Premer-ministr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Investitsiialyq ahýaldy jaqsartý jónindegi keńestiń otyrysynda Qazaqstan Úkimeti men halyqaralyq isker toptar arasyndaǵy ózara is-qimyldy nyǵaitý máseleleri talqylandy, dep habarlaidy dalanews.kz.
Sondai-aq tsifrlandyrý jáne jasandy intellekt salalaryndaǵy investitsiialyq múmkindikter qaraldy.
Jiynda Qazaqstan Respýblikasynyń jańa Konstitýtsiiasynyń kúshine enýine jáne investitsiialyq yntymaqtastyqty arttyrý úshin ashylatyn jańa múmkindikterge nazar aýdaryldy.
«Bizdiń búgingi kezdesýimiz elimiz úshin tarihi kezeńde ótip otyr. Prezidentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń basshylyǵymen Qazaqstan óziniń damý jolynda múlde jańa dáýirge qadam basty. Jalpyulttyq referendýmda qabyldanǵan Konstitýtsiia Ádiletti jáne Ozyq Qazaqstandy qurýǵa baǵyttalǵan aýqymdy reformalardy júieli túrde jalǵastyrýǵa jol ashatyn naǵyz ult Jarǵysyna ainaldy. Búginde búkil quqyqtyq júieni qaita jańǵyrtý jumystary jalǵasýda. Onyń aiasynda ekonomikanyń dáiekti ári ornyqty damýyn qamtamasyz etý kózdelip otyr», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Keńes otyrysyna qatysýshylarǵa 1 shilde kúni jańa Ata zań kúshine engennen keiin elimizdiń jańa memlekettik-saiasi turpatyn qalyptastyrý úderisi bastalǵany týraly aqparat berildi. Atap aitqanda, jańa zań shyǵarýshy organ – Quryltai sailaýy taǵaiyndalyp, jańa joǵary konsýltativtik organ – Qazaqstan Halyq Keńesiniń Hatshylyǵy quryldy. Sondai-aq jańa Konstitýtsiianyń kúshine enýine bailanysty Konstitýtsiialyq Sot birqatar joǵary laýazymdy tulǵalardyń bir rettik ókilettik merzimine qatysty konstitýtsiialyq normany qoldaný jóninde túsindirme berdi. Olardyń qatarynda Prezident, Konstitýtsiialyq Sot tóraǵasy men sýdialary, Joǵarǵy Sottyń tóraǵasy men Bas prokýror bar.
«Konstitýtsiialyq Sot óz sheshimimen naqty ári dál túsindirip berdi. Atap aitqanda, bir rettik ókilettik merzimge qatysty norma jańa Konstitýtsiia kúshine engennen keiin, iaǵni biylǵy 1 shildeden bastap tiisti laýazymdarǵa taǵaiyndalǵan nemese sailanǵan tulǵalarǵa ǵana qoldanylady. Quqyqtyq aiqyndylyqtyń qamtamasyz etilýi ishki jáne syrtqy aýditoriiany tolǵandyrǵan birqatar máseleni kún tártibinen alyp tastaidy. Meniń oiymsha, bul saiasi-quqyqtyq júieniń turaqtylyǵy men boljamdylyǵyna erekshe mán beretin investorlar úshin de igilikti qadam bolyp otyr», — dep atap ótti Premer-ministr.
Oljas Bektenov, sondai-aq prezidenttik reformalardyń jurtshylyq tarapynan jappai qoldaýǵa ie bolyp jatqanyn erekshe atap ótti. Sońǵy áleýmettik saýalnama nátijelerine sáikes, el azamattarynyń 87%-dan astamy Qazaqstannyń durys baǵytta damyp kele jatqanyna senimdi. Bul halqymyzdyń júzege asyrylyp jatqan aýqymdy reformalardyń naqty nátijesin shyn máninde sezinip otyrǵanyn kórsetedi.
«Prezidenttiń saiasi baǵytyna degen qoǵamdyq qoldaý – reformalardy aldaǵy ýaqytta da tabysty júzege asyrýdyń mańyzdy faktory. Osylaisha, jańa konstitýtsiialyq model men ornyqty reformalar baǵyty ekonomikamyzdy odan ári jańǵyrtýǵa, halyqaralyq seriktestik aiasyn keńeitýge jáne Qazaqstannyń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa berik negiz bolyp otyr. Qurmetti áriptester, jańa Konstitýtsiia aiasynda Sizdermen aradaǵy qarym-qatynasymyz da jańa damý kezeńine qadam basty. Elimizde júzege asyrylyp jatqan saiasi jáne ekonomikalyq reformalar uzaqmerzimdi ári ózara tiimdi seriktestikti damytýǵa qýatty serpin beretinine senimdimin», — dedi Premer-ministr Oljas Bektenov jiynǵa qatysýshylarǵa.
Otyrysta tsifrlandyrýdy damytý jáne jasandy intellektini engizý jónindegi protsester qaraldy, olar búginde investitsiia úshin kúreste elderdiń básekege qabilettiligin anyqtaýda mańyzdy rólge ie.
Prezident Jarlyǵymen 2026 jyl Qazaqstanda Tsifrlandyrý jáne jasandy intellekt jyly bolyp jariialady. Máselen, jańa Konstitýtsiiaǵa azamattardyń tsifrlyq quqyqtary resmi túrde engizildi, 2029 jylǵa deiingi Digital Qazaqstan jalpyulttyq Strategiiasy bekitildi, Tsifrlyq kodeks, «Jasandy intellekt týraly» Zań, «Kiberqaýipsizdik týraly» Zań qabyldandy. Sonymen qatar senimdi transshekaralyq derekter almasý úshin zamanaýi retteý tetikteri engizilýde, olardyń arasynda Cloud First Policy jáne Data Embassy da bar. «DÓO alqaby» flagmandyq jobasy aiasynda Qazaqstan Firebird AI-men JI-infraqurylymyn damytý boiynsha $10 mlrd-qa kelisim jasasty. Jalpy, osy baǵyttaǵy biznes máselelerin jedel sheshý úshin Úkimet janyndaǵy tsifrlyq shtab jumys isteidi.
«Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev tolyqqandy tsifrlyq el qurý mindetin qoiyp otyr. Tsifrlyq transformatsiia men JI-di damytý – biz úshin turaqty ekonomikalyq ósýdiń, memlekettik basqarýdyń tiimdiligin jáne azamattardyń ómir súrý sapasyn arttyrýdyń mańyzdy elementi. Biz sheteldik áriptesterdiń elimizdiń iskerlik ahýalyn nyǵaitýǵa qosqan úlesin joǵary baǵalaimyz. Úkimet ózara tiimdi nátijelerge qol jetkizý úshin barlyq saladaǵy investorlarmen syndarly dialogke ashyq», — dep atap ótti Premer-ministr.
Otyrys barysynda Qazaqstandaǵy Amerika Saýda palatasynyń atqarýshy direktory Djeff Erlih, AQSh-tyń Qazaqstandaǵy elshisi Djýli Stafft jáne biznes ókilderi sóz sóiledi. Djýli Stafft elder arasyndaǵy saýda-investitsiialyq yntymaqtastyqtyń joǵary deńgeiin, sondai-aq tsifrlyq retteý, bultty tehnologiialardy damytý, derbes derekterdi óńdeý jáne transshekaralyq derekterdi berý máseleleri boiynsha Úkimet pen biznes-qoǵamdastyq arasyndaǵy ashyq dialogtiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Halyqaralyq biznes-qoǵamdastyq atynan Baker McKenzie seriktesi, AmCham Tsifrlandyrý komiteti keńesiniń múshesi Andrei Iorsh, Apple kompaniiasynyń Ortalyq Aziia, Armeniia, Mońǵoliia boiynsha memlekettik saiasat jáne memlekettik organdarmen ózara is-qimyl bóliminiń basshysy Ádilhan Qopabaev, Siemens Kazakhstan kompaniiasynyń bas direktory Diias Asanov jáne Honeywell kompaniiasynyń Ortalyq Aziia elderi boiynsha prezidenti Artýr Nigmatianov usynystaryn aitty.
Kompaniia ókilderi Tsifrlyq kodeksti is júzinde júzege asyrý, onlain-platformalardy retteý, jariia «bultty» sheshimderdi damytý, derbes derekterdi qorǵaý, kiberqaýipsizdik, jasandy intellektini qoldaný, ónerkásip protsesterin tsifrlandyrý jáne retteý tiimdiligin arttyrý máselelerin kóterdi.
Atalǵan baǵytta júrgizilip jatqan jumystar týraly jasandy intellekt jáne tsifrlyq damý vitse-ministri Ǵizzat Baitursynov, sondai-aq mádeniet jáne aqparat birinshi vitse-ministri Qanat Ysqaqov pikir bildirdi.
Jiyn otyrysynyń qorytyndysy boiynsha Premer-ministr Oljas Bektenov Qazaqstan uzaqmerzimdi investitsiialar úshin ashyq ári boljamdy el bolyp qala beretinin atap ótti. Úkimet el ekonomikasynyń tsifrlyq transformatsiiasyn tereńdetýge nietti jáne tsifrlyq retteýdi jetildirý, paidalanýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, innovatsiialyq infraqurylymdy damytý jáne investorlar úshin boljamdy jaǵdailar jasaý máseleleri boiynsha biznes-qoǵamdastyqpen odan ári ózara is-qimylǵa daiyn. Jaýapty memlekettik organdarǵa aitylǵan usynystar men usynymdardy zerdelep, olardy jumys barysynda eskerý tapsyryldy.
