer-ministri bolyp sailandy. Bul partiia Reseige qoldaý kórsetip, Eýroodaqtyń sanktsiialaryna qarsy shyǵýǵa kiristi.

Eýropalyq sarapshylar «Siriza» partiiasy men Kremldi Eýroodaq pen eýrointegratsiiaǵa qarsy múdde muńdas, maqsattas etip tur degen pikir aitady. Postsotsialistik elder ishinde ekonomikalyq damýy men saiasi júiesin demokratiialandyrý turǵysynan basqa kórshilerine qaraǵanda oq boiy ozyp kele jatqany eldiń biri – Chehiia. Osy eldiń prezidenti Milosh Zeman – Kremldiń saiasatyn qyzý qoldap júrgenderdiń biri. Eýropalyq zertteýshiler Milosh Zeman prezidenttik sailaý naýqany kezinde Reseidiń «Lýkoil» kompaniiasynyń Chehiiadaǵy keńsesinen qomaqty qarjy alǵanyn aitady.

Kreml, árine, Grekiia men Chehiia siiaqty áleýeti tómen eldermen shektelip otyrǵan joq. Frantsiiadaǵy ásireońshyl «Ulttyq front» partiiasynyń lideri Marin Le Pen hanymdy Pýtin rejimi men Máskeý saiasatynyń yqpaldy qoldaýshysy ári janashyry deýge bolady. Aita keteiik, bul partiia «Frantsiia – frantsýzdar úshin» degen urandy strategiialyq maqsaty sanaidy. Sondai-aq, Marin Le Pen Frantsiia úshin eýrointegratsiianyń paidasynan ziiany kóp dep sanaityn saiasi tulǵa. Jýyrda frantsýz aqparat quraldary Marin Le Penniń partiiasy Kremlge tiisti sanalatyn orys-cheh bankisinen 9 million dollar kóleminde nesie alǵanyn jazdy. Al osy «Ulttyq front» partiiasynyń negizin salǵan Marin hanymnyń ákesi – Jan-Mari Le Penniń Shveitsariiadaǵy esep-shotyna orystyń «Vneshekonombanki» 2 million dollar aýdarǵany jaily da derekter jariialandy.

Britaniia aqparat quraldary Kremldiń el parlamenti Lordtar palatasynyń múshelerin qarjylai qoldap kele jatqanyn jazyp jatyr. Lord Piter Traskottyń «Gazprom» kompaniiasynan, sondai-aq, kezinde Toni Bler úkimetinde ministr laýazymynda bolǵan lord Piter Mandelsonnyń orys oligarhtary Oleg Deripaska men Vladimir Evtýshenkovtyń qarjylyq quryǵyna túskenin sarapshylar ashyq aitýda. 2013 jyly lord Piter Traskott Pýtindi Nobel syilyǵyna usynǵan bolatyn. Britaniianyń burynǵy qarjy ministri Pol Mainers Reseidegi eń bai oligarhtardyń biri Alisher Ýsmanovqa tiesili «Megafon» kompaniiasynyń direktorlar keńesiniń múshesi ekeni taǵy bar.
Frantsiiadaǵy ásireońshyl «Ulttyq front» partiiasynyń lideri Marin Le Pen hanymdy Pýtin rejimi men Máskeý saiasatynyń yqpaldy qoldaýshysy ári janashyry deýge bolady. Aita keteiik, bul partiia «Frantsiia – frantsýzdar úshin» degen urandy strategiialyq maqsaty sanaidy. Sondai-aq, Marin Le Pen Frantsiia úshin eýrointegratsiianyń paidasynan ziiany kóp dep sanaityn saiasi tulǵa. Jýyrda frantsýz aqparat quraldary Marin Le Penniń partiiasy Kremlge tiisti sanalatyn orys-cheh bankisinen 9 million dollar kóleminde nesie alǵanyn jazdy. Al osy «Ulttyq front» partiiasynyń negizin salǵan Marin hanymnyń ákesi – Jan-Mari Le Penniń Shveitsariiadaǵy esep-shotyna orystyń «Vneshekonombanki» 2 million dollar aýdarǵany jaily da derekter jariialandy.

Kremldiń quryǵynan Germaniia da qutyla almapty. Germaniianyń radikaldyq sanalatyn Ulttyq-demokratiialyq partiiasy men «Germaniia úshin balama jol» partiiasy búginde Máskeýdiń yrqynan shyǵa almaityn uiymǵa ainalǵan.

Joǵaryda aty atalǵan ásireońshyl nemese solshyl partiialar búginde óz elderiniń saiasaty men damý baǵytyn aiqyndap, bilik basynda otyrǵan partiialar emes. Negizinen bul partiialar – óz úkimetteri men Eýroodaqtyń saiasatyn júrgizetin Briýsselge oppozitsiialyq baǵyt ustanǵan. Biraq bul partiialardyń daýysy men dúmpýi jer jarmasa da, óz elderindegi turǵyndardyń qoǵamdyq pikirine yqpal etýge áleýetti.

Saiasi terminologiiada qupiia agentter men opasyz satqyndardy, daǵdarysty jaǵdai kezinde el ishinde úrei týǵyzyp, diversiialar jasaityn, jalpy, óz eliniń múddesin emes, qarjy úshin nemese ideologiialyq úndestigine orai basqa eldiń saiasatyn qoldaityn kúshterdi «besinshi kolonna» nemese «besinshi lek» dep ataidy. Kreml Batys elderinde osyndai «besinshi kolonnany» qarjynyń kúshimen jasaqtap jatyr. Kezinde Amerika da 5 milliard dollar qarjy jumsap, osy «besinshi kolonnanyń» kómegimen Kievte tóńkeris jasaǵany jóninde aqparat kóp. Saiasi partiialar men iri yqpaldy tulǵalardy qarjyǵa aldaýsyratyp, óz múddesi jolynda paidalaný diplomatiia men barlaý qyzmetteriniń burynnan kele jatqan tásili. Rimdikter: «Ústine altyn artqan esektiń almas qamaly joq» deidi. Sol qarjynyń kómegimen tek qamaldar alynbai, talai memlekettik tóńkerister jasalýda.

oinet.kz