Ertistiń biryńǵai tsifrlyq pasportyn qurý, ózen logistikasyn damytý jáne sý resýrstaryn saqtaý - Shyǵys Qazaqstan oblysynyń «Ertis - dostyq pen damý ózeni» halyqaralyq forýmynda kótergen negizgi usynystary boldy. Forým osy jeksenbide Pavlodar qalasynda ótti, dep habarlaidy dalanews.kz.
Shara Shoqan Ýálihanov pen Grigorii Potaninniń eskertkishterine gúl shoqtaryn qoiýdan bastaldy. Qatysýshylar Qazaqstan men Resei halyqtarynyń ózara qurmeti men jaqyndyǵynyń simvolyna ainalǵan ǵalymdardyń dostyǵyn eske alyp, olardyń rýhyna taǵzym etti. Forýmda sóz sóilegen ShQO ákimi Nurymbet Saqtaǵanov keme qatynasyn damytý máselesin sýmen qamtý, energetika, aýyl sharýashylyǵy jáne ekologiialyq qaýipsizdik baǵyttarymen ózara bailanysta qarastyrý qajettigin atap ótti.

«Búginde yntymaqtastyq úshin qajetti quqyqtyq baza qalyptasty, tiisti memorandýmdarǵa qol qoiyldy, zertteýler júrgizilýde. Kelesi navigatsiialyq kezeńdi naqty birlesken jobalarmen bastaimyz dep úmittenemin», - dedi Nurymbet Saqtaǵanov.
Shyǵys Qazaqstan Ertistiń «Biryńǵai tsifrlyq pasportyn» qurýdy usynyp otyr. Ol jańartylyp otyratyn aqparattyq júiede ózenniń tereńdigi men sý sapasy, jaǵalaýlardyń jai-kúii, balyq resýrstary, keme qatynasyna jaramdy ýchaskeler jáne gidrotehnikalyq qurylystar týraly derekterdi biriktiredi. Bul óz kezeginde óńirlerge tasymaldy josparlaý, túbin tereńdetý jumystaryn júrgizý jáne port infraqurylymyn damytý kezinde ózara salystyrýǵa bolatyn biryńǵai derekterge súienýge múmkindik beredi. Bastamany iske asyrý úshin ShQO ákimi birlesken jumys tobyn qurýdy usyndy. Onyń quramyna Qazaqstan men Reseidiń memlekettik organdary, óńirleri jáne ǵylymi uiymdarynyń ókilderi engizilýi múmkin.

«Ertis óńirlerimizdi bailanystyryp, saýda-sattyqty, tasymaldy jáne týrizmdi damytýǵa múmkindik beredi. Bul áleýetti iske asyrý úshin kásiporyndarmen birge suranysqa ie baǵyttar men júk kólemderin anyqtaý mańyzdy. Mundai jumys turǵyndarǵa paida ákeletin naqty jobalarǵa kóshýge múmkindik beredi. «Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Nurymbet Saqtaǵanovtyń bizdiń qurlyqtaǵy shekaramyz bar, biraq sýda shekara joq degen sózi maǵan erekshe unady. Tabiǵatta shekara bolmaidy degen oidyń astarynda, shyn máninde, óte tereń maǵyna jatyr», - dedi Omby oblysynyń gýbernatory Vitalii Hotsenko.
Shyǵys Qazaqstan oblysy forýmda Tuǵyl aýylyndaǵy Zaisan kólinde ózen portyn qurý múmkindikterin de tanystyrdy. Qazirgi ýaqytta joba pysyqtalý kezeńinde. Ony odan ári damytýǵa qoldanystaǵy ailaq, qoima jáne júk tieý-túsirý infraqurylymy negiz bola alady. Qosymsha element retinde uzyndyǵy 99 shaqyrym bolatyn Tuǵyl-Maiqapshaǵai temirjol jelisin paidalaný múmkindigi qarastyrylýda. Áleýetti júk bazasyna kvarts qumy, granit, qiyrshyq tas, bentonit jáne basqa da jappai tasymaldanatyn júkter kiredi. Aldyn ala baǵalaýlar boiynsha, olardyń kólemi bir navigatsiialyq kezeńde 3 million tonnadan asýy múmkin. Jobanyń kelesi kezeńinde júk jóneltýshilermen birlesip osy kólemderdi naqtylaý, tasymal baǵyttaryn jáne marshrýttardyń ekonomikalyq parametrlerin aiqyndaý kózdelip otyr. Shyǵys Qazaqstan oblysy úshin ózen logistikasyn damytý bizneske jańa múmkindikter ashyp, jumys oryndaryn qurýǵa yqpal etýi múmkin.

«Ertis mańyndaǵy turǵyndar úshin bul ózen - kúndelikti ómirdiń bir bóligi ári damýdyń mańyzdy resýrsy. Bizdiń ortaq mindetimiz - jańa ekonomikalyq jobalar Ertisti saqtaýmen qatar júzege asatyndai etip, óńirlerdiń josparlaryn ózara úilestirý. Forýmda aitylǵan usynystar birlesken praktikalyq jumysta jalǵasyn tabady dep senemiz», - dedi Pavlodar oblysynyń ákimi Asaiyn Baihanov.
Óz sózinde ShQO ákimi sý jáne balyq resýrstaryn saqtaýǵa da erekshe nazar aýdardy. Nurymbet Saqtaǵanov ózenniń, sonyń ishinde balyqtardyń ýyldyryq shashatyn aýmaqtary siiaqty ekologiialyq turǵydan sezimtal ýchaskelerin birlesip zertteýdi usyndy. Sondai-aq infraqurylymdyq jumystardy ǵylymi zertteýler men ekologiialyq monitoring nátijelerin eskere otyryp josparlaý qajettigin aitty. Shara barysynda jolaýshy tasymaly jáne ózen týrizmi máseleleri de talqylandy.