«Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy alańynda avtokólik quraldaryn ákelý jáne resimdeý máseleleri boiynsha saraptamalyq kezdesý ótti, dep habarlaidy dalanews.kz.
Jiynǵa «Atameken» UKP, Qarjy ministrliginiń Memlekettik kirister komiteti, Kólik, Ónerkásip jáne qurylys, Saýda jáne integratsiia, Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar, Ishki ister ministrlikteri jáne salalyq qaýymdastyqtar ókilderi qatysty.
Kezdesý barysynda naryq qatysýshylaryna avtokólikterdi jeke tulǵalardyń jeke paidalaný úshin, kásipkerlerdiń olardy keiinnen ótkizý maqsatynda ákelý tártibi, sondai-aq kedendik resimdeý, kólik quraldarynyń elektrondyq pasporttary, kádege jaratý tólemi, tehnikalyq retteý jáne memlekettik tirkeý talaptary túsindirildi.
Avtokólikter ákelýge qoiylatyn negizgi talaptardyń buǵan deiin de qoldanysta bolǵany atap ótildi. Júrgizilip jatqan jumys rásimderdi retke keltirýmen jáne ózara bailanysty normativtik quqyqtyq aktilerdi bir-birine sáikestendirýge baǵyttalǵan.
Jeke jáne kommertsiialyq maqsatta ákelý
Qarjy ministrliginiń Memlekettik kirister komiteti avtomokólikterdi kedendik resimdeý tártibin túsindirdi.
Kólik quralyn jeke tulǵa jeke paidalaný úshin ákelgen kezde jolaýshylardyń kedendik deklaratsiiasy qoldanylady. Kedendik tólemder EAEO zańnamasynda belgilengen biryńǵai mólsherlemeler boiynsha tólenedi.
Úsh jyldan aspaityn avtomobilder úshin tarifter kólik quralynyń qunyna, úsh jyldan asqan avtokólikter úshin qozǵaltqyshtyń jumys kólemi men avtomobildiń shyǵarylǵan jylyna bailanysty belgilenedi.
Eger kólik quraly kásipkerlik qyzmet aiasynda jeke kásipker nemese zańdy tulǵa tarapynan ákelinse, taýarlarǵa arnalǵan deklaratsiia qoldanylady. Bul jaǵdaida kedendik alym, ákelý kedendik bajy, QQS, sondai-aq jekelegen sanattaǵy avtokólikter úshin aktsiz (qozǵaltqysh kólemi 3 000 sm³-ten asatyn jeńil avtomobilder úshin) tólenedi.
Osylaisha, kólikterdi rásimdeý tártibi ony ákelý maqsatyna, iaǵni jeke paidalaný úshin nemese kommertsiialyq qyzmet úshin ákelinýine qarai aiqyndalady.
Ekologiialyq synypqa qoiylatyn talaptar
Kólik ministrligi jeke tulǵalar jeke paidalaný úshin ákeletin jekelegen kólik quraldarynyń ekologiialyq synybyna qoiylatyn talaptardy usyndy.
Qazaqstan aýmaǵynda alǵash ret ainalymǵa shyǵarylatyn avtomobilderdiń zaýyttan shyǵarylǵanyna bes jyldan aspaýy jáne Eýro-5 nemese odan joǵary ekologiialyq synypqa sáikes kelýi tiis ekendigi atap ótildi.
Bul rette atalǵan talapty importtalatyn kólik quraldaryn Qazaqstanda paidalanýǵa bastapqy ruqsat berý kezinde ǵana qoldaný kózdeledi. Buryn elde tirkelgen avtomobilderge ol qoldanylmaidy.
Bul sharalar avtomobil parkin kezzeń-kezeńimen jańartýǵa jáne eskirgen kólik quraldaryn elge ákelýdi shekteýge baǵyttalǵan.
KQEP-ny resimdeý tártibi
Ónerkásip jáne qurylys ministrligi jeke tulǵalardyń kólik quraldarynyń elektrondyq pasporttaryn resimdeý tártibin túsindirdi.
KQEP-ny resimdeý kezinde avtomobildiń menshik iesi týraly málimetterdi jolaýshylardyń kedendik deklaratsiiasynda kórsetilgen deklarant týraly derektermen salystyrý kózdelgen.
Jeke tulǵalarǵa arnalǵan KQEP shyǵarylǵan jylynan bastap bes jyldan aspaityn kólik quraldaryna resimdeledi. Sondai-aq elektrondyq pasporttar júiesinde shekteý kózdelgen, oǵan sáikes bir jeke tulǵa bir jyl ishinde bir ǵana kólik quralyn ákelýge quqyly.
Jeke paidalanýǵa arnalǵan avtokólikti ákelý kezinde jeke tulǵa belgilengen tártipke sáikes KQEP resimdeý úshin synaq zerthanasyna júginedi.
Ónerkásip jáne qurylys ministrliginiń aqparatyna sáikes, rásimderdiń reti kelesidei: kólik quralynyń konstrýktsiiasynyń qaýipsizdigi týraly kýálikti resimdeý, sodan keiin kádege jaratý tólemin jasaý jáne alǵashqy tirkeýge aqy tóleý, kedendik resimdeý jáne odan keiin avtokólikti memlekettik tirkeý.
KQEP resimdeý tártibin jetildirý avtomobilderdi ákelýdiń ashyqtyǵyn arttyrýǵa, tehnikalyq retteý talaptaryn saqtaýǵa jáne avtokólik parkin jańartýǵa baǵyttalǵan.
Kádege jaratý tólemi
Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi óndirýshiler men importtaýshylardyń keńeitilgen mindettemelerdi oryndaý tártibin túsindirdi.
Kezdesý barysynda atap ótilgendei, kádege jaratý tólemin engizý tetigi túbegeili ózgergen joq. Importtaýshy operatorǵa ótinim beredi, qujattar qaralǵannan keiin tólem mólsheri esepteledi, shot-faktýra jasalady, al tólem jasalǵannan keiin tiisti sertifikat beriledi.
Kádege jaratý tóleminiń mólsheri de ózgergen joq.
Bul rette 2026 jylǵy 22 qyrkúiekten bastap jeke tulǵalar úshin avtokólikti erkin ainalymǵa shyǵarar aldynda, iaǵni kedendik rásimdeý aiaqtalǵanǵa deiin kádege jaratý tóleminiń engizilgeni týraly sertifikat alý talaby belgilendi.
Zańdy tulǵalar men jeke kásipkerler úshin bul mindettemeni oryndaý merzimi de ózgergen joq: sertifikatty kólik quralyn alǵashqy tirkeýge deiin, al avtomobil odan buryn satylǵan jaǵdaida — ony satqanǵa deiin alý qajet.
Osylaisha, jeke tulǵalar úshin bul, eń aldymen, rásimderden ótý rettiligin retke keltirýge qatysty.
Ashyq import – satyp alýshyny qorǵaý
Qazaqstandyq avtomobil odaǵynyń ókilderi ashyq emes shemalar arqyly ákelingen avtomobilderdi satyp alýshylardyń aldynda turǵan táýekelderge nazar aýdardy. QAO-nyń aqparatyna sáikes, azamattar avtokólikti satyp alǵannan keiin onyń buǵan deiin izdeýde bolǵanyn nemese kúmándi tarihy bar ekenin anyqtaǵan jaǵdailar da kezdesedi. Nátijesinde kólik iesi avtokólikke tolyq kólemde paidalanyp, bilik ete almaidy, onyń ishinde nesieni óteý úshin ony sata almaidy.
Satyp alýshy úshin baǵa ǵana emes, sonymen qatar kóliktiń shyǵý tegin, tarihyn jáne zańdyq turǵydan tazalyǵyn aldyn ala tekserý múmkindigi de mańyzdy. Mundai tekserýdiń qoljetimdi quraldaryn adam qandai kólik quralyn alatynyn jáne qandai táýekelderdi qabyldaitynyn túsinýi úshin damytý qajet.
QAO ókilderiniń pikirinshe, eldegi avtomobil parkin jańartý mańyzdy basymdyqtardyń biri bolyp qala beredi. Búginde jalpy sany shamamen 5,6 mln avtomobildiń 44%-ǵa jýyǵy 20 jyldan astam ýaqyt paidalanylyp keledi. Qazaqstannyń Avtomobil odaǵy azamattardyń jańa, qaýipsiz ári ekologiialyq taza avtokólikterge aýysýyn jeńildetetin jaǵdailar jasaý qajet dep sanaidy.
Bul rette otandyq avtomobil ónerkásibiniń damýy da naryqtaǵy usynystyń keńeiýine yqpal etýde: jeńil avtomobilder, avtobýstar men arnaiy tehnikalar óndirisi artyp, modelder qatary kóbeiip, óndiristi lokalizatsiialaý jáne avtokomponentter shyǵarý baǵyttary damyp keledi.
Qoldanystaǵy rásimderdi retke keltirý
Talqylaý barysynda avtokólikterdi ákelý máseleleri ózara bailanysty birneshe rásimdi qamtityny atap ótildi: kólik quralynyń tehnikalyq talaptarǵa sáikestigi, kádege jaratý tólemin tóleý, kedendik rásimdeý, kólik quralynyń elektrondyq pasportyn (KQEP) alý jáne memlekettik tirkeý.
Qazirgi ýaqytta tiisti normalar biryńǵai ári birizdi júiege keltirilýde. Bul jumys ónerkásip, ekologiia, tehnikalyq retteý, kólik jáne kólik quraldaryn memlekettik tirkeý salalaryndaǵy normativtik quqyqtyq aktilerdi qamtidy.
Bul rette bazalyq saralaý saqtalady: jeke tulǵalar belgilengen tártippen jeke paidalanýǵa arnalǵan avtomobilderdi ákelýge quqyly, al kólik quraldaryn kommertsiialyq ákelý jáne keiinnen ótkizý kásipkerlik qyzmet úshin kózdelgen talaptar sheńberinde júzege asyrylady.
