Aqjaiyq aýdany damyp keledi
Aýdan ákiminiń habarlaýynsha, aýdan biýdjeti 6 mlrd 669 mln teńgege bekitilip, biýdjet kólemi 7 mlrd. 955 mln teńgege naqtylandy. Jergilikti salyq túsimi 1 mlrd 1049 mln teńge josparlanyp, esepti merzimde 803,4 mln. teńge salyq túsimi jinaqtalyp, jospar 98,9 paiyzǵa oryndaldy.
Ónerkásip óniminiń kólemi 8 aidyń qorytyndysy boiynsha 1313,8 mln. teńgeni, al negizgi kapitalǵa salynǵan investitsiia kólemi 7 aida 640,8 mln. teńgeni qurady.
Ekonomikasy mal sharýashylyǵyna negizdelgen aýdanda iri qara 83,1 myń, usaq mal 257,7 myń, jylqy 32,0 myń basqa jetti. «Sybaǵa» memlekettik baǵdarlamasy boiynsha biyl 7 sharýa qojalyǵy 153,4 mln. teńge, «Qulan» baǵdarlamasy boiynsha 3 sharýa qojalyǵy 95,0 mln. teńge nesiege qol jetkizdi. Qazirgi tańda aýdan boiynsha iri qara ósiretin 30, jylqy malyn 6, qoi ósiretin 2 asyl tuqymdy sharýashylyqtar bar. Aǵymdaǵy jyldyń aiaǵyna deiin ár aýyldyq okrýgte mal bordaqylaityn kooperativ qurý baǵytynda jumystar júrgizilýde.
2017 jyly 840 ga egis alqabyna kartop, kókónis-baqsha daqyldary egilip, sonyń ishinde 36 ga alqapqa tamshylatyp sýarý ádisi qoldanýda. Sonymen qatar, Almaly aýyldyq okrýginde «MunaiKontakt» JShS-i 9 gektar jerge tamshylatyp sýarý ádisin qoldanyp, alma baǵyn otyrǵyzdy.
Jalpy aýdan boiynsha kommýnaldyq menshikte 24-kóltaban, 11-kanal, 2-sý qoimasy bar. Aǵymdaǵy jyly oblystyq biýdjetten 37,5 mln teńge bólinip, Qashken, Ashy-Azynabai-Taipaq, Azynabai-Taipaq, Toǵyz, Qos-Júgen sýlandyrý kanaldary, № 53 kóltaban jáne Ashy ózenindegi Aiaq sý qoimasynyń tiisti qujattamalaryn jasaqtaý maqsatynda jumystar júrgizilýde, ústimizdegi aidyń aiaǵyna deiin qujattar tolyq rásimdelýi aiaqtalady.
Aýylsharýashylyq jerlerin ekonomikalyq ainalymǵa engizý maqsatynda 2016 jyly maqsatty paidalanbaǵan 24 sharýa qojalyǵy 29655 ga jer memleket menshigine qaitarylǵan bolsa, 2017 jyly 5 sharýashylyq sýbektisiniń maqsatty túrde paidalanbaǵan 11506 gektar jeri memleket menshigine qaitaryldy.
Aýdan boiynsha shaǵyn jáne orta kásipkerlikte1735 sýbekt bar jáne olarda 3132 adam eńbek etýde. Jyl basynan beri shaǵyn jáne orta kásipkerlik salasynda 4 nysan iske qosyldy. (halyqqa qyzmet kórsetý, qoǵamdyq tamaqtaný oryndary, janar-jaǵarmai quiý jáne avtokólik jóndeý beketi). Aýdanda kásipkerlik aiasyn keńeitin Oral-Atyraý tas joly boiyndaǵy Býdarin aýyldyq okrýgi aýmaǵynda jalpy joba quny 30 mln. teńgeni quraityn 50 basqa arnalǵan taýarly sút fermasy, Aqjol aýyldyq okrýginde 150 bas iri qaraǵa arnalǵan mal bordaqylaý alańy, Alǵabas aýyldyq okrýginde 3000 basqa arnalǵan mal bordaqylaý alańy salynýda. Aýdan ortalyǵynda táýligine 1400 bas usaq mal soiatyn «BatysMarkaLamb» JShS-niń et kombinaty jáne kúnine 50 bas iri qara malyn soiatyn «BatysNyq» JShS-niń et óńdeý kombinaty jumys jasap keledi.
Aýdan boiynsha qazirgi tańda 52 eldi-mekenniń 78,7% taza aýyz sýmen qamtylyp otyr. Biyl taza sýmen qamtý 12 eldi-mekende “Taza sý” baǵdarlamasymen, 7 eldi-mekende “Aqbulaq” baǵdarlamasy arqyly júzege asyryldy. Kelesi jyly 13 aýyldy taza aýyz sýǵa qosý úshin jobalyq-smetalyq qujattamasyn aiaqtap, olarǵa sý tartýdy josparlanyp otyr. Sonymen birge, qazirgi tańda aýdan turǵyndarynyń 94,0% tabiǵi gazben qamtylyp otyr. Biyl biýdjetten 680,0 mln. teńge qarajat bólinip, 2017-2018 jyldarǵa josparlanǵan aýdannyń 11 eldimekenine (Jambyl, Úshtóbe, Bitik, Tegisjol, Jańajol, Qaraǵai, Toǵan, Sarman, Bitileý, Aqbulaq, Esim aýyldaryna) tabiǵi gaz qubyryn tartý jumystary júrgizilip jatyr. Atalmysh jumystar aiaqtalǵan soń aýdan halqyn kógildir otynmen qamtý kórsetkishi 98,3 paiyzdy quraityn bolady.
Sonymen qatar «Nurly jer» baǵdarlamasy boiynsha respýblikalyq jáne oblystyq biýdjetten 65,5 mln.teńge qarajat bólinip, Chapaev jáne Taipaq aýyldarynda 6 eki páterli, bir qabatty, 660 sharshy metrdi quraityn turǵyn úi qurylysy júrgizilýde jáne atalǵan turǵyn úilerge injenerlik infraqurylymyn júrgizýge 7,5 mln.t qarajat bólindi. Sondai-aq jergilikti biýdjet arqyly 48,6 mln.t qarajatqa Esensai, Alǵabas, Bazarsholan, Býdarin, Qurailysai jáne Kónekketken aýyldarynda 1 qabatty 1 páterli kommýnaldyq turǵyn úi qurylysy salynýda. Bul jumystardy odan ári jalǵastyrý maqsatynda 2018 jyly aýdan ortalyǵynda 3 qabatty 24 páterli turǵyn úi qurylysyn salý josparda bar. Qazirgi ýaqytta atalmysh turǵyn úi qurylysy úshin jobalaý-smetalyq qujattama daiyndalýda. Jalpy, aýdan boiynsha 66 kóppáterli turǵyn úidiń 11-i «Óńirlerdi damytý» baǵdarlamasy boiynsha jóndeldi.
Halyqty turaqty jumyspen qamtý salasynda 8 aida 809 jańa jumys orny ashyldy. Áleýmettik jumys oryndary boiynsha 8 aida 139 adam sharýa qojalyqtary men jeke kásipkerlerge jumysqa joldandy. «Jastar tájiribesi» baǵdarlamasy boiynsha 72 jas maman joldanyp, olardyń 13-i turaqty jumysqa ornalasty. «Diplommen aýylǵa» baǵdarlamasy aiasynda jyl basynan 98 maman suranys berip, esepti merzimde 69 mamanǵa 10,9 mln. teńge kóterme járdemaqy jáne 40 mamanǵa 124,3 mln. teńge biýdjettik nesie berildi. Suranysqa orai áli de 29 mamanǵa 90 mln. teńgedei qarjy qajet.
Jyl basynan beri 3 ret ótkizilgen bos jumys oryndarynyń jármeńkesi nátijesinde 166 adamnyń 126-y jumysqa ornalasty. Sonymen birge, 8 ai ishinde 27 múgedek jan jumysqa ornalasty. Kúni búginge 257 adam jumyssyz retinde tirkelip, jumyssyzdyq deńgeii 1% qurady.
Brifing barysynda Aqjaiyq aýdanynyń ákimi aýdan boiynsha kadr jetispeýshiligi bilim berý salasynda 22 maman jáne densaýlyq saqtaý salasynda 3 mamandy quraitynyn málim etti.
Akjaiyk aýdany
