Almatyda Fýrmanov kóshesiniń ataýy Nursultan Nazarbaev dańǵyly bolyp ózgerdi
Sessiia barysynda Almaty ákimi Baýyrjan Baibek onomastika komissiiasynyń nazaryna ataýy qaitalanatyn 112 kósheniń ataýyn ózgertý týraly usynys beriler kezde ÚEU, qoǵamdyq uiymdar, jastar, ziialy qaýym ókilderinen Fýrmanov kóshesiniń ataýyn Nazarbaev dańǵyly etip ózgertý týraly ótinish kóp túskenin aitty.
«Biyl Astananyń 20 jyldyǵyn toilap jatyrmyz. Eger tarihqa úńilsek, Elbasynyń sol kezdegi Astanany kóshirý týraly sheshimi qanshalyqty dana sheshim bolǵanyn túsinemiz. Eýraziia júregine ainalǵan Astananyń damýynan bólek, Almatynyń damýyna da bul úlken serpin berdi. Bul tarihi sheshimniń mańyzy júrgizilgen ekonomikalyq reformalarmen odan ári arta tústi. Búginde Almaty - aimaqtyq magnit, Ortalyq Aziianyń iri qalalarynyń biri», - dedi Baýyrjan Baibek.
Onyń aitýynsha, Elbasynyń qoldaýynyń arqasynda júrgizilgen júieli ekonomikalyq reformalardyń nátijesinde qala ekonomikasy 100 ese, ShOB sýbektileri sany 130 ese artty.
1990 jyldardyń basynda Almaty JIÓ-niń 1/9 bóligin qamtamasyz etetin. Al qazir bul kórsetkish 1/5-ke jetti.
«Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Almatyda Konstitýtsiia, Ulttyq valiýta, Qarýly kúsh jasaǵyn qurý, memlekettik rámizderdi bekitý, Semei poligonyn jabý týraly tarihi sheshimderdi qabyldaǵany belgili. Sondyqtan, mundai usynys Almatyda jasalǵany tegin emes», - dedi ol.
Aita ketý kerek, QR Prezidenti N.Á.Nazarbaevtyń esimi alǵash ret 10 jyl buryn Iordan koroldiginiń Amman qalasynda jáne Sheshen Respýblikasynyń Groznyi qalasyndaǵy kóshege berilgen bolatyn.
Sondai-aq, Elbasy atyndaǵy kósheler Túrkiiadaǵy birneshe qalada, Tatarstandaǵy Qazan qalasynda da bar.
Qalalyq máslihat depýtaty, «Ahyska» túrik etnomádeni birlestiginiń ókili Ziiatdin Qasanovtyń pikirinshe, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń bastamalarynyń arqasynda Qazaqstan halyqaralyq dárejedegi tanymal elge ainaldy.
«Elbasy N.Nazarbaevtyń abyroiynyń arqasynda Qazaqstan halyqaralyq daǵdarystardy sheshýde basty ról atqaratyn elge, senimdi serikteske ainaldy. Sondai-aq, ol kisi álemdik dárejedegi iadrolyq qarýdan bas tartýǵa usynys jasaǵan, álemdi iadrolyq qarýdan aryltýǵa eńbek etken birden-bir tulǵa. Men áriptesterimniń pikirine qosylamyn. Búgingi Fýrmanov kóshesiniń ataýyn berý týraly sheshim - der kezinde ári durys qabyldanǵan sheshim», - dedi ol.
Óz kezeginde «Almaty aqshamy» gazetiniń bas redaktory Qali Sársenbai mundai tarihi sheshimdi qala jurtshylyǵy kópten kútkenin jetkizdi.
«Biz el úshin, jer úshin janyn qiǵan ata-babalarymyzdy bir sát esten shyǵarmaimyz. Al, qazirgi zamanda Qazaqstan táýelsizdigi úshin kúresip kele jatqan, memleketimizdiń negizin qalaýshy, Otanymyzdy sheteldik arenada tanytyp kele jatqan tulǵa - Nursultan Ábishuly Nazarbaev. Bul kisiniń eren eńbegin máńgilik etý týraly usynys meniń ǵana pikirim emes, qalyń oqyrmannyń oiy», - dedi Qali Sársenbai.
Máslihat depýtaty, «Ildash» tatar gýmanitarlyq damý ortalyǵynyń tóraiymy Nýriia Niiazova el jetistiginiń negizinde ulttar men etnostar arasyndaǵy dostyq pen birlik jatqanyn aitty.
«Osynaý ómirlik jetistikterge bizdiń Memleket basshysynyń saliqaly ishki jáne syrtqy saiasaty arqasynda qol jetkizdik. Beibitshilik, kelisim, birlik arqasynda elimiz damydy, halyqtyń turmysy jaqsardy. Bul týraly Prezident únemi aityp keledi. Bizdiń qalamyz etnosaralyq kelisim boiynsha Elbasy modeliniń jarqyn úlgisi. Tatýmyz, birge turyp, birge jumys isteimiz. Sonyń arqasynda qalamyz tartymdy bolyp, túrli ult ókilderi men ártúrli dini senimdegi jandar qalamyzǵa kelýde, bilim alýda, eńbek etýde. Olar ózderin barynsha jaily sezinip, bolashaqtaryna batyl qadam jasaýda. Sondyqtan kóshe ataýyn ózgertýdi durys sheshim dep esepteimin», - dedi N.Niiazova.
Osylaisha, Almaty qalasy máslihaty depýtattarynyń biraýyzdan qabyldanǵan sheshimimen Fýrmanov kóshesi Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti - Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev atyndaǵy dańǵyl dep ataldy.
Eske salsaq, Almatyda buryn qaitalanatyn 100 kóshe ataýy ózgergen bolatyn. Qalaǵa qosylǵan eldi mekenderdi eseptegende megapoliste 12 Abai, 3 Áýezov, 13 Jambyl Jabaev, 6 Qurmanǵazy, 5 Tóle bi, 3 Qazybek bi, 3 Áiteke bi, 8 Raiymbek batyr kóshesi, 4 Naýryzbai batyr, 8 Qarasai batyr, 4 Baitursynov, 5 Seifýllin, 6 Moldaǵulova atyndaǵy kóshe, 6 Mánshúk Mámetova atyndaǵy kóshe bar bolatyn.
Almatyda 42 kóshe elimizdiń damýyna úles qosqan qairatkerler esimin ielense, qalǵandary geografiialyq ataýǵa, qazaqstannyń tarihy men mádenietine, dástúrine orai atalǵan eken.
Mysaly, Sh.Aitmatov, G.Belger, T.Bigeldinov, E.Serkebaev, Q.Kenjetaev, S.Kalmykov, Q.Myrzaliev, Almaty aportynyń «atasy» atanǵan E.Redko jáne basqalardyń esimderin alǵan kósheler paida bolady.
Mamandardyń aitýynsha, kóshe ataýynyń ózgerýi qalalyqtarǵa esh jaisyzdyq týǵyzbaidy. Memlekettik organdar bazada kóshe ataýy ózgertken soń barlyq anyqtamalardy ETsQ-ny paidalanyp, elektrondy úkimet portaly arqyly nemese HQKO-dan birneshe minýt ishinde alýǵa bolady.
